قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنا قاراستى الماتى قالاسىنداعى 5571 اسكەري ءبولىمىنىڭ بازاسىندا تامىزدىڭ 25-27 كۇندەرى ارالىعىندا وڭىرلىك قولباسشىلىق اسكەري بولىمدەرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار بولىمشەلەرىنىڭ (توپتارىنىڭ) باستىقتارىمەن جانە جۇيەلەس باتالون كومانديرلەرىنىڭ، سونىمەن قاتار ارنايى كومەنداتۋرالار كومەندانتتارىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارلارىمەن وقۋ-ادىستەمەلىك جيىن ءوتتى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz وڭىرلىك قولباسشىلىق باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ وكىلى ايدوس بايشاعىروۆقا سىلتەمە جاساپ.

جيىنعا قاتىسۋشى ۇلتتىق ۇلاننىڭ تاربيەشى وفيسەرلەرى شارانىڭ العاشقى كۇنىن باسشىلىق قۇجاتتاردى ءبىلۋ بويىنشا سىناق تاپسىرۋدان باستادى. سىناقتاما قابىلدانعاننان كەيىن وقۋ-ادىستەمەلىك جيىن جەتەكشىسى ۇلتتىق  ۇلاننىڭ «وڭتۇستىك» وڭىرلىك قولباسشىلىعى قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى پولكوۆنيك سابىرجان سۇلەيمەنوۆ ەلىمىزدەگى قازىرگى قوعامدىق-ساياسي احۋالدى زەردەلەي كەلە، 2016 جىلعى 1 جارتىجىلدىقتاعى تاربيە، زاڭدىلىق، قۇقىقتىق ءتارتىپ، قوعامدىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا وڭىرلىك قولباسشىلىقتاعى اتقارىلعان بارشا ءىس-شارالاردى سارالاپ قورىتىندىلادى، سونداي-اق الداعى كەلە جاتقان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنىڭ  وزەكتىلىگىنە دە توقتالىپ ءوتتى.

وسىلاي باستاۋ العان جيىن بارىسى  «كونستيتۋسيا – تۇراقتىلىق كەپىلى جانە ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىك قالقانى» اتتى تاقىرىپتاعى دوڭگەلەك ۇستەلگە ۇلاستى. اتالعان دوڭگەلەك ۇستەل قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق مەرزىمىندە ەل تىنىسىنىڭ باعدارشىسى، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا كەپىلدىك بەرەتىن مەملەكەتىمىزدەگى نەگىزگى زاڭ – كونستيتۋسياعا ارنالدى. اتالعان شاراعا ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك-قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى گەنەرال-مايور مۇحامەتقالي ساتوۆ، قازاقستان حالقى اسسەمبلەياسىنىڭ مۇشەسى، قوعام قايراتكەرى، «دوستىق» وردەنىنىڭ يەگەرى اسىلى وسمان،  قازاقستان حالقى اسسەمبلەياسىنىڭ مۇشەسى، فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى قازاقباي قاسىموۆ، «كتك» تەلەارناسىنىڭ شەف-رەداكتورى، «چەرنىي كۆادرات» اۆتورلىق باعدارلاماسىنىڭ جەتەكشىسى جانە جۇرگىزۋشىسى ۆالەريي تاراكانوۆ، «نۇر وتان» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ءادىل نەسىپبايەۆ، الماتى قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ارداگەرلەر كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ ءتوراعاسى گەنەرال-مايور ساعىنجان اسىل-كەنەي، «گەنەرالدار كەڭەسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى گەنەرال-مايور يۆان كوماروۆ، قازاق مەملەكەتتىك قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماگيسترانتى داۋلەت رىسقالييەۆ، سونىمەن قاتار قوعامدىق جانە ءوزارا ءىس-قيمىل بىرلەستىكتەگى ورگانداردىڭ وكىلدەرى، ۇلتتىق ۇلان ارداگەرلەرى، ينتەرناسيوناليست جاۋىنگەرلەر، جيىن قاتىسۋشىلارى مەن ب ا ق وكىلدەرى قاتىستى.

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا قۇقىقتىق ءتارتىپ اسكەرىنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بىرگە جاساسقان 25 جىلداعى جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن قۇقىقتىق تاربيە سالاسىنداعى ءبىرقاتار ماسەلەلەر ورتاعا سالىندى. سونىمەن قاتار وسكەلەڭ ۇرپاقتى جانە اسكەري قىزمەتشىلەردى جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم الەۋەتىندە تاربيەلەۋ بويىنشا تاربيەشى وفيسەرلەردىڭ كاسىبي دايارلىق دەڭگەيلەرىن جوعارىلاتۋ جانە اسكەردەگى يدەولوگيالىق جۇمىستاردىڭ دۇرىس جۇرگىزىلۋىن ۇيىمداستىرۋ سەكىلدى ماسەلەلەر دە كوتەرىلدى.

شارا بارىسىندا ۇلتتىق ۇلاننىڭ باس تاربيەشىسى مۇحامەتقالي ساتوۆ ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە مەملەكەت كولەمىندە اتالىپ وتكەلى وتىرعان قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ يدەولوگيالىق ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالدى. ول ءوز سوزىندە:

"تاريحىن تەرەڭنەن تارتقان حالقىمىز تالاي-تالاي تار جول، تايعاق كەشۋلەردەن وتكەن. نەبىر جاۋگەرشىلىك زامانداردى باستان كەشتىك، اشتىق زوبالاڭىن كورىپ، ساياسي قۋعىن-سۇرگىن زاردابىن دا تارتتىق. سونداي ەل باسىنا قارا بۇلت ۇيىرىلگەن، قيىن-قىستاۋ شاقتاردا قازاقتى ءبىر ۇلى كۇش امان ساقتاپ قالدى. ول – بىرلىك كۇشى ەدى. قانداي قيىندىق بولماسىن ءبىز ەل بىرلىگى ارقىلى جەڭىپ كەلەمىز. ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قابىلدانعانىنا 21 جىل تولعان اتا زاڭىمىز – كونستيتۋسيا نەگىزىندە وتانىمىزدىڭ مارتەبەسى، جۇرتىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى ارتىپ، مەملەكەتىمىز قارىشتى قاداممەن دامىپ كەلەدى. بۇل تۇرعىدا اتا زاڭىمىز ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن، ۋاقىت پەن ەل قاجەتتىلىگىنەن تۋعان قۇجات ەكەندىگىن ايقىن دالەلدەپ وتىر. قازىرگى تاڭدا قازاقستان تەك تمد ەلدەرى ىشىندە عانا ەمەس، تۇتاستاي ورتالىق ازيا ايماعىنداعى كوشباسشى ەلگە اينالدى. بۇگىنگى تۇراقتى ەكونوميكالىق دامۋىمىز، حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ ارتۋى، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءتيىمدى جۇمىسى، ساياسي تۇراقتىلىق، ەڭ باستىسى – حالىقتىڭ بىرلىگى مەن تاتۋلىعى، ەتنوسارالىق، ءدىنارالىق داۋ-جانجالداردىڭ ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن جات قۇبىلىس سانالۋى – اتا زاڭىمىزدىڭ ارقاسى. بيىلعى جىلى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق ماڭىزى زور مەرەيتويىن اتاپ وتۋىمىزدەگى باستى ماقسات اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن، اق نايزانىڭ ۇشىمەن، بوزداقتاردىڭ قانىمەن كەلگەن باعاسى زور قۇندىلىعىمىز - ەلدىگىمىزدىڭ ەگەمەندىگىن الەمگە پاش ەتۋ. ەندىگى ءبىزدىڭ ميسسيامىز ەلىمىزدىڭ جاستارى مەن وسكەلەڭ ۇرپاقتى پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەپ، ۇلى دالا ەلى باتىرلارى – بابالارىمىز بىزگە اماناتتاپ كەتكەن تاۋەلسىزدىك تۋىن تۇعىرىمىزدا ماڭگى اسپانداتىپ، مەملەكەتىمىزدىڭ تىنىشتىعى مەن قاۋىپسىزدىگى جولىندا قاشاندا قورعانىس قالقانى بولۋ!"، - دەپ اتاپ ءوتتى.

دوڭگەلەك ۇستەلدە ءسوز الىپ بايانداما جاساعان قازاقستان حالقى اسسەمبلەياسىنىڭ مۇشەسى، قازاقباي قاسىموۆ تا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ بۇل مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ ءار قازاقتىڭ كەۋدەسىندە ماقتانىش سەزىمىن تۋعىزاتىن مەملەكەتتىك ماڭىزدى شارا ەكەنىن باسا ايتىپ، اسكەري قىزمەتشىلەر مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارشا ازاماتتارىن ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى مەن تۋىن، ەلتاڭباسىن، سونىمەن قاتار تۋعان ءتىلىن قۇرمەتتەۋگە شاقىردى.

شارا بارىسىندا ءسوز العان بايانداماشىلاردىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ەلەۋلى كەزەڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگى مەرەتويىنىڭ تاربيەلىك ماڭىزىن باسا ايتىپ، وسى ءبىر ەلەۋلى شارادان تىس قالماعان ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىلىعىنا العىستارىن جەتكىزدى.

بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارا باعدارلاماسى بويىنشا ءۇش كۇنگە سوزىلعان  وقۋ-ادىستەمەلىك جيىننىڭ قاتىسۋشىلارىنا بارلىعى جيىرمادان استام ساباقتار وتكىزىلدى. تاربيە پروسەسىندەگى باسشىلىق قۇجاتتار تالاپتارىن مەڭگەرۋ دەڭگەيىن انىقتاۋعا ارنالعان سىناقتار الىنىپ، دەنە دايارلىعى بويىنشا نورماتيۆتەر قابىلداندى.

جيىننىڭ ەكىنشى كۇنى ۇلتتىق ۇلان باس تاربيەشىسى مۇحامەتقالي قۇسايىن ۇلى جيىن قاتىسۋشىلارىمەن ەلدەگى جانە الەمدەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋال تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ ءدارىسىن وتكىزدى.

ءۇش كۇنگە سوزىلعان وقۋ-ادىستەمەلىك جيىن ساپالىق تۇرعىدان مازمۇندى شارالارعا تولى بولدى. ءاربىر جيىن قاتىسۋشىسى كۇندەلىكتى تاربيە جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋدا قاجەت ماڭىزدى تىڭ ماعلۇماتتارعا قانىعىپ، كاسىبي تۇرعىدا تانىمىن كەڭەيتكەنى ءسوزسىز. ەندى ولار وقۋ-ادىستەمەلىك جيىن بارىسىندا كورگەنى مەن تۇيگەنىن جەكە قۇراممەن تاربيە جۇمىسى كەزىندە ۇتىمدى قولداناتىن بولادى.