سيريا ماسەلەسىنە قاتىستى اقش پەن رەسەيدىڭ اراسىنداعى كەلىسسوزدەر ساتسىزدىككە ۇشىرادى دەسە دە بولادى. ەكى ەل اراسىنداعى سوڭعى ديپلوماتيالىق پىكىر الماسۋلار وڭ ناتيجە بەرمەدى. ساراپشىلار كۇن سايىن اقش پەن رەسەي ەندى ديپلوماتيالىق داۋدان اشىق اسكەري قاقتىعىستارعا كوشەدى دەگەندى ءجيى ايتۋدا.
رف سىرتقى ىستەر ءمينيسترى س. لاۆروۆ پەن اقش مەمحاتشىسى دج. كەريدىڭ سوڭعى ۋاقىتتاعى سانسىز كەزدەسۋلەرىنەن وڭ ناتيجە بولماعانىنا قاراپ، ول ساراپشىلارمەن كەلىسپەسكە شارا جوق. ويتكەنى، ەكى ەلدىڭ ديپلوماتتارى، سولار ارقىلى باسشىلىعى سيرياداعى قارسىلاۋسۋشى تاراپتاردىڭ قايسىسىن بەيبىت وپپوزيسيا، قايسىسىن قارۋلى سودىرلار دەپ اتايمىز دەگەن نەگىزگى ماسەلەنىڭ باسىن اشا المادى. دەمەك، اركىم ءوز ايتقانىندا قالىپ، ايماقتاعى قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ باسەڭدەۋ مۇمكىندىگى ازايىپ وتىر.
بۇل تەكەتىرەستە قىزىل جارتى اي قايىرىلمىدىق ۇيىمىنىڭ گۋمانيتارلىق كەرۋەنىنىڭ شابۋىلعا ۇشىراۋى وتقا ماي قۇيعان وقيعا بولدى. ونسىز دا رەسەيدىڭ سيرياداعى اسكەري وپەراسيالارىن سىناپ وتىرعان اقش رەسەيدى گۋمانيتارلىق قىلمىس جاسادى دەپ ايىپتاپ، ەندىگى كەلىسسوزدەرگە نيەتتى ەمەستىگىن تانىتتى. ءتىپتى، قىزدى-قىزدىمەن اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى دجون كيربي «بۇدان بىلاي رەسەيدىڭ سيريادا ءولىم قۇشاتىن ساربازدارىنىڭ سانى مەن وزگە دە شىعىندارى ارتا بەرمەك» دەگەندى قويىپ قالدى.
كيربيدىڭ بۇل ءسوزى رەسەيدە ديپلوماتيالىق قادامنان گورى، اشىق قوقان-لوققى دەپ تۇسىنىلگەنى انىق. بۇعان رف سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ماريا زاحاروۆا اقش-تىق ارىپتەسىنە قايتارعان جاۋابى دالەل.
«ول ارەكەتتەردى (ساربازداردى ءولتىرۋ – رەد.) ءىس جۇزىندە كىم جۇزەگە اسىرادى ەكەن؟ ءالد ۆاشينگتون ەارتى جىل بويى جەبحات ان-نۋسرادان ايىرا الماي كەلە جاتقان «قالىپتى وپپوزيسيا» ما؟ فرانسياداعى، اقش-تاعى، باسقا ەلدەردەگى تەراكتىلەر، يشيمدىكتەردىڭ سيرياداعى باس كەسۋلەرى باسقا پاراديگما ما؟»، دەپ سۇراققا سۇراقپەن جاۋاپ قاتىپتى رەسەيلىك ديپلومات.
اقش تاراپىنىڭ مالىمدەمەسىن رەسەيلىك اسكەريلەر دە جاۋاپسىز قالدىرماعان.
«دج. كيربيدىڭ مالىمدەمەسى – سيريادا ازاماتتىق سوعىس جۇرگىزۋدە دەلىنگەن وپپوزيسيانىڭ اقش-قا باعىناتىن حالىقارالىق تەرروريستىك ۇيىم ەكەنىن اشىق مويىنداۋ. ءبىز سيريادا، الەپپودا سودىرلاردىڭ وپەراسياسىن جوسپارلاۋ جانە باسقارۋمەن اينالىساتىن قانشا ارنايى «مامانداردىڭ» بارىن ناقتى بىلەمىز»، - دەپتى رف قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ وكىلى يگور كوناشەنكوۆ.
بۇل پىكىرلەر سوعىسىنان ەكى الىپتىڭ اشىق ايقاسقا بارۋىنىڭ سەنارييىنە قاتىستى ءتۇرلى بولجامدار جاساۋعا بولادى. سول بولجامداردىڭ ىشىندەگى ءبىر انىعى – ەكى تۇيە سۇزىسسە، اراسىندا شىبىن ولەدى دەگەندەي، زارداپ شەگەتىن سيريا حالقى مەن رەسمي بيلىگى. شىنىن ايتۋ كەرەك، رەسەيدىڭ جاساعان اۋە سوققىلارى نىساناعا الدىق دەگەن سودىرلارعا ءدال ءتيىپ جاتقانىنا كۇمان بار، ال، توبەسىنە بومبا ءتۇسىپ، قيراعان ەلدى مەكەندەر مەن بەيبىت تۇرعىندار تۋرالى حابارلاردى كۇندە كورىپ ءجۇرمىز. اقش-تا ءوز تاراپىنان سيريانىڭ رەسمي بيلىگى، باشار اسادقا، ونىڭ اسكەرىنە قىسىمىن ارتتىرا تۇسەرى انىق. باشاردىڭ باسىنا تاستالعان بومبا ونىڭ رەسمي وداقتاسى رەسەي اسكەريلەرىنەن دە الىسقا تۇسپەسى تاعى بەلگىلى. بۇدان بولەك، Reuters اگەنتتىگى ءبىرقاتار ەلدەردىڭ سيريا وپپوزيسياسىنا (يشيم سودىرلارىنا ەمەس، ب. اساد بيلىگىنە نارازىلىق تانىتىپ جۇرگەن ساياسي توپتارعا – رەد.) قارۋ جەتكىزۋى مۇمكىن ەكەنىن حابارلادى. بۇل دا شامداعى شاتاقتا بەلگىلى ءبىر مۇددەسى بار پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ بۇيرەگى بۇراتىن لاڭكەستەر مەن نارازى توپتاردى قىمسىنباي قارۋلاندىرۋىنا جول اشىلادى دەگەن ءسوز.
قالاي بولعاندا دا سيرياداعى سوعىستىڭ بىرەر كۇندە ساپ تىيىلىپ، تاراپتاردىڭ توقتاي قويۋى ەكىتالاي. اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋى جاقىنداعان سايىن بۇل شەيەلەنىس ۇدەمەسە، باسىلمايدى. ال، امەريكاندىق ەلەكتوراتتىڭ باسىم بولىگىنىڭ قازىرگى كوزقاراسى سايلاۋ ناتيجەلەرىندە دە كورىنىس تاۋىپ، پرەزيدەنت تاعىنا رەسەيمەن دوستىق قاتىناس ورناتۋدى كوزدەيتىن د. ترامپ ەمەس، ح. كلينتون جايعاسسا – كرەملدىڭ قيىن جاعدايدا قالعانى.
دارحان مۇقانتەگى
