«قامشى» پورتالى كەشە دارقان قالەتايەۆتىڭ سەنات دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالعانىن حابالاعان ەدى. وسىعان وراي بۇگىن باۋىرجان ءجۇسىپ ۇلى ەسىمدى ازاماتتان حات قورجىنىمىزعا كەلىپ تۇسكەن مىنا ماتەريالدى نازارلارىڭىزعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
قالەتايەۆ – جاس ساياساتكەر
دارحان قالەتايەۆ ەڭ باستىسى كادرلىق رەزەرۆتەگى جاس بۋىننىڭ وكىلى. ول، جاقىندا عانا 44 جاسقا تولدى. دارحان امان ۇلى 1972 جىلى 14 قازاندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تارباعاتاي اۋدانىندا ومىرگە كەلگەن. تاريح ماماندىعى بويىنشا شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن 1994 جىلى بتىرگەن ول، 1996-1997 جىلى ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ ۇلتتىق جوعارى مەكتەبىن ءبىتىردى ءارى سول جىلدارى بىردەن جوعارى بيلىك ساتىسىندا قىزمەت اتقاردى. 1995-1996 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ساياسات جونىندە مەملەكەتتىك كوميتەتتىڭ باس مامانى، جەتەكشى مامان بولىپ قىزمەت اتقاردى. ول، نەبارى 30 جاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت، اقپارات جانە قوعامدىق كەلىسىم مينيسترلىگى جاستار ءىسى جونىندە دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى بولىپ جۇمىس ىستەدى. 2002-2004 جىلدارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، ءبولىم باسشىسى بولدى. 2007 جىلى پرەزيدەنت اكىمشىلىگى جەتەكشىسى ورىنباسارى بولعان قالەتايەۆ اتقارۋشى بيلىك پارتياسىندا دا، 2008 جىلدان كەيىن ءبىر جىلدان استام باسشى بولىپ قىزمەت اتقاردى. ول كەزدە باس پارتيا "نۇر وتان" حالىققا جاقىن پارتيا بولىپ كورىندى. ءتىپتى كەيبىر پارتيا نۇروتانمەن بىرىگىپ، بيلىكتىڭ ساياسي قۋاتى كۇشەيدى. ول، سەنات دەپۋتاتى بولىپ سايلانعانىنا دەيىن تۇپ-تۋرا 7 جىل «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى قىزمەتىن اتقاردى.
«سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ جالعىز اكسيونەرى مەملەكەت بولىپ تابىلادى. قور بيلىكتىڭ «100 ناقتى قادام»، «قازاقستان 2050» سياقتى ستراتەگيالارىندا وراسان جۇمىس اتقاردى. حالىققا تۇرعىن ءۇي ۇسىناتىن تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىن، ءار ءتۇرلى ينوۆاسيالىق جوبالاردى قولعا الدى. قالەتايەۆ قىزمەتكە كەلگەننەن كەيىن، «سامۇرىق قازىنا» ايتارلىقتاي قىزمەت اتقاردى. بۇل تۋرالى ول سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە ««سامۇرىق-قازىنا» قورى الەمدىك ۇدەرىستەردىڭ ارناسىندا» دەپ اتاعان ەدى. ول بيلىككە كەلگەننەن كەيىنگى كومپانيانىڭ اتقارعان ەلەۋلى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى رەتىندە «حالىقتىق IPO» باعدارلاماسىن اتاپ وتۋگە بولادى. وسى باعدارلامانىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن وتانداستارىمىز ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ بەلگىلى مولشەردە اكتيۆتەرىنە يە بولدى. «سامۇرىق-قازىنا» قورى 550-دەن استام اسا ءىرى كاسىپورىندى باقىلادى. قور جانە قورعا قاراستى كومپانيالار اتقارعان جۇمىستارى اياسىندا الەۋمەتتىك جاقسارتۋ باعىتىندا ميللياردتاعان تەڭگە ءبولدى. بۇل تىكەلەي قالەتايەۆتىڭ باسشىلىعىنىڭ جەمىسى ەدى. «سامۇرىق-قازىنا» ءۇاق بولىمشەلەرى مەن قۇرىلىمدارىندا 300 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىن ەسەپكە العاندا قور كاسىپورىندارىنىڭ جۇمىسى كەم دەگەندە ءبىر ميلليون قازاقستاندىقتىڭ مۇددەسىنە ءتيىمدى قىزمەت اتقاردى. كومپانيا جۇمىسىنا قاتىستى قالەتايەۆ «كەيبىر جەكە مەنشىك كومپانيالاردا، جاھاندىق داعدارىسقا جانە مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ، ءقازىردىڭ وزىندە جالاقىلار مەن پەرسونالدى قىسقارتۋعا دايىندالۋدا. وسىنىڭ اياسىندا «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنىڭ مەملەكەتتىك كومپانيالارىن مۇلدە باسقا جاعدايلار الاڭداتۋدا: مۇندا الەۋمەتتىك ارىپتەستىككە جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك تاسىلدەرىن وزگەرتۋدە، ەڭبەك ۇجىمدارىندا ادىلەتتىلىككە قول جەتكىزۋگە ۇمتىلۋدا. تەگىندە بۇل اراداعى ايىرماشىلىق، ەگەر جەكە بيزنەس تەك قانا اقشا ساناۋمەن اينالىسسا، ال حولدينگ مەملەكەتتىڭ ساياساتىن ىسكە اسىرادى» دەگەن ەدى.
قالەتايەۆ تەك ساياسي-ەكونوميكالىق باسشىلىق قىزمەتتە بولعان جوق. ول، سپورت سالاسىندا دەمەۋشى، جاناشىرلىق كورسەتىپ كەلەدى. 2015 جىلى قازاقستان ۆەلوسپورت فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولدى. قالەتايەۆ فۋتبول دامىتۋ تۋرالى دا «جالاقىنىڭ ەڭ جوعارعى شەگى جىلىنا 300 مىڭ دوللار بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. ال ءقايسىبىر كلۋب قۇرامىن جالاقىسى بۇدان دا جوعارى فۋتبولشىمەن كۇشەيتكىسى كەلسە، 10 پايىزىن فۋتبولدى دامىتۋعا ءبولىپ وتىرسىن» دەگەن ەدى.
دارحان امان ۇلى كەشە عانا پرەزيدەنت جارلىعىمەن سەنات دەپۋتاتى بولى. ونىڭ پارلامەنت مىنبەرىندە دە ۇلتتىق، الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە باتىل ءۇن قاتىپ، ەلدىڭ ەكونوميكالىق، رۋحاني قۋاتىن كۇشەيتۋگە اياماي ەڭبەك ەتەتىنى ءسوزسىز. مەملەكەتشىل ءھام ۇلتشىل ساياسي تۇلعالار اراسىنداعى جاس بۋىن رەتىندە، امانۇلىنا اق جول تىلەيمىز.
باۋىرجان ءجۇسىپ ۇلى
