باقباق گۇل – گۇلدىڭ اتى، دالا گۇلىنە جاتادى.
بۇل گۇل ناۋرىز، كوكەك ايلارىندا جانە جاز ايلارىندا ۇلپىلدەك ماقتا ءتارىزدى گۇل اشادى. گۇلىنە ءسال جەل تيسە بولدى، ۇلپىلدەك ماقتا ءتارىزدى گۇل جۇندەرى ۇشىپ كەتەدى.
قازاق ونى «باق-باق»، «باقباق گۇل» دەپ تە اتايدى. كۇردەلى گۇلدەر تۇقىمداسىنا جاتقىزادى، سارعالداق گۇلدەرىنىڭ گۇلدەس تۋىسى دەپ بىلەدى. ونىڭ ۇلپىلدەك گ ۇلى جەل تيسە ۇشىپ كەتەتىن قاسيەتىنە قاراپ، ونى قازاق «توزعاناق» دەپ تە اتايدى.
«باقباق» نەمەسە «سارعالداق» گۇلىن قازاق گۇل باپكەرلەرى كوپ زەرتتەگەن، ەرتە تانىعان. باقباق گ ۇلى كۇردەلى گۇلدەر تۋىسى، كوپجىلدىق شوپتەسىن وسىمدىك. بۇل گۇلدىڭ ساباعى قۋىس، جاپىراقسىز تاقىر، ءسۇتتى، شىرىندى. جاپىراقتارى قاۋىرسىن ءپىشىندى، جيەگى تەگىس، تامىر موينىنا اينالا شوعىرلانىپ وسەدى. گۇلدەرى قوس جىنىستى، ءتۇسى سارى، ساباق ۇشىندا توستاعانشا ءتارىزدى دوڭگەلەنىپ ورنالاسقان. جەمىسى دانەك، جەلمەن بەيىمدەلگەن. جەر شارىندا 100-گە جۋىق ءتۇرى وسەدى.
قازاقتىڭ بايىرعى ەمشىلەرى باقباق گۇلىن ءدارى دەپ بىلەدى. جەمىسى پىسۋدەن بۇرىن قازىپ الىپ، جاڭا كۇيىندە نەمەسە كەپتىرىپ پايدالانادى. باقباق ەگىستىك اراسىندا، جول جاعاسىندا، وزەن ساعاسىندا وسەدى. جەر شارىنا ەڭ كوپ كولەمدە تاراعان گۇل. باقباقتان جاسالعان ءدارىنىڭ ءدامى كەرمەك، سۋىق رايلى، ۋىتسىز. بۇل ءدارى ىستىقتى باسادى، ۋىتتى قايتارادى، ىسىكتى قالپىنا كەلتىرەدى. ومىراۋ بەزىنىڭ، كوز دانەكەر بەزىنىڭ قابىنۋىنا، تەرىسكەنگە، بادامشا بەزىنىڭ جەدەل قابىنۋىنا، وتكە پايدالانىلادى.
قازاق بالالارى ناۋرىز، كوكەك ايلارىندا العاش باق-باق گۇل جارىپ، كوكتەگەن كەزدە گۇلدى ءۇزىپ الىپ، ونىڭ ۇلپىلدەك گۇلىن ۇرلەپ، «باقا-باقا باق-باق، تەكە-تەكە تەك-تەك» دەپ وينايدى.
بولات بوپاي ۇلى جوتا قاجى
