بوز ەرمەن – گۇلدىڭ اتى، دالا گۇلىنە جاتادى.

قازاقتىڭ گۇل تانۋشى زەرتتەۋشىلەرى بوز ەرمەندى كۇردەلى گۇلدەر تۇقىمداسىنا جاتقىزادى. ول كوپجىلدىق شوپتەسىن وسىمدىك. بوي بيىكتىگى 50-100 سانتيمەتر شاماسىندا. ساباعى تۇكسىز، تىڭ وسەدى. جىراشىقتى، كوپ بۇتاقتى، ءتۇسى كوكشىل نە سارعىش جاسىل ءتۇستى. جاپىراعى ساعاقسىز، ءبۇتىن جيەكتى، تاسپا ءتارىزدى نە قانداۋىر فورمالى، كەزەكتەسىپ ورنالاسادى. شوقباس سارى گۇل شوعىرى شار ءتارىزدى بولىپ وسەدى، كۇردەلى شاشاق تارىزدەنىپ، رەتتى ورنالاسادى. گ ۇلى تۇتىكشە ءتارىزدى سارى ءتۇستى بولادى. بيىك تاۋدىڭ كۇنگەي بەتتەرىندە وسەدى. جەر شارىندا ەڭ كوپ، ەڭ كولەمدى تاراعان وسىمدىكتەر ساناتىنا جاتادى. اسا قۇندى ءارى باعالى ءدارى ءشوپ تىزىمىنە قوسىلادى. قازاقتىڭ كونە ەمشىلەرى بوز ەرمەندى ءدارى دەپ قارايدى. ونىڭ جەر ءۇستى ءبولىمى دارىگە قولدانىلادى. جاز ماۋسىمىندا گۇل اشۋدان ىلگەرى ورىپ الىپ، كولەڭكەدە كەپتىرگەن كەزدە عانا تۋراپ قولدانادى. قالعان ۋاقىتتا قۇرعاق، تازا، كۇن تۇسپەيتىن جەرلەرگە ءدارى قورى رەتىندە ساقتاپ قويدى. بوز ەرەمەننەن جاسالعان دارىلەردىڭ قاسيەتى – اششى ءدامدى، جىلى رايلى. جەلدى، سۋىقتى شىعارادى. سۋىق تۇماۋعا، جوتەلگە ەم بولادى.

قازاقتىڭ ادەبي ءتىل ونەرىندە «بوز ەرمەندەي ءشوپ قايدا، بوز دالادان تابىلار»، «ەرمەندى جەردە ەر قالار، جالبىزدى جەردە جان قالار»، «ەرمەن جەگەن ەشكىدەي ءيىسى موڭكىپ تۇر» دەگەن ءسوز تىركەستەرى بار.

قازاق مالشىلارى ەرمەندى قىز وتى دەپ سانايدى. كۇزدى كۇنى ەرمەن پىسكەن كەزدە وعان جايىلعان مالدىڭ ەتى مەن سورپاسى ءار الۋان اۋرۋدىڭ تاپتىرماس ءدارىسى. مال سورپاسى ەرمەندى توساپ بولدى دەپ قارايدى.

بولات بوپاي ۇلى جوتا قاجى