تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەۋروپا مەن قازاقستاننىڭ مادەني ىنتىماقتاستىعى ارتتى

/uploads/thumbnail/20170709165823797_small.jpg

ەۋروپا ەلدەرىمەن قازاقستاننىڭ مادەني ىنتىماقتاستىعى - ەل مادەنيەتىن سىرتقا تانىتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى. سوڭعى جىلدارى الەمگە ايگىلى كانن فەستيۆالىنە قاتىسۋدى قازاقستاندىق ونەر يەلەرى دە داستۇرگە اينالدىرعان. ايمان مۇساقوجايەۆا مەن راشيد نۇعىمانوۆ كانن كينوفەستيۆالىنىڭ قىزىل جولىمەن ءجۇرىپ ءوتتى. بيىلعى 69-شى كانن كينوفەستيۆالىندە اتاقتى كرۋازەت جاعالاۋىنداعى قىزىل جولدىڭ ۇستىمەن ق ر حالىق ءارتىسى، «ەۋرازيا-2015» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ پرەزيدەنتى ايمان مۇساقوجايەۆا مەن بەلگىلى قازاقستاندىق كينورەجيسسەر جانە پروديۋسەر راشيد نۇعىمانوۆ ءجۇرىپ ءوتتى.

ق ر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازاقستاندىق مەترلەر قازاقستاندىق پاۆيلوندى ۇيىمداستىرۋ مەن ونىڭ جۇمىسىنا باسشىلىق ەتەدى. كانن كينوفەستيۆالىندە «ەۋرازيا» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ، قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تانىستىرىلىمىنان باستاپ، وتاندىق جاس رەجيسسەرلەردىڭ قىسقا مەتراجدى جۇمىستارىنا دەيىن اۋقىمدى قازاقستاندىق باعدارلاما ۇسىنىلاتىنى اتاپ وتىلگەن. ايتا كەتەيىك، وتاندىق جاس رەجيسسەرلەر ءۇشىن جىل سايىن بەدەلدى كينوكورسەتىلمدەرگە قاتىسۋ داستۇرگە اينالدى. بيىلعى جىلى كانن كينوفەستيۆالىنىڭ Short Film Corner قىسقا مەتراجدى فيلمدەر باعدارلاماسىندا قازاقستاندىق جاس تالانتتى رەجيسسەرلەردىڭ 11 جۇمىسى كورسەتىلەدى. ولاردىڭ اراسىندا ءقازۇوۋ ماگيسترانتى ايدوس سەيىتجان تۇسىرگەن «تۋعان» دەپ اتالاتىن قىسقا مەتراجدى لەنتا دا بار. 2004 جىلى قۇرىلعان Short Film Corner جوباسى شىعارماشىلىعىن جاڭادان باستاعان كينەماتوگرايستەرگە ءوز جۇمىستارىن كورسەتىپ، بايلانىستاردى جولعا قويۋعا، بولاشاققا ىنتالانۋىنا ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشادى. بيىلعى جىلى باعدارلامادا الەمنىڭ بارلىق تۇپكىرىنەن 2000-عا تارتا فيلم كورسەتىلەدى.

ءبىزدىڭ قازاقستاندىق پاۆيلون استاناداعى ونەر ۋنيۆەرسيتەتى دايىندايتىن ۇلتتىق قازاق كينوسىنىڭ بولاشاق شەبەرلەرىمەن كەڭىنەن تانىستىرۋعا باعىتتالعان. پاۆيلون جۇمىسى اياسىندا ءقازۇوۋ رەكتورى، پروفەسسور ا.ق.مۇساقوجايەۆا وقىتۋشىلارمەن جانە ستۋدەنتتەرىمەن بىرگە ۋنيۆەرسيتەت جۇمىسىن، سونداي-اق «ەۋرازيا» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىن تانىستىرادى. ستەندىلەردە قازاق فيلمدەرىنىڭ پوستەرلەرى، «ەۋرازيا» حكف بەينەفيلمدەرى، ستۋدەنتتىك فيلمدەردىڭ تيزەرلەرى ۇسىنىلادى. كينوفەستيۆال باعدارلاماسى اياسىندا بارلىق تىلەك بىلدىرۋشىلەر ايدوس سەيتجاننىڭ «شولپان»، مانسۇر بايمۇحامبەتوۆتىڭ «پايىمداۋشى»، ايان نايزابەكوۆتىڭ «ۇمىتپا»، رامازان حالي ۇلىنىڭ «قامشى» فيلمدەرىن جانە باسقا دا جۇمىستاردى كورە الادى. كينوفەستيۆالدا بۇعان دەيىن ءار جىلدارى قازاق كينوسىنىڭ بەلگىلى شەبەرلەرى دارەجان ومىربايەۆتىڭ، ءادىلحان ەرجانوۆتىڭ، ناريمان تورەبايەۆتىڭ فيلمدەرى كورسەتىلگەن بولاتىن.

سوڭعى جىلدارى قازاقستان افريكا ەلدەرىمەن جاڭاشا باعىتتا سان سالالى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ورناتۋ ۇستىندە. ونىڭ ءبىر دالەلى، قازاقستان مەن كونگو اراسىندا رەسمي دەڭگەيدەگى العاشقى بايلانىس ورنادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارناۋلى وكىلى، ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ كەڭەسشىسى، ەلىمىزدىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى باعداد امىريەۆ براززاۆيل قالاسىندا بولىپ، كونگو رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى دەني ساسسۋ نگەسسومەن كەزدەستى. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ يران يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىگىنەن حابارلادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ب.امىريەۆ كونگو پرەزيدەنتىنە ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جولداۋىن تابىس ەتتى. سۇحباتتاسۋ بارىسىندا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ كەلەشەگى مەن حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى. كونگو پرەزيدەنتى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىكتى قۇرۋ، ەكونوميكانى دامىتۋ جانە تەڭگەرىمدى سىرتقى ساياسات قالىپتاستىرۋداعى جەتىستىكتەرىنە جوعارى باعا بەردى. سونىمەن قاتار ول ن.نازاربايەۆتىڭ حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ، قارۋسىزدانۋ جانە وركەنيەتتىڭ جاھاندىق سۇحباتىن جولعا قويۋ ىسىندەگى زور ۇلەسىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

ءوز كەزەگىندە قازاقستان ەلشىسى كونگو كوشباسشىسىنا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى سىرتقى ساياسي باستامالارىنا قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ، ەكى ەلدىڭ اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق سالاداعى جەمىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ ورىن الاتىندىعىنا سەنىم ارتتى. ايتا كەتەرلىگى، ەلشى ب.امىريەۆ پەن كونگو پرەزيدەنتىنىڭ بۇل كەزدەسۋى ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى رەسمي دەڭگەيدەگى العاشقى بايلانىس بولىپ وتىر. كەزدەسۋگە قازاقستاننىڭ ەفيوپياداعى ەلشىسى ءارى افريكا وداعىنداعى تۇراقتى وكىلى ە.ءالي دە قاتىستى.

سونىمەن قاتار قازاقستان ازيا ەلدەرىمەن دە حالىقارالىق قارىم-قاتىناسىن جانە ءتۇرلى باعىتتارداعى ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ ءۇشىن جان-جاقتى ىقپالداستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋدا. ماسەلەن، تاياۋ شىعىستاعى يوردانيا ەلىمىزبەن ارەكەتتەستىككە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، قازاقستان مەن يوردانيا تىكەلەي پارلامەنتارالىق بايلانىستارى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە، حالىقارالىق ارەنادا كۇشتەردى ۇيلەستىرۋگە ىقپال ەتەدى. بۇل تۋرالى ق ر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى انار جايىلعانوۆا اممان قالاسىندا ءوتىپ جاتقان «پارلامەنتتەگى ايەلدەر» جاھاندىق فورۋم سامميتىنە قاتىسۋ بارىسىندا يوردانيا حاشيميت كورولدىگىنىڭ پارلامەنتى وكىلدەرى پالاتاسىنىڭ ءتوراعاسى اتەف تاراۋنمەن كەزدەسۋ كەزىندە ايتتى. سامميتتە ا. جايىلعانوۆا يوردانيالىق وكىلدەر پالاتاسىنىڭ ءتوراعاسىنا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى تابىستارى تۋرالى ايتىپ بەردى. سونداي-اق ارىپتەستەرىنە بۇۇ باس اسسامبلەياسى مەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رەسمي قۇجاتى مارتەبەسىن العان ۆاشينگتون قالاسىندا يادرولىق قاۋىپسىزدىك ءسامميتىنىڭ اياسىندا پرەزيدەنت ن. نازاربايەۆ جاريالاعان «الەم. XXI عاسىر» مانيفەسى تۋرالى اقپاراتتى جەتكىزدى.

قاتىستى ماقالالار