"اس - ادامنىڭ ارقاۋى" دەگەن قاعيدانى جوعارى ۇستاناتىن يتاليالىقتار بولسا، ەلىمىزدىڭ ەت وڭدەۋ سالاسىنا 100 ملن ەۋرودان استام ينۆەستيسيا قۇيماق. اقتوبە ەت وڭدەۋ كومپانياسى مەن يتاليانىڭ ترانسۇلتتىق كورپوراسياسى «قازاقستاندىق ەت برەندى» جوباسىن ىسكە اسىرۋدا. ەكى ەل كاسىپكەرلەرى اراسىندا ارىپتەستىك مەموراندۋمى بار. يتاليالىقتار ەت وڭدەۋ سالاسىنا 100 ملن ەۋرودان استام ينۆەستيسيا قۇيماق. بۇل قارجىعا اقتوبە، باتىس قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىندا 44 مىڭ باس مالعا ارنالعان 3 بورداقىلاۋ الاڭى سالىنادى. سونىمەن بىرگە، العا اۋدانىندا ورنالاسقان ەت كومبيناتىندا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. كەشەن بيىلدان باستاپ ەكسپورتقا 12 مىڭ توننا ءونىم دايىندايتىن بولادى. 10 مىڭ باس ءىرى قاراعا ارنالعان فەرمادا نەگىزىنەن اسىلتۇقىمدى «انگۋس» سيىرلارى بورداقىلانادى. تەز سالماق قوساتىن، ەتى «ءمارمار» سيىرلار جەرگىلىكتى كليماتقا تولىق بەيىمدەلگەن. كەلگەلى تولدەي باستاعان مالدىڭ باسى كوبەيىپ كەلەدى. ال يتاليالىق كورپوراسيا ماماندارى «قازاقستاندىق ەت برەندىن» جاساپ، ونى ەۋروپا مەن رەسەي نارىعىنا شىعارۋدى دىتتەپ وتىر. بورداقىلاۋ الاڭدارى سالىنىپ، كومبينات جاڭعىرتىلعاننان كەيىن، جەرگىلىكتى تۇرعىندار دا جۇمىسپەن قامتىلادى. جالپى، وڭىردە 1 ملن گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرى بولسا، ونىڭ 50%-ى ءالى كۇنگە يگەرىلمەي جاتىر. وسى ورايدا، يران مەن تۇركيا ەلىنىڭ ينۆەستورلارى بىرنەشە جوباعا قارجى قۇيۋعا نيەتتى. ازىرگە كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. «بىرىنشىدەن، جۇمىس ورنى اشىلادى، ءار اۋدان بيۋدجەتىنە، وبلىس بيۋدجەتىنە سالىق تۇسەدى. جەردىڭ ءوزى دە بوستان-بوس جاتپاۋى كەرەك، جەر جۇمىس جاساۋى كەرەك مىندەتتى تۇردە، پايدا بولۋى كەرەك. بۇل شەتەلدەن كەلىپ جاتقان ينۆەستورلار جەردى ەشقاشان ساتىپ الا المايدى. ول قازىرگى زاڭدا كورسەتىلگەن. سوندىقتان، جەر تەك جالعا بەرىلەدى. قازاقستاننىڭ ءوز زاڭىنا سايكەس، جەردى پايدالانۋ تۋرالى ەرەجەسى بار، سول ەرەجەگە سايكەس قاداعالانادى»،- دەيدى وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى اسىلحان ابتييەۆ.
قازاقستاندىق ديپلوماتتار بولسا، رۋمىنيا جەرىندە قازا تاپقان شەرنياز اياعانوۆتىڭ بەيىتىنە گۇل شوقتارىن قويدى. ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 71-جىلدىعىن مەرەكەلەۋ شەڭبەرىندە رۋمىنيادا ءبىرقاتار سالتاناتتى ءىس-شارالار ءوتتى. بۇل تۋرالى قازاقستانننىڭ رۋمىنياداعى ەلشىلىگى حابارلادى. 6 مامىردا قازاقستاننىڭ رۋمىنياداعى ەلشىسى داۋلەت باتىراشيەۆ بۋحارەست قالاسىنداعى حەرەسترەۋ ساياباعىندا (Parcul Herăstrău) كەڭەستىك جاۋىنگەرلەر جەرلەنگەن مەموريالدىق كەشەنىندە گۇل شوقتارىن قويۋ سالتاناتتى راسىمىنە قاتىستى. ءىس-شارادا سوعىس ارداگەرلەرى، ديپلوماتيالىق كورپۋس باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى، رۋمىن استاناسىنىڭ جەرگىلىكتى وكىمەت پەن قوعامدىق-ساياسي ۇيىمدارى باسشىلارى، رۋمىنيانىڭ ۇلتتىق قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري قىزمەتكەرلەرى جانە ب ا ق وكىلدەرى قاتىستى. 9 مامىردا قازاقستاننىڭ ەلشىلىگى رەسەيلىك عىلىم جانە مادەنيەت ورتالىعىمەن ۇيىمداستىرىلعان جانە بۋحارەست قالاسىندا العاشقى رەت وتكەن «ماڭگىلىك پولك» ازاماتتىق اكسياسىنا ءوزىنىڭ ۇلەسىن قوستى. قاتىسۋشىلار ۇلى جەڭىسكە ءوز ۇلەسىن قوسقانداردىڭ بارلىعىن ەسكە الدى. رۋمىندىق «ماڭگىلىك پولكىنىڭ» تىزىمىندە جۇزدەن استام مايدانگەرلەردىڭ ەسىمدەرى، سونىڭ ىشىندە قازاقستاننان جاۋىنگەرلەر مەن وفيسەرلەرى دە بار. 10 مامىردا قازاقستاندىق ديپلوماتتار ياسسى ۋەزىنىڭ سترۋنگا اۋىلىنىڭ اكىمدىگى باسشىلىعىمەن بىرگە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ قاتىسۋشىسى قازاقستاندىق شەرنياز اياعانوۆتىڭ بەيىتىنە گۇلدەرىن قويدى. ەسكەرتكىش 2009 جىلى ورناتىلدى. ۆيسە-مەر يوان اگافيسەيمەن وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا، اتالمىش ەسكەرتكىشتى جەرگىلىكتى اكىمشىلىك ءوزىنىڭ قورعاۋىنا الاتىندىعى جونىندە كەلىسىلدى. تىركەلگەن دەرەكتەرگە سايكەس، رۋمىنياداعى 171 كەڭەستىك اسكەري زيراتتارىندا 56 مىڭعا جۋىق كەڭەستىك اسكەرلەر مەن سوعىس قۇرباندارى جەرلەنگەن.
بريتاندىق تانىمال ساياسي جانە قوعام قايراتكەرى لورد فرەنسيس مود بولسا، قازاق-بريتان ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا نيەتتى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا رەكتور بولاتبەك ابدراسيلوۆ لورد فرەنسيس مودپەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا فرەنسيس مود ۇلىبريتانيانىڭ مينيسترلەر كابينەتىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ دامۋىنا جاۋاپتى بولعانىن جانە وسى سالادا ءبىرقاتار رەفورمالار جونىندە باستاما كوتەرگەنىن، سونىمەن بىرگە مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە يننوۆاسيالاردى ەنگىزۋمەن اينالىسقانىن ايتتى. ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك جوبالار مەن باعدارلامالاردىڭ اۋديت جۇيەسى ەنگىزىلىپ، ءىرى جوبالاردى باسقارۋ جونىندەگى ارنايى اگەنتتىك قۇرىلعان. ونىڭ باسشىلىعىمەن كوشباسشىلىق اكادەمياسى اشىلعان جانە وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ سايد بيزنەس-مەكتەبىمەن بىرلەسىپ، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارىن جوبالىق باسقارۋ بويىنشا وقىتۋ ءۇشىن ارنايى وقۋ باعدارلامالارىن ازىرلەگەن. بۇل ۇلىبريتانيادا يكەمدى جوبالىق باسقارۋ قاعيداتتارى مەن ولاردى باعالاۋ جۇيەسىن قىسقا مەرزىم ىشىندە ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار، جوبالاردى ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ەسەپتەردى تۇراقتى تۇردە جاريالاۋ ەنگىزىلىپ، ازاماتتاردىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىم دەڭگەيىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى. وسىلايشا، ۇلتتىق جوبالاردى باسقارۋ بولىگىندە، ۇكىمەتتىڭ اشىقتىق جانە ايقىندىق قاعيداتتارى ءىس جۇزىنە اسىرىلدى.
رەكتور ب.ابدراسيلوۆ بولسا ءوز كەزەگىندە اكادەمياداعى وقۋ پروسەسىن جاڭعىرتۋ، مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى وقىتۋدا يننوۆاسيالىق تاسىلدەردى ەنگىزۋ، قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە يننوۆاسيالىق تاسىلدەردى ەنگىزۋ بويىنشا جاڭا باستامالار ازىرلەۋ بارىسى تۋرالى جانە ۇلىبريتانيانىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىمەن، وقۋ ورىندارىمەن، سونداي-اق، بريتاندىق مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنە جوبالىق ەنەدجمەنتتى ەنگىزۋمەن اينالىسقان كومپانيالارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تاجىريبەسى جونىندە اڭگىمەلەدى. كەزدەسۋ سوڭىندا لورد مود اكادەميانىڭ قىزمەتىنە جوعارى باعا بەردى جانە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا، ونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ باسشىلارىنا ارنالعان جوبالىق مەنەدجمەنت بويىنشا سەمينارلار سيكلىن اكادەميا بازاسىندا ۇيىمداستىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
