بۇگىن داڭقتى باتىردىڭ تۋعان كۇنى

/uploads/thumbnail/20170709191104203_small.jpg

بۇگىن ءبىر تۋار تۇلعا باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى. وسىدان 106 جىل بۇرىن دۇنيەگە ەر جۇرەك باتىر، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ داڭقتى جاۋىنگەرى، حالىق قاھارمانى، قازاقتىڭ مىقتى قولباسشىسى كەلدى. ول سۇراپىل سوعىستا ءوزىنىڭ ەر جۇرەك باتىرلىعى، قايتپاس قايسارلىعىمەن،  تاپقىرلىعىمەن ەرەكشەلەنە ءبىلدى. الايدا، ونىڭ ماقساتى وزگەلەردەن ەرەك بولۋ ەمەس. ونىڭ تابيعاتى، بولمىسى، تۋا بىتكەن مىنەزىنىڭ ءوزى ەرەكشە. ب.مومىش ۇلى تالاي اقىن، جازۋشىنىڭ قالام تەربەۋىنە تۇرتكى بولعان نار تۇلعا. باتىردىڭ ومىرىنەن سىر شەرتەتىن كىتاپتار دا از ەمەس.  سول كىتاپتاردىڭ ىشىنەن باتىرعا ارنالعان قىزىقتى ەستەلىكتەردى ۇسىنامىز.

(ز.احمەتوۆا. «شۋاقتى كۇندەر»)

بالاشكا شايىڭ بار ما؟ - دەگەن داۋىس ويىمدى ءبولىپ جىبەردى اتامنىڭ جاقسى تىنىعىپ، سەرگەك تۇرعانىن بىلە قويدىم. نەگە دەسەڭىز، كوڭىل-كۇيى وتە جاقسى كەزدە مەنى «بالاشكا» دەيدى، ءبىر قالىپتى بولسا «بالام»، ال رەنجي باستاسا «زەينەپ» ءتىپتى اشۋعا مىنگەندە «تۋرچانكا» دەپ ايقايلايدى.
 
(ءا.نۇرشايىقوۆ. «اقيقات پەن اڭىز»)

.... باۋىرجان كۋبادان كەلگەندە باستىعى مومىشۇلىنان ينتەرۆيۋ اكەل دەگەن ءبىر ءجۋرناليستىڭ «مەنى باۋىرجانعا جۇمساعانشا تورداعى ارىستاننىڭ جالىنان ءبىر سيپاپ قايت دەپ بۇيىرىڭىز» دەگەنى بار....

(ز.احمەتوۆا. «شۋاقتى كۇندەر»)

...مەزگىل تۇسكە تاياپ قالعان. گاز پليتاسىنا شاي قويىلىپ، قايناعانشا بۇگىنگى گازەتتەردى قاراپ وتىر ەدىم، ەسىك سىنىپ كەتەردەي تارسىلدادى. ۇيدە جالعىز وتىرعان سوڭ ءارى ادەتتەگىدەن تىس مىنا تارسىلدىڭ وزگەشەلىگى شوشىتىپ جىبەردى. تاپا-تال ءتۇس بولسا دا ەسىككە كەلىپ:

 بۇل كىم؟ – دەدىم.

 

مەن! اتاڭمىن! بار، كيىن! - دەدى كۇن كۇركىرەگەندەي ءۇن ەسىكتىڭ سىرتىنان. العاشقى قورىققانىم قورىققان با، زارەم ۇشتى. «بار، كيىن» دەگەن ءسوزدىڭ بايىبىن بىردەن ۇعا الماي، ۇيدە كيىپ جۇرەتىن حالاتىمنىڭ تۇيمەسىن ءبىر سالىپ، ءبىر اعىتتىم. كيىم سالاتىن شكافقا جۇگىردىم. ساسقالاقتاپ، كيىمدەرىمدى جۇلمالاپ، الەككە ءتۇستىم دە قالدىم. دەگەنمەن وزىمە-وزىم «سابىر-سابىرلاپ» ۇستىمە جەڭى ۇزىن كويلەك، باسىما ورامال، اياعىما شۇلىق تاۋىپ كيدىم. بارىپ ەسىك اشىپ، اتا-بابامنىڭ سالتىمەن ءيىلىپ سالەم سالدىم.

 

– باقىتتى بول، بالام! - دەپ قولىن بولار-بولماس باسىما تيگىزىپ، بولمەگە كىردى. اتا جالعىز ەمەس، قاسىندا ءبىر كىسى بار، ءوڭ-تۇسىنىڭ قانداي ەكەنىن كورگەنىم جوق، بىردەن باسىمدى كوتەرۋگە باتىلىم جەتپەدى...»

 

 

(ءا.نۇرشايىقوۆ. «اقيقات پەن اڭىز»)

...وسى اردا باۋىرجاننىڭ تىلشىلەردى قابىلداۋىنا بايلانىستى جۇرت اڭىز ەتىپ ايتاتىن ەكى وقيعا ويىما ساپ ەتە قالدى. بىردە مومىشۇلىنا راديودان ماگنيتافونىن ارقالاپ ءتىلشى كەلەدى. ءتىلشى شاشىن ايەلشە قويا بەرگەن جاس جىگىت ەكەن.

ءاي سەن كىمسىڭ؟ – دەيدى باۋىرجان ونى كورگەن بويدا.

ءراديوجۋرناليستپىن، اعاي. سىزبەن سويلەسەيىن دەپ كەلىپ ەدىم.

ءوزىڭ ايەلمىسىڭ، ەركەكپىسىڭ، مەن سونىڭدى ايت دەپ تۇرمىن ساعان.

ەركەكپىن، اعاي.

كرۋگوم! – دەيدى باۋكەڭ وعان ەجىرەيىپ. ساسقان جىگىت ۇرشىقشا اينالىپ كەيىن بۇرىلىپ، ەسىككە قاراپ تۇرادى.

سەن ەركەك بولساڭ وندا شاشىڭدى ەركەكشە قيدىرىپ كەل. مارش! دەگەن ەكەن...

 

                                                                                                                                                                                                                                                ازىرلەگەن: اسەم المۇحانبەت

قاتىستى ماقالالار