... اتپاي قويدى قۇلانيەك تاڭ نەگە؟
بۇلقىنعانداي ساناسىندا الدە نە؟
سايىن دالا - سارى ارقانىڭ توسىندە،
سۋىت ءجۇرىپ كەلە جاتتى حان كەنە...

عاجاپ ءتۇنى، تامىلجىعان تامىزدىڭ!
سورابى كوپ شيىرلاعان سان ءىزدىڭ...

تالىپ، تالىپ، جەتكەندەي مە الىستان،
زارلى كۇيى قورقىت اتا - ابىزدىڭ؟..

تولىقسيدى كوك توسىندە تولعان اي،
كوكبەستىسى - تايپالادى جورعالاي.
ۇلى حاننىڭ كوكىرەگىن كەرەنەگەن،
ۇلى ويلاردىڭ قىسىپ تۇرعان تولعاعى-اي...

«...ۇلتتىڭ قامىن ويلاماستى حان دەمە،»-
دەگەن نە ءسوز: «بىرەۋ ءۇشىن قام جەمە...»
كوك تۇرىكتىڭ كوك سەمسەرى ەڭ سوڭعى،
بولاتىن-دى ۇلى بابام - حان كەنە!

جۇرتىن ويلاپ، ءالى تولىپ، پىسپەگەن،
قانشاما رەت ول بارماعىن تىستەگەن.
ازاتتىعى ءۇشىن قايران قازاقتىڭ،
شيرەك عاسىر، ات ۇستىنەن تۇسپەگەن...

توڭىرەگى كىلەڭ ايعاي-شۋ ەدى،
اتقا ۇلتى ءۇشىن قونعانى دا شىن ەدى.
قارا ورمانداي قالىڭ ورىس - ءبىر جاقتا،
ءبىر جاعىندا - ايداھارداي شىڭ ەلى...

قولدان تۇسكەن ەمەس سەمسەر بالداعى،
سەنەتىن ول ۇلى كۇنگە الداعى...
«بىلگە قاعان، كۇلتەگىندەي باھادۇر،
قولدا،- دەيدى ول – بابالاردىڭ ءارۋاعى؟!!»

جاۋى بىتكەن توتەپ بەرمەس سەسىنە،
ۇلى قاعان – شىڭعىس ءتۇستى ەسىنە...
«كوك تۇرىكتىڭ كوك بايراعىن قايتادان،
تىكسەم،-دەدى ول- ۇلى دالا توسىنە!»

وتپەن ويناپ، شوق تىستەگەن جاسىندا،
ءبىرا-اق رەت تۋاتىن سان عاسىردا،
حان كەنەنىڭ اق ساۋىتى ۇستىندە،
التىنداعان دۋلىعاسى باسىندا.

باتىرعا ءتان بەس قارۋى – بويىندا،
جالعىز عانا ەر قازاعى ويىندا.
كەلە جاتىر باسىن تىگىپ بايگەگە،
تۋعان حالقى ازاتتىعى جولىندا!

جاراتىلعان جان سياقتى جالىننان،
ول قورىقپايدى، جەر قايىسقان جاۋىڭنان!
اق ساۋىتى - اسىل تەمىر قارۋلار،
دۋلىعاسى - اي نۇرىنا مالىنعان!...

حاس جۇيرىكتەي، تالاي سۋىپ، تاڭ اسقان،
ساق بولعان ءجون... ايلالى عوي جاۋى اسقان...
قاتۋ قاباق، وتتى جانار، سوم دەنە،
شوقشا ساقال - كەلبەتىنە جاراسقان!

ءوزىن-وزى جەيدى نەگە اپىرىم-اي؟
ول جەبەدەي، قولدا تۇرعان اتىلماي.
توگىلگەندە ايدىڭ ءاپپاق ساۋلەسى،
ەرتەگىدەن شىعا كەلگەن باتىرداي!..

اي دا سۇلۋ! جۇمىرتقاداي ارشىلعان،
جالىن سىلكىپ، كوكبەستىسى ارشىندار!
كوك سۇڭگىلى كوك نايزانىڭ جەلەگى،
ءبىر قولىندا تۋرا كوككە شانشىلعان!

تۇلا بوي كۇش - بۋىرقانعان وراسان،
قول جەتپەيتىن ۇلى تۇلعا ول اساۋ!
حان كەنەنىڭ كەلبەتىنە كوز تويماس،
اي توگىلگەن ءبىر قىرىنان قاراساڭ!

«ازاتتىق تا- بار ماڭىزى ءومىردىڭ،
قاندايى دا قورقىتپايدى ءولىمنىڭ!
وي، ءداريعا-اي، بولماس ەدى ارمانىم،
كورسەم شىركىن! ازاتتىعىن ەلىمنىڭ!

باياعىداي ۇلى دالام – كەڭ بولسا،
بوز جۋسانى – بار سىرقاتقا ەم بولسا،
قازاق ەلى - قايتا تىكتەپ ەڭسەسىن،
ۇلكەن-كىشى حاندىقتارمەن تەڭ بولسا؟

قادىر تۇتىپ، وتباسىنان وتانىن،
تىكسە قازاق، ءوز الدىنا وتاۋىن؟
ورىس، جۇڭگو - ماملەگە كەلىسىپ،
ىرگەدەگى قوقان قويسا قوقاڭىن...

قازاق سالتى – جورالعى مەن جول بولسا،
بي اتاۋلى – ادىلدىكپەن زور بولسا،
توردە وتىرسا، حان-قاراشا جاراسىپ،
ىرىس باسى – «اق» دەگەنىڭ مول بولسا،

باتىرلارى - ساۋىسقاننان ساق بولسا،
قارياسى - جاقسىلىققا جاق بولسا،
جىگىتتەرى – شەتتەرىنەن مارقاسقا،
ارۋلارى – پەرىشتەدەي پاك بولسا!..

ءتاڭىرىنىڭ قۇدىرەتى قولداسا،
جىراۋلارى - زامان جىرىن تولعاسا،
ۇرى-قارى، وسەك-وتىرىك، جەمقورلىق،
اتىمەنەن بۇل قازاقتا بولماسا!..

قارت اتاۋلى - جاستى كورىپ جاسارسا،
قىز-كەلىنشەك - قىر گۇلىندەي جاسانسا!
باسقا ەلدەرمەن ساۋدا-ساتتىق مولايىپ،
الىس-بەرىس، كىرىس-تابىس جاسالسا!..

ءشولى – شۇيگىن، بالىق تولى – كولى باي،
دەگەن ءسوز بار: «جەرى باردىڭ – ەلى باي!»
وسىنداي ءبىر كۇن تۋسا ەكەن، شىنىمەن،
قازاقتايىن مەنىڭ قايران ەلىمە-اي!

ءقازىر جۇرتتىڭ كوپشىلىگى ەز ەدى،
جاۋى قايدا، كولەڭكەدەن بەزەدى.
ءبارى ارمان عوي! مۇنداي كۇندى ءوز باسىم،
كورە الماسپىن.... قۇرعىر جۇرەك سەزەدى...

وتەۋىنە - كوپ ۇيقىسىز تۇندەردىڭ،
باقىتىنا - مەن بىلمەيتىن «كىمدەردىڭ»،
ءتۇپتىڭ-تۇبى بۇل قازاقتىڭ باسىنا،
تۋارى انىق، ءبىراق ونداي كۇندەردىڭ!..

ال، ول ۇرپاق، مەنى ەسىنە الا ما؟
مەنىڭ اتىم، الدە ۇمىت بوپ قالا ما؟
قوي ۇستىنە جۇمىرتقالار بوزتورعاي،
ول اقيقات! كۇن تۋادى دالاما!

تالاي تار جول، سوقپاقتاردان وتەر ەل،
ءتان جاراسىن جازاتىنعا جەتەدى ەم.
بىرەۋ – داتتار، بىرەۋ - مەنىڭ اتىمدى،
اسپانداتىپ، توبەسىنە كوتەرەر!

اش بورىدەي، تالاي توردا بۇلقىندىم،
ءبىراق، ق ۇلى بولعامىن جوق قۇلقىننىڭ!
قولدان كەلگەن ءبىراز ءىستى اتقاردىم،
تەڭدىگى ءۇشىن قازاق دەگەن ۇلتىمنىڭ!

ەشكىم بىلمەس، استىندا ءبىر قىرقانىڭ،
جاتار مەنىڭ تەك سۇيەكتەن قۇر ءتانىم...
وتەر تالاي، ءجۇز جىلدار مەن مىڭ جىلدار،
كەلەر تالاي، مەن بىلمەيتىن ۇرپاعىم!» -

دەگەندە ىشتەي: «ەندى ءتۇسىپ تىنىعام،»»
كوكبورىنىڭ داۋسى جەتتى ۇلىعان...
بىردەن ەسىن جيىپ الدى جارىق ەتىپ،
قالىڭ ويدا كەلە جاتقان ۇلى حان!..

بۇل شىنىمەن، ءتۇز تاعىسى – قاسقىر ما؟
كوكشۋلان تۇر، تولعان ايدىڭ استىندا!..
جاساۋىلى، كۇزەتشى مەن كۇتۋشى،
قالعان ەدى ءبىر توبەنىڭ استىندا...

كوكبورىنىڭ ءۇنى نەتكەن زارلى ەدى؟
ساي-سۇيەكتى سىرقىراتار ءزارلى ەدى!
ۇلى حانعا شاعىپ تۇرعان مۇڭ-زارىن،
كوكبورىنىڭ ارەكەتى زاڭدى ەدى...

بولەك ەدى، كوكبورىنىڭ ۇلىسى!
قاتتى باتتى حان يە مە، بۇنىسى!
كوكبورىمەن ۇلىعانداي قوسىلا،
كۇڭىرەندى ۇلى دالا ۇلىسى!!!

ۇلى دالا، قوسا زارلاپ تۇرعانداي!
كوك ءتاڭىرى، ىشتەن ازەر تىنعانداي!
سۇتتەي جارىق اي نۇرىنا مالىنعان،
كوز تيەردەي عاجاپ ەدى ءتۇن قانداي!..

ەركەلەتىپ، لەكي ەسكەن سامالىن،
سۋسىلدايدى اق سەلەۋى دالانىڭ!
سىزداتادى، ۇلى حاننىڭ جۇرەگىن،
اۋزى اشىلىپ، ىشتەگى بار جارانىڭ!..

ءۇن شىقپايدى! ءتىلى قالعان بايلانىپ!
قاراي بەردى قول جەتپەيتىن ايعا انىق!
وسى ساتتە، حان كەنەنىڭ ءوزى دە،
كەتكەندەي مە، كوكبورىگە اينالىپ؟!!

قالتىراتتى، كەنەت جەلدىڭ ىزعارى!
تاسىپ قانى، كەنەت قايتا مۇزدادى!
وسى ۇلۋعا سىيىپ كەتكەن سياقتى،
قازاعىنىڭ جيعان بارلىق مۇڭ-زارى!

قولقا تۇسىن بىرەۋ جۇلىپ العانداي!
ساناسىندا ءۇمىت وتى جانعانداي!
وسى ساتتە، جان-دۇنيەسى قۇلازىپ،
جەر بەتىندە ءبورى ەكەۋى قالعانداي!..

جاقسىلىق پا، الدە مىناۋ سۇمدىق پا؟
بۇل نە ۇلىس؟ الدە دالا جىم-جىرت پا؟
وي، دۇنيە-اي، نە بوپ كەتتى بۇل ءومىر،
بۇل جالعاننىڭ – جالعاندىعى شىندىق پا؟

كىم ايتادى، ءومىر دەگەن نەمەنە؟
كىم ايتادى، ءولىم دەگەن نەمەنە؟
جەر بەتىندە بولسا ەگەر دە ادىلەت،
سول ادىلەت – ءتۇپتىڭ-تۇبى جەڭە مە؟

...ايدىڭ ءجۇزىن بۇلت باستى ما تۇنەرگەن؟
قارالى ءتۇن! بەيۋاقىتتا كىم ولگەن؟
كەنەت! كەنەت! ابىر-سابىر! بولەك ءۇن!
سويلەگەندەي: «شۇلدىرلەسكەن» بىرەۋلەر...

قاپتاعانداي، جەر بەتىنە الباستى،
قويدى ءبورى، بوتەن ۇلۋ – زارلاستى!
سويتكەنىنشە، ەستى جيىپ ۇلى حان،
جانىنداعى قارۋىنا جارماستى!..

ءبارى دە كەش... ۇلى تۇلعا «اھ!» ۇردى،
«قولداي كور؟-دەپ، ءارۋاقتاردى شاقىردى؟
حان كەنەنى قورعاۋ ءۇشى كوكبورى،
ارىستانشا قالىڭ جاۋعا اتىلدى!

قايتا تۋىن تىككەندەي مە كوك تۇرىك؟
بولماس ءسىرا، بۇدان وتكەن تەكتىلىك!
ۇلى حاندى قورعاۋ ءۇشىن مانادان،
تۇرماپتى عوي، قايران ءبورى، تەككە ۇلىپ؟!.

قاس دۇشپانعا، كوكبورى وقتاي اتىلدى!
كىم كورىپتى بۇدان وتكەن باتىلدى؟
ەستى تۋعان، ءسويتىپ، قايران جانۋار،
قورعاپ قالدى: حان كەنەنى، باتىردى!..

نە عىپ ۇزاپ كەتتى كەنە، توبىنان؟
«شاڭق!» ەتكەندە بىلتە مىلتىق وعىنان،
قايران ءبورى، ءۇستى-باسىن تۇك باسقان،
ءبىر جاۋىزدىڭ جاتتى ءولىپ قولىنان...

...اتا جاۋى، ابىر-سابىر شۋلاستى،
توڭىرەكتى ساقىلداعان جىن باستى!
جاتىر ەدى ءبورى جاۋىن جاستانىپ،
كەڭىردەكتەن ءبىر-اق ورىپ «ءجۇن باستى!»

بولدى ءقازىر حان كەنەگە سول مەدەت،
قاھارىنا ءمىندى قايتا ەر كەنەت!
ءوز اسكەرى دەر كەزىندە ۇلگەرىپ،
قالىڭ جاۋىن ويسىراتا جەڭگەن ەد!..

...جەڭىستەرگە جەتتى كەنە، كوپتەگەن!
ءوتتى باستان قيىن كۇندەر وتكەلەڭ...
بۇل وقيعا، حان كەنەنىڭ ەسىنەن،
قاپيادا كوز جۇمعانشا كەتپەگەن...

بۇل جالعاننىڭ جالعاندىعى – جالعان-اۋ،
ءجونسىز ءولىم، تالايلاردى جالمادى-اۋ...
سول ەرلىكتى، ءتۇز تاعىسى جاساعان،
قانداستارى، ءبىر قايتالاي المادى-اۋ!..

تۋار كۇندى كۇتىپ ەلگە وڭىنان،
ال، حان كەنە، قايتپادى العان جولىنان!
كوكبورىگە كەرىسىنشە، ءوزىنىڭ
تاپتى اجالدى ءبىر قانداسى قولىنان...

ەي، تۇرىكتىڭ ازعان ۇلى، ساستىڭ با؟
قالاسىڭ-اۋ «لاعنەتتىڭ» استىندا!
ىشتەن شىققان تىرشىلىككە تۇسىنسەڭ،
«قاس قىلمايدى، قاسقىر ەكەش، قاسقىر دا...»

...عاشىقتارعا، ەركەلەگەن ناز قىمبات!
كۇيشىلەرگە، كۇمبىرلەگەن ساز قىمبات!
كوك نايزالى كوك تۇرىكتىڭ ۇرپاعى،
ول زاماندا كەتكەن ەدى ازعىنداپ!..

قايىرىلماس، ءومىر نەتكەن قىسقاسىڭ؟
ومىرىڭە، ءوزىڭ عانا ۇستاسىڭ!
حان كەنە مەن كوكبورىنى ساتقىندى،
بۇگىنگى ۇرپاق، مىقتاپ ەستە ۇستاسىن!..

(سوڭى)