ساياساتتانۋشى گريگوريي تروفيمچۋك قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بيلىك وكىلەتتىلىكتەرى تۋرالى  ۇندەۋىنە قاتىستى ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى دەپ جازادى aif.ru.

نۇرسۇلتان نازاربايەۆ حالىققا ارنايى ۇندەۋىن جاريالادى. وندا قازاقستانداعى بيلىك وكىلەتتەرىن ءبولۋ تۋرالى ايتىلدى. مەملەكەت باسشىسى - ستراتەگيالىق فۋنكسيانى، جوعارى تورەشى ءرولىن اتقارادى جانە سىرتقى ساياساتقا، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە، ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىنە جاۋاپ بەرەدى. ۇكىمەت، مينيسترلىك، پارلامەنت الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق پروسەستەرگە جاۋاپتى. مۇنىڭ قازاقستان ءۇشىن قانداي ءمانى بار؟ بۇل تۋرالى سىرتقى جانە ىشكى ساياسات، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك مامانى گريگوريي تروفيمچۋك جاۋاپ بەردى.  

گريگوريي پاۆلوۆيچ، نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءسوزىن قالاي تۇسىندىرە الاسىز؟ بۇل پارلامەنتتىك رەسپۋبليكاعا كوشۋ  ەمەس پە؟

قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سوزىنشە، بيلىك وكىلەتتەرىن ءبولۋ ماسەلەسى پرينسيپيالدى بولىپ ەسەپتەلەدى. بۇل شىنىمەن سولاي. ءبىراق نازاربايەۆتىڭ ءسوزىن  پارلامەنتتىك رەسپۋبليكاعا ەكپىن قويۋ دەپ ايتا المايمىن. بۇل جەردە وزگەشە ءمان جاتىر. ءبىز بۇل ۇندەۋدى دۇرىس ءتۇسىنىپ، ماكسيمالدى تۇردە دۇرىس باعا بەرۋىمىز كەرەك.

ءبىزدىڭ ەۋرازيالىق مەنتاليتەتىمىز قانداي كونستيتۋسيا بولماسىن، ىشكى كەلىسىم جانە بيلىك وكىلەتتەرىن اۋىستىرۋعا ەل باسى جاۋاپ بەرۋ كەرەك دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان.  مالىمدەمەدە ايتىلعانداي، ەندى پرەزيدەنت تەك زاڭگەرلىك، زاڭ تۇرعىسىنان ستراتەگيالىق جانە ۇيىمداسقان فۋنكسيانى عانا اتقارادى. ءبىراق ميلليونداعان ازاماتتىڭ مەنتاليتەتى كوزقاراسىمەن قارايتىن بولساق ، بالكىم بۇل ونشا دۇراس ەمەس تە شىعار. بۇل تۇستا مەنتاليتەتپەن قوسا حالىقتىڭ پسيحولوگيالىق احۋالىن، ورىن العان جاعدايدى  دا ەسكەرۋ قاجەت. ۇسىنىلعانداردىڭ بارلىعى زاڭدى تۇردە بەكىتىلەدى. ءبىراق ادامداردا جاعدايعا قاتىستى ءوز كوزقاراسى بار. ەگەر ەكونوميكالىق احۋال تومەندەي بەرسە، وعان كەز-كەلگەن ۋاقىتتا كىم دە بولسا اسەر ەتە الادى.

نازاربايەۆ ەكونوميكالىق سەبەپتەرگە نەمەسە باسقا فاكتورلارعا بايلانىستى مالىمدەمە جاساۋى مۇمكىن بە؟

تاجىريبيەلى باسشى رەتىندە ول ەڭ الدىمەن ەكونوميكالىق احۋالدى ەسكەردى. نازاربايەۆ قيىن كەزەڭدە جاعدايدى وزگەرتۋ مۇلدە مۇمكىن ەمەس بولاتىنىن تۇسىنەدى. ارينە بۇل جەردە ناقتى قاۋىپتەر بار. ءبىرى بۇل رەفورمالاردى  پارلامەنتتىك رەسپۋبليكاعا كەتۋ دەپ ويلاۋى مۇمكىن. ءشان مانىسىندە ولاي ەمەس. ەگەر ەكونوميكالىق احۋال قۇلدىراماي تۇراقتى بولسا، ەش الاڭداماستان وسى جاققا قاراي بەتتەۋگە بولاتىن ەدى. ال ءقازىر ءقاۋىپ بار.  

قابىلدانعان شەشىم رەسەي مەن قازاقستاننىڭ قارىم-قاتىناسىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن بە؟

ءبىز كوپ ماسەلەدە وداقتاس ەلدەرمىز. رەسەي قازاقستانداعى جاعدايعا بەي-جاي قارامايدى. الايدا، مەنىڭ ويىمشا تالقىلانىپ جاتقان ماسەلە ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزبەن، ورتاق ستراتەگيالىق دامۋىمىزعا اسەر ەتپەيدى دەپ ويلايمىن. ەگەر بارلىعى مەملەكەت باسشىسى جوسپارلاعانداي بولسا جانە رەفورمالار قازاقستاننىڭ ىشكى جاعدايىنا جوسپارلانباعان اسەرلەرى بولماعان جاعدايدا سولاي بولادى.