قازاقستان مەن وزبەكستان كوپجاقتى مەملەكەتارالىق كەلىسىم جاسادى

/uploads/thumbnail/20170709233839535_small.JPG

اقوردادا قازاقستان مەن وزبەكستان پرەزيدەنتى كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەزدەسۋ وتكىزدى، سونىمەن قاتار بىرنەشە ديپلوماتيالىق كەلىسىمدەرگە قول قويدى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz ءتىلشىسى.

كەشە قازاقستانعا وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيويەۆ مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلدى. اقوردادا نازاربايەۆ شاۆكات ميرومونۇلىن زور سالتاناتپەن قارسى العانى تۋرالى حابارلاعان ەدىك.

قازاقستان مەن وزبەكستان پرەزيدەنتتەرى اقوردادا كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەزدەسۋ وتكىزدى.

«قۇرمەتتى ارىپتەستەر، قۇرمەتتى دەلەگاسيا، وزبەك باۋىرلار! قوش كەلدىڭىزدەر! شاۆكات ميرزيويەۆ ءسىزدى پرەزيدەنت بولىپ سايلانۋىڭىزبەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز!

ءاز ناۋرىزدىڭ كەزىندە قازاقستانعا كەلىپ وتىرسىزدار! دەلەگاسيا ماقساتى ورىندالۋىنا تۇگەل جاعداي جاسايمىز. بۇل العاشقى مەملەكەتتىك ساپارىڭىز عانا ەمەس، ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ديپلوم قاتىناسى قالىپتاسقانىنا 25 جىل تولدى.

وزبەكستان ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق ارىپتەسىمىز ءارى باۋىرلاس ەل. جوسپارلاپ وتىرعان كەلىسىمدەر بازاسىندا 100 كەلىسىم بار. ءتىلىمىز، ءداستۇرىمىز جاقىن. وزبەكستاندا ميلليوننان استام قازاق ءوز ۇيىندەي ءومىر سۇرسە، 500 مىڭ وزبەك قازاقستاندا تۇرادى.

استانا مەن تاشكەنت ورتالىق ازيادا ماڭىزدى ساۋدا ارىپتەستەر. وزبەكستاندىقتار بۇگىن قازاقستاندا 800-دەن استام ىسكەرلىك ارىپتەستىك ورناتىپ وتىر. كەشە عانا الماتى تاشكەنت اراسىندا جۇردەك پويىز جۇرە باستادى. جاڭا اۋە، اۆتوبۋس رەيستەرى اشىلاتىن بولادى»، - دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى. سونداي-اق، وزبەكستانعا ستراتەگيالىق ارىپتەس رەتىندە سەنىم بىلدىرەتىنىن ايتا كەلە ەكسپو كورمەسىنە بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.

ميرزيويەۆ ءوز كەزەگىندە،

«ءسىزدىڭ وسىلاي قوشامەتپەن قابىلداپ جاتقانىڭىزعا،  سەنىم ارتقانىڭىزعا، اشىق اڭگىمەڭىزگە شىن جۇرەكتەن راقمەت ايتامىن!

ءبىز وزبەكتەر قازاقتارمەن ءبىر اتادان تاراعان تۋىستىعىمىزدى جوعارى باعالايمىز. وسى كەزدەسۋدى سامارقانداعى اشىق ديالوگتىڭ سەنىمدى جالعاسى دەپ سەنەمىز.

بىزدە وتە كوپ رەزەرۆ پەن مۇمكىندىك بار، بۇگىن وتەتىن بيزنەس فورۋم اياسىندا ايتىلاتىن ساۋدا-ەكونوميكالىق جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك جاسالىپ وتىر.

ءسىز قازاقستاندا دا وزبەكستاندا دا دوستىقتىڭ ۇلگىسىسىز.

وسى وتىرىستا ءبىزدىڭ شەكارالاس ايماقتىڭ ەكى اكىمى قاتىناسىپ وتىر. وسى كەزدەسۋدەن كەيىن كورشىلەس ءوڭىر عانا ەمەس، وڭىرلىك ارىپتەستىگىمىز، ىنتىماقتاستىعىمىز شىنايى ناتيجەسىن بەرەدى دەپ سەنەمىن.

پارلامەنتارلىق ارىپتەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭى باستالادى. ءبىز ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى نىعايتىپ قانا قويماي حالىقارالىق تەرروريزم مەن ناركوترافيككە بىرلىكتە قارسى تۇرامىز. ءبىز بىرلىكتە شەشە الاتىن كوپتەگەن سۇراقتار بار. شەشە الامىز»، - دەدى قازاقستاندىق ارىپتەسىنە.

بۇدان سوڭ ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى مەن مينيسترلەر ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋ تۋرالى مەملەكەت ارالىق كەلىسىمشارتتارعا قول قويدى.

ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى تەرەڭدەتۋ مەن كورشىلەس باۋىرلاستىقتى نىعايتۋ تۋرالى، ۇكىمەتارالىق ەكونوميكالىق ارىپتەستىك تۋرالى جانە ەكىجاقتى تابىس پەن مۇلىك سالىعىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار تۋرالى كەلىسىمشارتتارعا قازاقستان پرەمەر-مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار ءمامين مەن وزبەكستان پرەمەر-مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ا.راماتوۆ قول قويدى.

حالىقارالىق اۆتوموبيلدىك قاتىناس تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار تۋرالى كەلىسىمشارتقا قازاقستاننىڭ ينۆەستيسيا جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك پەن وزبەكستاننىڭ ساۋدا جانە سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار ءمينيسترى ە.گانييەۆ قول قويدى.

2017-2018 جىلدارعا ارنالعان ءوزارا ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ پەن وزبەكستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ا. كاميلوۆ قول قويدى.

سونداي-اق، قورعانىس مينيسترلىكتەرى اراسىنداعى كەلىسىمگە ق ر قورعانىس ءمينيسترى  جاسۇزاقوۆ پەن وزبەكستان قورعانىس ءمينيسترى بەردييەۆ قول قويدى.

مەملەكەتارالىق كەلىسىمدەرگە قول قويۋ راسىمىنەن كەيىن نازاربايەۆ:

«ەڭ الدىمەن شاۆكات ميرزيويەۆكە باۋىرلاس حالىقتارىمىز قاستەر تۇتاتىن ناۋرىز مەرەكەسىندە ەلىمىزگە كەلىپ ساپار جاساعان ءۇشىن ۇلكەن العىس بىلدىرەمىن.

بۇل كەزدەسۋ ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق بايلانىستى نىعايتۋعا مۇمكىنشىلىك بەرەدى.

كەلىسسوزدەردى ىسكە اسىرۋعا ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتى كىرىسىپ كەتتى.

كولىك، ەنەرگەتيكا، عارىش، تۋريزم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىمىز ءوزارا جاندانىپ كەلەدى.

ءبىز ءالى دە ىلگەرىلەپ ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋعا ءتيىسپىز.

وتكەن جىلى ەكى ال اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى 2 ميلليارد دوللاردى قۇراعان. سوڭعى بەس ايدا وتىز پايىزعا ارتقان. 4 ساۋدا ءۇيى اشىلدى. وزبەكستاننان جەمىس-جيدەك كولەمى 25 پايىزعا ارتقان. استىق ساتۋ كولەمىن ۇلعايتتىق.

ءقازىر وتكەلى وتىرعان قازاق-وزبەك ىسكەرلىك فورۋمى سوڭعى 25 جىلدا بولماعان. بۇل ىسكەرلىك ارىپتەستىك فورۋم عانا ەمەس ءوڭىرارالىق فورۋم. وعان ەكى ەلدەن 500 ىسكەر قاتىسادى.

كەلىسىمدەر اراسىندا ءسوز بولعان باۋىرلاس ەلدەر اراسىنداعى سۋ پايدالانۋ ماسەلەسى دە شەشىلەدى. بۇل ونداعان ميلليون ادامداردىڭ ءومىرى ءۇشىن ماڭىزدى. ارال ماسەلەسىن تالقىلادىق.

قازاقستان مەن وزبەكستان وزدەرىنىڭ ىقپالدى پوتەنسيالىن پايدالانا ءبىلۋ كەرەك. ءبىز ءوزارا مادەني-رۋحاني بايلانىستارىمىزدى دا نىعايتا تۇسەمىز. وسى ورايدا ءبىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا وزبەك ستۋدەنتتەر كەلىپ وقيتىن بولادى، جاس ستۋدەنتتەردى شاقىردىق.

وزبەكستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆ ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋدا كوپ ەڭبەك ەتتى.

شاۆكات ميرمون ۇلى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى، الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى، گۋمانيتارلىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋدا ايانىپ قالمايدى دەپ تولىقتاي سەنىم ارتامىز.

ارامىزدا شەشىلمەگەن ەشقانداي ماسەلە جوق، بۇل ساپار وزبەك پرەزيدەنتىنىڭ جاڭا تاريحي كەزەڭدى اشىپ وتىرعان ۇلكەن جەڭىسى دەۋگە بولادى. مەن وتە جوعارى باعا بەرەمىن، ىنتىماقتاستىق پەن ارىپتەستىكتىڭ جاڭا كەزەڭىن اشتى. وزبەكستان وركەندەي بەرسىن! باۋىرلاس وزبەك حالقىنا باقىت پەن بەرەكە تىلەيمىن!»، - دەپ اياقتادى ءسوزىن.

ميرزيويەۆ ءوز كەزەگىندە قازاقستان تاراپىنىڭ قوشامەتپەن قابىلداعانىنا تاعى دا العىسىن ايتا كەلىپ، 13 مەملەكەت ارالىق، ۆەدومستۆوارالىق، ۇكىمەت ارالىق كەلىسىم شارتقا قول قويىلعانىن جەتكىزدى.  قازاق-وزبەك ىسكەرلىك فورۋمىنا 250 وزبەك كاسىپكەر قاتىساتىنىن ايتقان شاۆكات ميرومون ۇلى دا فورۋمدى «ءوڭىرارالىق جانە كاسىپكەرلىك ارىپتەستىك»، دەپ باعالادى.

ءسوز سوڭىندا ول ءوزىنىڭ قازاقستانعا جاساعان ءىسساپارىن شىندىعىندا ءىسساپار دەپ باعالاپ، «ءبىز جاساعان كەلىسىمدەردىڭ جۇزەگە اسقانىن تەكسەرۋ كەرەك قوي» دەپ ازىلدەپ، قاتىسىپ وتىرعان بارشا ب ا ق وكىلدەرىن وزبەكستانعا كەلۋگە شاقىردى.

قاتىستى ماقالالار