ءيا، امەريكادا امان-ەسەن جاقسى جاعدايدا بوسانىپ الۋدى قاي ايەل ارماندامايدى؟ ءوز بالالارىن تەك اقش-تىڭ دارىگەرلەرىنە عانا تابىستاعىسى كەلەتىن ايەلدەر قاتارىندا جۇلدىزدار، تانىمال تۇلعالار بار.

الايدا، بالانى امەريكادا بوسانۋ تەك تاجىريبەلى مامانداردىڭ كومەگىنە مۇقتاجدىقتان، سولارعا دەگەن سەنىمنىڭ كۇشتى بولۋىنان ەمەس، جالپى العاندا امەريكا ازاماتتىعىن الا وتىرىپ، بالانىڭ بولاشاعىنا بەلگىلى-بىر تۇرعىدا نەگىز جاساۋ  بولىپ تابىلسا كەرەك.

اليا اركەشيەۆا ەسىمدى ازاماتشانىڭ اقش-قا بارىپ بوسانىپ كەلۋىنىڭ باستى ماقساتى- دەنى ساۋ بالانى دۇنيەگە اكەلۋ بولعان. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، شون لەونارد ەسىمدى ۇلى اۆتوماتتى تۇردە اقش-تىڭ ازاماتتىعىن العان. ءدال وسى جاعداي ەكى جىلدان بەرى وسىنداي شەشىم قابىلداعان انانى مەزى ەتكەن پروبلەماعا اينالعان. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى   informburo.kz-كە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

«مەملەكەت مەنىڭ كامەلەتكە تولماعان بالاما قر-نىڭ ازاماتتىعىن بەرۋدەن باس تارتىپ وتىر. بالامنىڭ اقش ازاماتتىعىن الۋىنىڭ سەبەبى، مەنىڭ ونى 2015 جىلى ساۋىردە اقش تەرريتورياسىندا بوسانعانىم. مەنىڭ وسىنى دالەلدەيتىن ناقتى انىقتامالارىم بار» دەيدى ول.

بالاسىنا قازاقستان ازاماتتىعىن الىپ بەرە الماي جۇرگەن اليا  استاناعا وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن كەلگەن. 16 ناۋرىزدا ۇكىمەت ءۇيىنىڭ الدىندا جالعىز نارازىلىققا شىققان.

ايەلدىڭ، سوزىنە قاراعاندا، ۆاشينگتونداعى قازاقستاندىق ەلشىلىك قىزمەتكەرلەرى وعان ازاماتتىقتى قايتا وزگەرتۋ 2-3 ايدى عانا الاتىنىن ايتىپ سەندىرگەن. الايدا، ەلگە ورالعان ايەل ماسەلەنىڭ وڭاي ەمەستىگىن اڭعارعان.

رەسەيدە 1-دەن كوپ ازاماتتىق الا بەرۋگە رۇقسات بار. كامەلەتكە تولعان كەزدە بالا ءوزىنىڭ قاي ەلدىڭ ازاماتتىعىن الاتىنىن ءوز ەركىمەن تاڭداي الادى. ال قازاقستاندا، ەكى بىردەي ازاماتتىق الۋعا تىيىم سالىنادى.

بالانىڭ قازاقستان ازامتتىعىن الۋ ءۇشىن رەسمي تۇردە اقش ازاماتتىعىن جويۋدان باس تارتىپ ارىز جازۋى كەرەك ەكەنىن سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى تۇسىندىرگەن.

امەريكا ازامتتىعىنان باس تارتۋعا ايەل قارسى ەمەس. الايدا بارلىق ماسەلە وسىندا جاتىر. وسى سۇراق بويىنشا قازاقستانداعى اقش ەلشىلىگىنە بارعان ايەل مىنانى بىلەدى: بالا ازاماتتىعىن ءوز ەركىمەن عانا جويا الادى. ياعني، بالا تەك 18 جاسقا كەلگەن كەزدە عانا رەسمي تۇردە اقش ازاماتتىعىنان ايىرىلىپ، قازاقستان ازاماتتىعىن الۋ كەرەك بولادى. وعان دەيىن بۇل ماسەلە شەشىمىن تابا المايدى.

اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ وكىلى رەن ەلحاي بىلاي دەيدى:

«اقش تەرريتورياسىندا دۇنيەگە كەلگەن كەز-كەلگەن بالا وسى ەلدىڭ ازاماتتىعىنا يە بولادى. بالانىڭ اتا-اناسى نەمەسە قامقورشىلارى  بالا ازامتتىعىنان باس تارتا المايدى».

اليا اركەشيەۆا مەن ونىڭ ۇلى شون لەونارد قيىن جاعدايعا تاپ بولىپ وتىر.

بالا قازاقستان ازاماتتىعىن الۋ ءۇشىن الدىمەن اقش ازاماتتىعىنان ايىرىلۋى كەرەك. ال اقش ازاماتتىعىنان ايىرىلۋ ءۇشىن ول كامەلەتكە تولىپ، ول شەشىمدى ءوزى قابىلداۋى كەرەك.

دەمەك، اليانىڭ بالاسى تەك 16 جىلدان كەيىن عانا ءوز ەركىمەن اقش ازاماتتىعىن جويىپ، قازاقستان ازاماتتىعىن الا الادى. ول ۋاقىتقا دەيىن مەملەكەت باسقا ەلدىڭ ازاماتىنا قامقورلىق جاساۋعا تىيىم سالادى. بۇل ماسەلەنى شەشە الاتىن تەك قر-نىڭ پرەزيدەنتى بولىپ وتىر.

شەتەلدىك ازامات رەتىندە شون لەوناردقا قازاقستاندا ورتا ءبىلىم الۋعا، دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن قۇقىقتار مەن بوستاندىقتارى جاعىنان قازاقستان ازاماتتارىمەن بىردەي دارەجەدە قاراۋ كەرەك.

الايدا، اليانىڭ سوزىنە قاراعاندا، ونىڭ بالاسى مۇنداي قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردىڭ ەشقايسىسىنا يە ەمەس.

«2016 جىلدىڭ ناۋرىزىندا مەنىڭ بالامدى ەمدەۋدەن باس تارتتى. ەمحاناعا تىزىمگە دە تۇرعىزا الماي ءجۇرمىن. مەملەكەتتىك بالاباقشاعا دا بەرۋ ۇلكەن پروبلەمعا اينالدى» دەيدى ايەل.

ال، سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە اليا اركەشيەۆا مەن ونىڭ بالاسىنا قاتىستى ماسەلەگە پىكىر بىلدىرىلگەن جوق.