قىستىڭ ۇزاققا سوزىلۋىن قازاق حالقى قالاي بولجاعان؟

/uploads/thumbnail/20170710011439371_small.jpg

قازىرگى ەلىمىزدەگى قۇبىلمالى اۋا رايى تۋرالى وسىدان بىرنەشە عاسىر بۇرىن اتا-بابامىز ءبىلىپ، ساقتانىپ وتىرعان. بۇل «بەسقوناق» دەپ اتالاتىن كۇن ءساۋىر ايىنىڭ 10 – 18 ارالىعىن قامتيدى. بۇل قۇبىلىس تۋرالى  مالىمەت ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىنەن گورى باتىس حالقىندا جاقسى ساقتالعان. بۇل تۋرالى اڭىز دا بار.باياعىدا ءبىر اۋىلعا 5 كوناق جاياۋلاتىپ،كۇننىڭ ىستىعىمەن راحاتتانىپ 5 كۇننىڭ ىشىندە جەتەدى ەكەن.ولار سول اۋىلدا 5 كۇن جاتقاننان كەيىن قايتۋ كەرەك بولادى. ءدال سول كۇنى كۇن كەنەتتەن بوراپ اۋا-رايى كۇرت وزگەرەدى. سول اۋىلدىڭ ادامدارى ولارعا قالا تۇرىڭدار دەسە ولار تىڭداماي 5 كۇن جولعا شىعىپ كەتەدى. جۇرتتىڭ ايتۋى بويىنشا ولار سول ساپاردا  قايتىس بولعان دەسەدى. سوندا قازىرگى 5 كۇن كەلەدى 5 كۇن بولادى 5 كۇن قايتادى دەگەن  «بەس قوناقتىڭ» اڭىزى وسىلاي بولعان-دى. بۇل كۇندەردىڭ «بەس قوناق» اتالۋىنىڭ ءوز سەبەبى بار. كونەكوز اقساقالدارىمىزدىڭ ايتۋى بويىنشا، وسى كۇندەرى اۋا رايى بىردە جىلى بولىپ، كەيدە كۇرت سۋىپ كەتۋى مۇمكىن. ءتىپتى كەي جىلدارى قىس مەزگىلىنە قايتا كەلگەندەي اسەر قالدىرادى. قار ارالاس جاۋىن جاۋىپ كۇن سۋىتادى.  سول سەبەپتەن ءار كۇنى اۋا رايى مىڭ قۇبىلىپ، كۇتپەگەن جەردەن قوناق كەلگەندەي بولادى دەپ «بەس قوناق» اتالعان. قازىرگى كەزدەگى ەلىمىزدەگى قۇبىلمالى اۋا رايى وسى ايتىلعان مالىمەتپەن سايكەس كەلەدى. بۇل كەزدە قازاق حالقى جەڭىل كيىنىپ ساپارعا شىقپاعان، مالدى  ۇزاق ورىستەتىپ جايماعان. اۋا رايىنىڭ وسىنداي قۇبىلمالى بولۋىنا  قاراماستان حالىقتىڭ ءبارى «بەس قوناق» ىرىمداسا ەكەن دەپ كۇتىپ وتىرعان. ەگەر دە «بەس قوناق» ىرىمداماسا جاز قالاي بولار ەكەن دەپ الاڭدايتىن بولعان. ولاردىڭ كۇدىكتەرى بەكەر ەمەس، سەبەبى سول جىلى جاز جاۋىن-شاشىنسىز، قۇرعاق بولىپ، استىق بىتىك شىقپايدى. ياعني، بەسقوناق – قازاقتىڭ بىرنەشە جىلدار بويى جيناعان تاجىريبەسى، ومىردەن تۇيگەن ساباعى. وسى مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك وسى جىلى جاز شۇرايلى، جاۋىن-شاشىندى بولىپ استىق مول شىعادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. سونىمەن بىرگە قامشىگەرلەر ءساۋىر ايىنىڭ 18 جۇلدىزىنا دەيىن جىلى كيىمدەرىن جيناپ تاستاماۋعا، جەڭىل كيىممەن ساپارعا شىقپاۋعا كەڭەس بەرەدى. 

اۆتورى: اسەل وتەشوۆا

قاتىستى ماقالالار