جازدىڭ اپتاپ ىستىعىندا ادام بالاسى، اسىرەسە ايەلدەر تۇبەگەيلى جەڭىل كيىمگە كوشەدى. قىمتانىپ كيىنگەن مۇسىلمان قىزدارىنا ءبىر ءتۇرلى ەرسى قارايتىنى دا جاسىرىن ەمەس. مۇنداي ىستىق كۇنى قالاي عانا جابىق كيىنۋگە بولادى دەگەن ويلار مازالايدى.
دارىگەر-ديەتولوگ نادەجدا مەلنيچۋك ايەل قاۋىمىنا مۇسىلمانداردان ۇلگى الۋدى ەسكەرتەدى.
«ىستىق كۇندە شەشىنۋدى ويلاماڭىزدار. اراب امىرلىگىنىڭ تۇرعىندارى بارىمىزگە ۇلگى. كيىم دەنەنى تولىعىمەن جاۋىپ تۇرعانى ابزال. ونىڭ ۇستىنە، اپتاپ ىستىق كۇندە باستىڭ دا جابىق تۇرۋى اسا ماڭىزدى. باسقا كۇن ءوتۋ ءقاۋىپتى»، - دەيدى دارىگەر.
سونداي-اق، باستى عانا ەمەس، شاشتى دا كۇن ساۋلەسىنەن قورعاۋىمىز كەرەك.
«جوعارعى تەمپەراتۋرا كەزىندە شاش ىلعالدىعىن جوعالتادى. ۋلتراكۇلگىن ساۋلەلەر شاشتىڭ سىرتقى قابىعىن جويادى. ال سىرتقى قابىق شاشتىڭ ىشكى بولىگىن قورعاپ تۇراتىن فۋنكسيا، ول جويىلسا، شاش قاتقىللدانا تۇسەدى، ءجيى ۇشتاناتىن بولادى، شاشتىڭ بوياعىشتىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. كۇن ساۋلەسى تۇسكەن شاش كۇيە باستايدى، ياعني اقشىل وڭگە ەنەدى»، - دەپ دالەلدەدى گرين ماما كومپانياسىنىڭ كوسمەتولوگ-ساراپشىلارى.
تاعى ايتا كەتەرلىك جايت، دارىگەرلەر تازا ماتادان تىگىلگەن كيىمدەردى كيۋگە كەڭەس بەرەدى. كيىم ادام دەنەسىنە جابىسپاي تۇرعانى ابزال. سونداي-اق، كۇننىڭ ىستىعىندا كيىمنىڭ جابىق بولعانى پايدالى، جابىق كيىم دەنەنى كۇن ساۋلەسىنەن تۇسەتىن زياندى ميكروبتاردان قورعايدى، تازا ماتادان تىگىلگەن جابىق ءارى ەركىن كيىم دەنەنى سالقىنداتىپ تۇرادى. ال دەنەگە جابىسىپ تۇراتىندارى كەرىسىنشە ودان سايىن ىستىقتاتادى.
«كۇن استىندا شەشىنۋ دەنەنىڭ قىزۋىن ۇدەتە تۇسەدى. ىستىق كۇنى ادام تەرلەيدى، ال تەرى سۋى دەنەنى سالقىنداتىپ تۇرادى. دەنە اشىق بولىپ، تەرلەگەن جاعدايدا، تەرى سۋىنا كۇن ساۋلەسى ءتۇسىپ، دەنەنىڭ مولشەردەن تىس قىزۋىنا اكەلىپ سوعادى. جابىق كيىم تەردىڭ دەنەدە قالىپ، سالقىنداتىپ تۇرۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى»، دەيدى بي-بي-سي تۇسىرگەن «ساۋ بولۋدىڭ قۇپياسى» اتتى دەرەكتى ءفيلمىنىڭ اۆتورلارى.
«تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى بيوحيميالىق پروسەسستەردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى، ال مۇنداي قۇبىلىس دەنساۋلىققا زيان، - دەيدى ترانسفۋزيولوگ دارىگەر اندرەي زۆونكوۆ. – دەنە قاتتى قىزىپ كەتكەن جاعدايدا ادام اعزاسى السىرەپ، ءتىپتى جۇمىس ىستەۋىن توقتاتۋى دا عاجاپ ەمەس. كۇنگە قىزىپ دەنساۋلىعى ناشارلاعان ادامدى قايتا ەمدەۋ قيىن، مۇمكىن ەمەس دەسە دە بولادى.
اسا قاتتى مولشەردە قىزۋ قان جابىسقاقتىعىنىڭ ۇلعايۋىنا اكەلەدى. اعزا 37 گرادۋس تەمپەراتۋرانى ۇستاپ تۇرا الادى، سول ءۇشىن دە بەلسەندى تۇردە تەرلەيدى. كوپ سۋ جوعالتقاندىقتان قان قويۋلانادى، بۇل پروسەسس قاننىڭ ۇيۋىنا اكەلىپ سوعادى. قابىنۋى بار ادامدار مەن كەڭسەدە جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەر وسىنداي جاعدايعا ءجيى ۇشىراسىپ جاتادى».
ونىڭ ۇستىنە، كۇن ساۋلەسى تەرىنىڭ قارتايۋىن جەدەلدەتەدى تەرى ەللاستين مەن كوللاگەننىڭ ارقاسىندا عانا ىلعالدىعىن ساقتايدى. ال كۇنگە كۇيۋ كەزىندە بەلگىلى ءبىر فەرمەنت كوللاگەننىڭ تۇراقتى نورماسىن جويادى»، - دەپ ءتۇسىندىردى «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ەلەنا مالىشيەۆا.
سول سەبەپتى، ءوز دەنەسى مەن شاشىن كۇننەن جاسىرعان مۇسىلمان ايەلدەرىنىڭ ءىسى عىلىم كوزىمەن قاراعاندا وتە دۇرىس دەپ ايتۋعا بولادى. ولاردىڭ جابىق كيىمى مەن ورامالى قىزداردىڭ سۇلۋلىعىمەن قوسا، جاستىق كەلبەتىن دە ساقتاپ قالاتىن كۇشكە يە.
دايىنداعان: گۇلىم جاقان
