وسى ۋاقىتقا دەيىن الىپ قاشۋعا بايلانىستى ءتۇرلى سوراقى وقيعالاردى ەستىپ تە، كورىپ تە ءجۇرمىز. الايدا 14 جاستاعى قىزدى زورلىقپەن الىپ قاشىپ، ونى زورلاۋ الىپ قاشۋ سالتىنىڭ قاسىرەتتى كورىنىسى شىعار. ەسكىرگەن سانا مەن سالتتىڭ قۇربانىنا اينالعان قىزدىڭ اناسى شىندىق ىزدەپ ەلدەن كومەك سۇراۋدا. بەيتانىس جىگىت 10 مامىر كۇنى دەنساۋلىعى ناشار، 8-سىنىپتا وقيتىن قىزدى الىپ قاشىپ، زورلاعان. جىگىت قىزدىڭ قولىن قايىرىپ كولىككە سالىپ العان. كەيىن ەلەكترشوكەردى قولدانىپ قىزدى قورقىتىپتى. كومەكتەسەتىن ەشكىم بولماعان. بايعۇس قىزدى «ەگەر بىرەۋگە حابارلاساتىن بولساڭ اكە-شەشەڭدى، باۋىرلارىڭدى ولتىرەمىن، ولاردىڭ قۇنى مەن ءۇشىن كوك تيىن»،- دەپ قورقىتقان. سول جەردەگى پاتەرلەردىڭ بىرىندە قىزدى شەشىندىرىپ، زورلاعان. قىزىنىڭ ار-نامىسىن قورعاعان انا ءوز بەينەسىن حالىققا كورسەتە المادى. ول وقيعانى بىلايشا بايانداپ بەردى.
«قىزىم ساعات ازاندا ساعات 8:00-دە ساباققا كەتكەن. كەشىككەننەن كەيىن قىزىما تەلەفون سوعىپ حابارىن بىلگىم كەلدى. ءبىراق تۇتقانى ءبىر بالا الدى. سودان بىرەۋ العاننان كەيىن مەن ايعاي-شۋ شىعاردىم. الگى بالا ماعان «قىزىڭىز ءبىزدىڭ ۇيدە، ۋايىمداماڭىز ايىپشى بارادى»، - دەپ ءوشىرىپ قويدى. تۇتقانى قويماس بۇرىن مەنىڭ مەكتەپ قابىرعاسىنداعى دەنساۋلىعى جوق قىزىمدى قالاي الىپ كەتىپ وتىرسىڭ دەگەن سۇراعىما «ايىپشىلار بارادى، سولار جاۋاپ بەرەدى»،- دەپ جاۋاپ بەردى. كەيىن ءبىر ەمەس بىرنەشە رەت حابارلاستىم. قىزىممەن تىلدەسە المادىم. ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنە بارىپ ارىز جازدىق. زاڭ قىزمەتكەرلەرىن قوسىپ الىپ قاشقان جىگىتتى ىزدەۋگە جىبەردى. بايدىبەكتەگى مەكتەپ ديرەكتورى، زاڭ قىزمەتكەرى جانە تۋىستارىممەن قىزىمدى الىپ كەتكەن بالانىڭ ۇيىنە باردىق. 2 ماشينا بولىپ شىقتىق. پوليسيا قىزمەتكەرلەرى تەلەفون ءنومىرى ارقىلى جىگىتتىڭ ساستوبەدەن ەكەنى انىقتالدى. سودان كەيىن ساستوبەدەن الگى بالانى ىزدەدىك، ادامداردان سۇراستىردىق. سۇراستىرا كەلە ءبىر بالا ءبىر تۋىسقانىنىڭ ءۇيىن كورسەتكەن. قىزىمنىڭ قايدا ەكەنىن بىلەتىن جاس بالا «شۋ شىعارماڭىزدار، بارلىعىن دۇرىستاپ شەشەيىك»،-دەپ ايتتى. كەيىن بىزگە قوقان-لوقى كورسەتتى. قاسىمىزدا پوليسيا قىزمەتكەرلەرڭ بار، ولارعا دا ءبىراز اڭگىمە ايتتى. الگى الىپ قاشقان جىگىت قوقان-لوقى كورسەتكەن جىگىتتىڭ ناعاشىسى ەكەن. الگى جىگىت «نە ىستەي الاسىڭدار، ىستەيتىندەرىڭدى ىستەپ الىڭدار»، -دەپ وزىمىزگە ءتىل تيگىزدى. ەشقانداي ناتيجە بولمايتىنىن بىلگەن سوڭ قىزىمىز ءۇشىن جالىنا باستادىق. جالىنىپ ءجۇرىپ بەلوۆودقا باردىق. بەليەۆودتىڭ ورتالىعىنا قىز بەن جىگىت كەلدى. سوسىن ولار «قىزدارىڭىزدى الىپ كەتە بەرىڭىزدەر»،- دەپ ايتتى. پوليسيا قىزمەتكەرلەرى دە «جىگىت ءبىزدىڭ قولىمىزدا، ودان ءبىز جاۋاپ الامىز، سىزدەر قىزدارىڭىزدى الىپ كەتە بەرىڭىزدەر»،- دەگەن سوڭ قىزىمىزدى الىپ كەتتىك. كەلەسى كۇنى پروكۋراتۋراعا باردىق. شىندىقتى ايتىپ جاتقاندا ولار قىزىمدى عانا الىپ قالىپ ماعان كەت دەپ ايتتى. «قىزدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرەدى، سەن كەت»، - دەپ ايتتى دا، مەنى شىعارىپ جىبەردى. «اقىر اياعىندا ەشقانداي ءىس قوزعاي المايمىز، قىزدارىڭىز امان-ەسەن»،-دەپ ءبىزدى شىعارىپ تاستادى».
الايدا تەرگەۋ قىمەتكەرلەرى قىزدىڭ بالا كەزىنەن سويلەۋ قابىلەتى دامىماعاندىقتان، كوپتەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە المايتىنىن ەسكەرمەگەنى بەلگىلى بولدى.
كەيىن قىزدىڭ وتباسى ءىىب-نا بارىپ قايتادان ارىز جازعان. الايدا ارىز قابىلداندى دەگەن قاعاز بەرىلمەگەن. 11-مامىر كۇنى قىزدى ارنايى ساراپتامادان وتكىزگەن. تەكسەرگەننەن كەيىن قىزدىڭ اناسى ساراپتامانىڭ ناتيجەسىن ءتۇرلى سىلتاۋلارعا بايلانىستى 1 اپتا بويى الا الماعان. كەيىن سول جەردەگى قىزمەتكەرلەر ساراپتاما ناتيجەسىن تەك تەرگەۋ قىزمەتكەرلەرى عانا الا الاتىنىن ايتقان. الايدا ناتيجەسىن سۇراپ جالىنعان اناعا بەلگىسىز ايەل «ىشكى ىستەر باسقارماسىنا بارىپ ءىس قوزعاڭىزدار»،-دەپ ايتىپتى. قىزدىڭ وڭ قولىندا كوگەرگەن ىزدەر بار ەكەن. بايعۇس قىزىنىڭ زورلىق كورگەنىن اناسى ساراپتاما ناتيجەسىن ەستىگەننەن كەيىن عانا بىلگەن. ءىىب-نا بارعان كەزدە ولار تاعى دا سىلتاۋ ايتىپ، كۇتۋ كەرەكتىگىن ايتقان. قىزدىڭ وتباسى تاعى دا ءبىراز ۋاقىتتى كۇتۋمەن وتكىزدى. بىرنەشە ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ءىىب-نىڭ قىزمەتكەرلەرى ساراپتامانىڭ ناتيجەسىن ايتادى. ولار «قىزدارىڭىز بۇل وقيعادان بۇرىن جىنىستىق-قاتىناسقا تۇسكەن، قىزدارىڭىزدان سۇراڭىزدار»،- دەپ اتا-انانى كىنالى ەتىپ قويىپتى.
الىپ قاشۋدىڭ قۇربانى بولعان قىز بۇرىننان جۇرەك اۋرۋىمەن اۋىرادى ەكەن. اناسىنىڭ ايتۋى بويىنشا، قىز ۇيدەن ەشقايدا شىقپاعان. قازىرگى كەزدە قىز ارنايى اپپاراتپەن ءجۇر ەكەن. كىناسىز قىز كەز-كەلگەن ۋاقىتتا جۇرەگى قىسىلىپ، تالىپ قالاتىن بولعاندىقتان ۇنەمى اناسىنىڭ كوز الدىندا جۇرگەن. قازىرگى كەزدە ەشقانداي ءىس قوزعالماي جاتىر. الىپ قاشقان جىگىتتەن ءتىپتى جاۋاپ تا الىنباعان.
ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ «قولدارىنان كەلگەنىن ىستەپ الىڭدار. كوكسەگەندەرىڭ اقشا ما؟ الدە اكەڭنىڭ استىنا ماشينا الىپ بەرەيىن بە؟ مەنى سوتتاتىپ نە بىتىرەكسىڭدەر؟»،- دەپ قىلمىسكەر جىگىت قوڭىراۋ شالىپ، قوقان-لوقى كورسەتكەن ەكەن.
شايان ءىىب-داعى اعا تەرگەۋشىنىڭ ەسىمى باتساقانوۆ اسقار. ول بار شىندىقتى جاسىرىپ وتىر. ءىىب-نىڭ جالعان جالا جاۋىپ، بەيكۇنا قىزدى ايىپتاعاندىقتان قىلمىستىق ءىس قوزعالماي وتىر.
«اينالايىن قازاعىم شىندىقتا اشۋعا كومەكتەسىڭىزدەر. الىپ قاشقان جىگىت جازاسىن السىن. باسقا ەشتەڭە سۇرامايمىن سىزدەردەن. قىزىمدى اقتاپ بەرىڭىزدەر»، دەپ اعىل-تەگىل جىلاعان انا حالىقتان كومەك سۇرايدى.
بۇرىنعى قازاق قىزىن قوناق دەپ تورگە شىعارعاندا، قازىرگى قازاق قىزدى قۋىرشاق سەكىلدى كورىپ، قالاعاندارىن جاساپ جاتىر. اتا-بابامىز شىندىقتى قورىقپاي بەتكە ايتسا، قازىرگى قويان جۇرەك، تۇلكى كوزدى ادامدار شىندىقتى اقشامەن جاسىرعىسى كەلەدى. وسىلاي جالعاسا بەرسەك وڭارمىز، بولاشاقتا. سىرتتاي كەرەمەت بولعان ەلىمىزدىڭ ءىشى قارا تۇتىنگە تولىپ قالعانىن سول تۇتىنگە تۇنشىققانان كەيىن بايقايتىن شىعارمىز. قايران تەكتى قازاعىم، قاشان وياناتىن كۇنىڭ تۋار ەكەن؟!
قامشىگەر:اسەل بولات قىزى
