تانىمال قازاقستاندىق عالىم، ق ر بعم عك-نىڭ ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ حالىقارالىق «جاڭعىرۋ 3.0: رۋحاني جاڭعىرۋ» عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسياسىندا ءسوز سويلەۋ بارىسىندا وتانداستارىن ءوز اۋىلىنىڭ نەمەسە ايماعىنىڭ تاريحىن جازۋعا شاقىردى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ.
سونىمەن قاتار، عالىم قازاقستان تاريحىن جىلدان جىلعا قايتا باسىپ شىعارا بەرۋگە قارسىلىعىن ءبىلدىردى.
«وكىنىشكە قاراي، ءبىز قازاقستاندا ونداعان جىلدار بويى قازاقستان تاريحىن بەس تومدا شىعارىپ كەلەمىز: تاريح ءبىر باسپادان الىنىپ، ەكىنشىسىندە قايتا باسىلىپ شىعارىلۋدا، ەشقانداي وڭىرلىك كومپونەنت، جاڭاشىلدىق جوق»، – دەدى ز. قابىلدينوۆ.
ول مۇنىڭ ورنىنا جەكەلەگەن ەلدى مەكەندەردىڭ تاريحىن جازۋدى ۇسىنادى.
«سەبەبى ۇلكەن وتانعا – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا دەگەن ماحاببات تاريحى – ادامنىڭ كىشى وتانىنا دەگەن ماحابباتىنان باستاۋ الادى. ءوز اۋىلىنىڭ، اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ، اكىمشىلىك اۋدانىنىڭ، وبلىسىنىڭ، ايماعىنىڭ تاريحىن بىلمەي تۇرىپ، قازاقستاننىڭ جالپى تاريحىن ەشقاشان بىلە المايدى. وسىعان وراي، مەن بارلىق قازاقستاندىقتاردى وزدەرى تۋىپ وسكەن ەلدى مەكەننىڭ تاريحىن جازۋعا شاقىرامىن»، – دەدى عالىم.
ز.قابىلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ اتالعان يدەياسى «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسۋى ءتيىس.
«اۋىل اكىمدەرىنە كاسىبي تاريحشىلاردى، جەرگىلىكتى ولكەتانۋشىلاردى، ءتۇرلى باعىتتارداعى مامانداردى، اعا بۋىننىڭ اقپاراتشىلارىن جۇمىلدىرىپ، ءوز اۋىلدارىنىڭ تاريحىن جازۋ تۋرالى تاپسىرما بەرۋ كەرەك. ءبىز، تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتى، ولارعا ەرتە زاماننان قازىرگى زامانعا دەيىنگى تاريحتى جازۋدىڭ ۇلگىلىك قۇرىلىمىن ۇسىنا الامىز»، – دەدى ز. قابىلدينوۆ.
عالىم اتالعان تاريحي وچەركتەردىڭ مازمۇنى تۋرالى ايتا وتىرىپ، ولاردىڭ ىشىندە سول ەلدى مەكەننىڭ تاريحى، سالتى مەن داستۇرلەرى، سونداي-اق، ەلىمىز دەموگرافيالىق سوققى الىپ، اشتىق، ساياسي رەپرەسسيا ورىن العان 1920 جىلدارداعى وقيعالاردى، قازاقستاندىقتاردىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسۋى تۋرالى دەرەكتەردى قامتۋى كەرەكتىگىن مالىمدەدى.
بۇدان وزگە، ز. قابىلدينوۆ ءوزىنىڭ تۋعان ولكەسى تۋرالى تاريحتى جازعانى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
«مەن 2014 جىلى ومبى وبلىسىنداعى شاعىن اۋىلىمنىڭ تاريحىن جازدىم. تاماشا كىتاپ جازىلدى. رەسەيدىڭ بۇرىنعى ۇجىمشار، كەڭشار جانە اۋدان ورتالىقتارىنىڭ ورتالىق مەكەنجايلارىندا دا بۇنداي كىتاپ جوق ەكەن. مەن العاشقى قادامدى جاسادىم، ءبىزدىڭ باستامامىزدى ومبىنىڭ وزگە اۋىلدارىنىڭ ولكەتانۋشىلارى قولدادى. وسىنداي جۇمىستار قازاقستاندا دا پايدا بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن»، – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى عالىم.
