اللاعا شۇكىر، بارشا مۇسىلمان بالاسى اسىعا كۇتكەن قۇربان ايت مەرەكەسىنىڭ باستالۋىنا دا ساناۋلى كۇندەر قالدى. وسىناۋ ۇلىق مەيرامعا امان-ەسەن جەتكىزگەن جاراتۋشى يەمىزگە سانسىز شۇكىرلەر بولسىن! ونىڭ سوڭعى ەلشىسى مۇحاممەدكە (س.ع.س) سالاۋاتتار بولسىن!

قۇربان ايت پەندەنى تاقۋالىققا تاربيەلەيدى. قۇربان ءسوزىنىڭ ءوزى «اللاعا جاقىنداۋ، اللانىڭ رازىلىعىنا بولەنۋ» دەگەن ۇعىمداردى بىلدىرەدى. جاراتۋشى يەمىز قاسيەتتى قۇراننىڭ «كاۋسار» سۇرەسىندە: «راببىڭ ءۇشىن ناماز وقى، قۇربان شال»، – دەپ ءامىر ەتكەن.

پايعامبارىمىز مۇحاممەدتىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) حاديستەرىنىڭ بىرىندە ادام بالاسى ءۇشىن قۇربان ايت كۇندەرى قۇرباندىق شالعاننان ارتىق امال جوق ەكەنى ايتىلعان. دەمەك، بۇل – وسى ۇلىق مەيرام كۇندەرى قۇربان شالعاننان باسقا قايىرلى، ابزال امال جوق دەگەن ءسوز.

قۇربان ايتتىڭ ەڭ باستى پايداسى، بارشا ادامزات بالاسىنا بەرەر تاربيەسى – تاقۋالىق. بىرىنشىدەن، پەندە اللاعا جاقىنداۋ، ياعني ونىڭ رازىلىعىنا، مەيىرىمىنە، راقىمىنا، كەشىرىمىنە كەنەلۋ ءۇشىن قۇربان شالادى. قۇرباندىق وسىنداي نيەتپەن شالىنۋى ءتيىس. شىنىندا، اللا تاعالا ءوز قۇلدارىنىڭ قۇربان شالۋىنا مۇقتاج ەمەس. كەرىسىنشە، ءار ادام اللانىڭ مەيىرىمەن مۇقتاج. دەمەك، راببىمىزعا ءبىزدىڭ شالعان قۇرباندىعىمىز جەتپەيدى. وعان تەك تاقۋالىعىمىز بەن ىزگى امالىمىز عانا جەتەدى. بۇل تۋرالى قاسيەتتى قۇراننىڭ «حاج» سۇرەسىنىڭ 37-اياتىندا ايقىن باياندالعان: «ولاردىڭ (شالىنعان مالداردىڭ) ەتتەرى مەن قاندارى اللاعا استە جەتپەيدى. الايدا، وعان (اللاعا) سەندەردىڭ تەك تاقۋالىقتارىڭ عانا جەتەدى».

ءبىز وسى اياتتان قۇربان شالۋدىڭ نەگىزگى ءمانى مەن ماعىناسىن ايقىن اڭعارامىز. وسى رەتتە ايتا كەتەتىن جايت، قۇربان شالۋ امالى ايت نامازىنان كەيىن مەيرامنىڭ ءۇشىنشى كۇنى اقشام نامازىنا (كۇن باتقانعا) دەيىن ورىندالادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا شالىنباعان قۇربان مالى جاي ساداقا بولىپ ەسەپتەلەدى. سوندىقتان، شاريعاتتىڭ بۇل تالاپتارى قاتاڭ ورىندالۋى ءتيىس. ەلىمىزدىڭ كەيبىر وڭىرلەرىندەگى جەرگىلىكتى جۇرت قۇربان ايت كۇنىنە ءبىر كۇن قالعاندا قۇربان شالىپ جاتادى. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي، بۇل تەك جاي ساداقا بولىپ ەسەپتەلەدى.

قۇربان ايتتىڭ كۇللى مۇسىلمان بالاسىن تاقۋالىققا تاربيەلەيتىن ەكىنشى پايداسى – پەندەنىڭ ءوزى جاقسى كورگەن دۇنيەسىن، مال-مۇلكىن اللانىڭ رازىلىعى جولىندا قۇربان ەتۋى. ويتكەنى، جاراتۋشى يەمىز قۇراندا ادام بالاسى ءوزى جاقسى كورگەن نارسەسىن، مال-مۇلكىن، دۇنيەسىن اللانىڭ رازىلىعى جولىندا جۇمسامايىنشا، يگىلىككە، جاقسىلىققا جەتە المايتىندىعىن بايانداعان. مۇسىلمان قاۋىمى وسىناۋ مەرەكە كۇنى مالدىڭ ەڭ سەمىزىن سويىپ، ساداقا بەرەدى.

ۇشىنشىدەن، سويىلعان مالدىڭ ءبىر بولىگىن مۇقتاج كىسىلەرگە تاراتۋ – تاقۋالىققا جەتكىزىپ، وزگەلەرگە مەيىرىمدىلىك تانىتىپ، قايىرىمدىلىق سىندى اسىل قۇندىلىقتاردى ارتتىرادى. قۇربان ايت – باي ادامدى جاعدايى تومەن وتباسىلارعا كوڭىل بولۋگە يتەرمەلەيتىن قۇلشىلىق. ويتكەنى، جاعدايى جاقسى ادام تىرشىلىكتىڭ كۇيبەڭىمەن نەمەسە ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن كەدەي-كەپشىكتەردىڭ مۇڭىمەن ءبولىسۋدى ۇمىتىپ كەتۋى مۇمكىن. ال قۇربان ايتتا قۇرباندىق ەتى مىندەتتى تۇردە ماتەريالدىق كومەككە مۇقتاج جاندارعا تاراتىلادى.

تورتىنشىدەن، ايت نامازىنا قاتىسقان پەندە قاتە-كەمشىلىكتەرى ءۇشىن جاراتقاننان جارىلقاۋ تىلەيدى. اللانى ەسكە الىپ، مول شۇكىرشىلىك ەتەدى. كەيبىر مۇسىلماندار اراپا كۇنى ورازا ۇستاپ، قۋ ءناپسىسىن تىزگىندەپ تاقۋالىعىن ارتتىرا تۇسەدى. ال قاجىلىق ساپارىنا اتتانعان مۇسىلماندار اراپا كۇنى كەش باتقانعا دەيىن دۇعا جاساپ، تاۋبە ەتىپ، كۇناسىنىڭ كەشىرىلۋىن جالبارىنا سۇرايدى. بۇل كۇندەرى اللانى ۇلىقتاپ، وعان شۇكىرشىلىك ايتۋدىڭ – ساۋابى مول.

قۇربان ايت – وتباسىلىق مەرەكە. ۇلىق مەيرامدا داستارقان جايىپ، اعايىننىڭ باسىن قوسىپ، ولارعا جاقسى ناسيحات ايتۋدىڭ دا ءمانى ەرەكشە. كورشىلەردىڭ، قارتتاردىڭ، جەتىمدەردىڭ ءحالىن سۇراپ، قايىرىمدىلىق جاساپ، ولاردىڭ كوڭىلدەرىنە قۋانىش ۇيالاتۋ – ايتتا جاسالاتىن ايرىقشا امالداردىڭ ءبىرى. ال ۇلىق مەرەكەنى سەزىندىرۋ ماقساتىندا وتباسىنا، بالا-شاعاعا، تۋعان-تۋىسقاندارعا سىيلىق ۇلەستىرىپ، ولاردىڭ العىسىنا بولەنۋ – مەرەكەنىڭ ءسانى مەن ءمانىن ارتتىرا تۇسەدى.

اللا تاعالا ۇلىق مەيرامدى بارشامىزعا مۇباراك ەتكەي! مەرەكە قۇتتى بولسىن. قايىرلى امالدارىڭىز قابىل بولسىن! ءامين!      

اسەت اتاشيەۆ

الماتى قالاسى «وربيتا-3» مەشىتىنىڭ باس يمامى