«دەنساۋلىعىم سىر بەرىپ، قاتەرلى ىسىك دەرتىنە  ساراپتاما تاپسىرعان سايىن  راستالا بەرگەندە، ءبىر ايلىق عۇمىرىم قالعانداي كۇي كەشتىم. بۇل ارالىقتا نە جاساپ ۇلگەرۋىم مۇمكىن. كوزىمنىڭ اعى مەن قاراسىنداي ۇلىم مەن قىزىمدى كىمگە اماناتتاماقپىن دەگەن ويلار جانىمدى  جەگىدەي جەپ، ۋايىمنان ءىشقۇسا بولا باستادىم»، — دەپ باستادى اڭگىمەسىن ورالدىق قولونەر شەبەرى سۆەتلانا دۇيسەنبايەۆا.

بۇگىندە ول – قوس پەرزەنتتىڭ اياۋلى اناسى. جۇبايى ەرلان ارىستانعالييەۆتىڭ  ادال جارى بولۋمەن قاتار، مەكتەپ وقۋشىلارىنان باستاپ زەينەت جاسىنداعى جاندارعا ارنالعان ورال شاھارىنداعى «تۇمار» قولونەر  شەبەرحاناسىنىڭ جەتەكشىسى. كەيىپكەرىمىز وسىدان ەكى جىل بۇرىن دەنساۋلىعىندا وبىردىڭ بەلگىلەرى بار ەكەنىن بىلگەندە، ومىردەن ءتۇڭىلىپ كەتەردەي كۇي كەشكەنىن جاسىرمايدى. ونكولوگ مامانعا جولدانعان سايىن جۇرەگى اينىپ، باسى اينالىپ، تالىپ قالاتىن جاعدايعا دەيىن جەتەدى. ال وتاعاسى ەرلان جۇبايىنىڭ بۇل كۇيىن ۋايىمداعانى سونشالىق، ءتىپتى ءبىر كەزدەرى ءوزى قارسى بولعان قولونەرمەن اينالىسۋعا كەڭەس بەرەدى. سۇيىكتى ىسىمەن اينالىسىپ، كوڭىلى بولىنسە، دەنساۋلىعىنا پايداسى تيەر دەپ ۇمىتتەنەدى. سۆەتلانا بالا كۇنىنەن توقۋعا، كەستە توگۋگە، قولونەر بۇيىمدارىن جاساۋعا  اۋەس بولعان.  الايدا  اتا-اناسى قولونەردى  كاسىپ ەتىپ تاڭداۋىنا قارسى بولىپ، اقتاۋ قالاسىنداعى شاحماردان ەسەنوۆ اتىنداعى اقتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مۇناي جانە گاز كەن ورىندارىن يگەرۋ ماماندىعى بويىنشا وقۋعا تۇسىرەدى.  جوو-نى بىتىرگەن سوڭ 10 جىلداي جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىتۋشى، كەيىن دەكاننىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اتقارادى. ۇستازدىق قىزمەت اتقارىپ ءجۇرىپ، تۇرمىسقا شىعادى، پەرزەنتتى بولادى.تۇرمىس قۇرعان العاشقى جىلدارى جارى ەرلانعا قولونەر بۇيىمدارىن ساتاتىن دۇكەن اشقىسى كەلگەنىن ايتادى. الايدا وتاعاسى دا ونىڭ قولونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن حوببي رەتىندە باعالاپ، ءبىلىم ورداسىنداعى قىزمەتىن جالعاستىرا بەرۋىنە كەڭەس بەرەدى. بوس ۋاقىتىندا قىزمەتتەستەرىنە، دوستارىنا، اعايىنتۋعاندارىنا ادەمى بۇيىمدار جاساپ سىيلاپ جۇرەدى. سودان ەكىنشى پەرزەنتىن بوسانعاندا نارەستەسى مەرزىمىنەن بۇرىن 30 اپتادا 1870 گرامم بولىپ ومىرگە كەلەدى. دارىگەرلەر ءسابيدىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ەرەكشە كۇتىم جاساپ، كيۋۆەزگە جاتقىزىپ، جاساندى تىنىستاندىرادى. سول  كەزدە  ءسابيىن تاماقتاندىرۋ ءۇشىن جانساقتاۋ بولىمىنە بارعاندا ءالجۋاز بولسا دا، ءومىر ءۇشىن ارپالىسىپ جاتقان 30 شاقتى نارەستەگە كوزى تۇسەدى.

— قول-اياقتارى تىرباڭداپ جاتقان كىپ-كىشكەنتاي سابيلەردى كورگەندە  قاتتى اياپ، قولىمنان قانداي كومەك كەلەتىنىن ويلادىم. سوندا انامنىڭ دا شالا تۋىلىپ، اتاسى تىماققا سالىپ، ادامنىڭ كوزى تۇسە بەرمەيتىن ەلەۋسىز جەرگە ءىلىپ باققاندىعىن جانە ولارعا جۇننەن توقىلعان كيىمنىڭ پايداسى تيگەنىن ايتقانى ەسىمە ءتۇستى. سودان جولداسىما ۇيدەگى تابيعي  جۇننەن يىرىلگەن جىپتەردى الدىرىپ، ءۇش كۇندە 30 شاقتى نارەستەگە كۇرتەشە، باس كيىم، شۇلىق، قولعاپ توقىپ بەردىم، — دەيدى سۆەتلانا توقىلعان كيىمدەردىڭ سۋرەتىن كورسەتىپ.

كەيىن ۇلى وڭالىپ، ۇيىنە ورالعان سوڭ  وبلىستاعى «28 ىلمەك» ەرىكتىلەر كلۋبىنا مۇشە بولادى. اتالمىش ۇيىم وبلىستىق جانە قالالىق پەرزەنتحاناداعى شالاجانسار شاقالاقتاردىڭ وڭالۋى ءۇشىن توقىما كيىمدەرىن توقىپ بەرىپ كومەكتەسەدى. مۇنداي بىرلەستىك قازاقستاننىڭ 15 قالاسىندا قىزمەت اتقارادى. سالماقتارى 500 گرامنان 2800 گرامعا دەيىنگى تۋعان نارەستەلەرگە ۇسىنىلاتىن توقىما كيىمدەر 100% قازاقستاندىق تابيعي جۇننەن جاسالادى. كەيىپكەرىمىز بۇل ۇيىمعا مۇشە بولۋ ارقىلى قولونەرمەن اينالىساتىن قىز-كەلىنشەكتەرمەن تانىسىپ، تاجىريبە الماسقانىن تىلگە تيەك ەتتى. كەيىن  بالا كۇتىمىمەن ەكى  جىلداي ۋاقىت ۇيدە وتىرادى. وسى كەزدە قاتەرلى ىسىك دياگنوزى قويىلىپ، الايدا ەم الماس بۇرىن سارىۋايىمنان ارىلۋ ءۇشىن جۇبايىنىڭ قولداۋىمەن قولونەرگە ءبىرجولا بەتبۇرۋعا بەكىنەدى. بالا كۇنىندەگى  قولونەر شەبەرحاناسىن اشسام دەگەن ارمانى جازىلعان قولجازبا كىتاپشاسى مەن ءوزى 10 جىل  ۇستازدىق قىزمەت اتقارعان جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدارى سىيلاعان قولونەر بۇيىمدارى تۋرالى كىتاپتارىن تاۋىپ الىپ وقي باستايدى.

— بىردە ۇيالى تەلەفونىما ءبىر بويجەتكەن حابارلاسىپ، شىمكەنت قالاسىندا رەسپۋبليكالىق قولونەرشىلەردىڭ كورمەسى وتەتىندىگىن ايتتى. جولداسىم «بايقاۋعا  بارىپ، دەڭگەيىڭدى باعامداپ كەل»، — دەدى. قازاقستان بويىنشا 30-دان استام دارىندى قولونەرشىلەردىڭ اراسىنان ءۇشىنشى ورىن الىپ، قۋانىشىم قوينىما سىيماي، ۇيگە ورالدىم. كوڭىل كۇيىم كوتەرىلىپ، گوبەلەن، كىلەم توقۋعا، قىز-كەلىنشەكتەر ءۇشىن  اشەكەي بۇيىمدار جاساۋعا ارنالعان كىتاپتار ساتىپ الدىم. بۇيىمداردى، توقىمانى ءوزىم باستاپ، كەيىن جاسالۋ  ءادىسىن كورسەتىپ، قىزىما دا ۇيرەتىپ وتىرامىن. قولونەرمەن اينالىسقاندا  ءتۇسىن، تىگىسىن، كومپوزيسياسىن   كەلتىرۋگە  بار زەيىنىڭدى، ىنتا-ىقىلاسىڭدى ارناپ، كۇيبەڭ تىرشىلىكتەگى مەحناتىڭدى دا  ۇمىتىپ كەتەسىڭ، — دەيدى كەيىپكەرىمىز. ءسويتىپ، ول زاشاعان كەنتىنەن «تۇمار» شەبەرحاناسىن اشادى. شەبەرحانانىڭ  ەرەكشەلىگى – جاسالعان ءار زاتقا ۇلتتىق ناقىش بەرىلەدى. مۇندا 20-عا جۋىق مەكتەپ وقۋشىسى كەستە توگىپ، قامشى جاساپ، گازەتتەن سەبەتتەر ءورىپ، سومكە، ويىنشىق، كيىمدەر توقىپ، سىرعا، ساقينا، القا  سەكىلدى اشەكەي بۇيىمدارىن جاساپ ۇيرەنەدى. ۇيىرمەگە قاتىسۋشىلار جاساعان بۇيىمدارىن ساتىپ، ولجالى بولۋدا.

شەبەرحانادا  پوليمەرلى سازدان جاسالعان اشەكەي بۇيىمدار كوزدىڭ جاۋىن الارلىقتاي بولىپ سامساپ تۇر. سۆەتلانا ءاربىر اشەكەي بۇيىمدارىن قيالىنان جاسايدى. سازدى قولمەن يلەپ، ولاردى بىر-بىرىمەن ارالاستىرىپ، ءتۇرلى تۇسكە بويايدى. ءسويتىپ، ونىڭ قولىنان شىققان دۇنيەلەر سان ءتۇرلى تۇسپەن ايشىقتالادى. كەيىپكەرىمىز ونەردىڭ بۇل ءتۇرىن كىتاپتاردان،  عالامتور ارقىلى اقىلى ساباقتاردان ۇيرەنگەن.

— پوليمەرلى ساز ەرمەكسازعا ۇقساس. ايىرماشىلىعى – ەرمەكسازدى جوعارى تەمپەراتۋرادا كۇيدىرە المايسىڭ. ال پوليمەرلى سازدان جاسالعان اشەكەي بۇيىمداردى سول كۇيىندە پايدالانۋعا بولمايدى. ابدەن دايىن بولعان اشەكەيلەر 110 گرادۋس تەمپەراتۋرادا كۇيدىرىلەدى. بەلگىلى ۋاقىتتان سوڭ پەش ىشىندەگى بۇيىم تاس سەكىلدى قاتادى. مۇنداي بۇيىمدارعا سۇرانىس جوعارى، —  دەيدى ول.

قولونەر شەبەرى بولاشاقتا كاسىبىن كەڭەيتىپ، جاس قولونەرشىلەردىڭ سانىن كوبەيتسەم دەپ ارماندايدى.

— ءبىز بارىنە اسىعىپ جۇرەمىز.  جۇكتى بولساق، توعىز اي توعىز كۇنسىز بوسانا المايتىنىمىزدى بىلسەك تە، تولعاق كەلەتىن كۇنىمىزدى قايتا-قايتا ەسەپتەيمىز. ءتىپتى بوسانعاننان كەيىن التى ايدان سوڭ نەمەن اينالىساتىنىمىزدى جوسپارلاپ قويامىز. وزىممەن ءوزىم ءبىر ءسات قالا الماي، سۇيىكتى ىسىممەن اينالىسۋعا ۋاقىت تاپپاعان كەزىمدە اسىعىستىق پەن مازاسىزدىققا ءجيى ۇشىرايتىنىما  ءوز باسىم تالاي كوز جەتكىزدىم. بارلىق ايەلدىڭ جانى قاي كەزدە دە تىنىشتىقتى، جايلىلىقتى قالايدى.  سوندىقتان بولار، اجەلەرىمىز قايناعان تىرشىلىكتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ تە، قولونەرگە ۋاقىت تاۋىپ، جان دۇنيەسىنىڭ قالاۋىن جاساپ كەلدى. كەزىندە اپالارىمىز تەزەك تەرىپ نە وتىن بۇتاپ، سوعان تاماق ءپىسىرىپ، بەينەتتەرى باستارىنان ارىلماسا دا، ەڭ سۇيىكتى ىستەرىنە قالاي ۋاقىت تاپقان دەپ ەرىكسىز تاڭعالامىن. ولار ساۋساق ۇشتارىنداعى نۇكتەلەردىڭ جۇيكە جۇيەسىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن بىلگەندىكتەن نەمەسە قولدىڭ ۇساق موتوريكاسىن (مەلكايا موتوريكا) جەتىلدىرۋ ءۇشىن كەستە تىكتى دەپ ايتا المايمىز. نەمەسە سابىرسىزدانىپ ءجۇرمىن، ءوزىمدى سابىرعا شاقىرايىن دەپ توقىدى دەسەك تە، قاتە پىكىر بولار ەدى. قولونەرمەن اينالىسقان كەزدە ايەلدىڭ زەيىنى ءبىر جەرگە شوعىرلانىپ، ويى جيناقتالادى. شەتى-شەگى جوق ويلاردان ءبىر ءسات دامىلدايدى. قولونەر بۇيىمدارىن جاساۋ – مەن ءۇشىن ءار ءساتىمدى كوڭىلدى وتكىزۋدىڭ جانە شاڭىراعىمدا  باقىتتى بولۋدىڭ جولى، — دەدى شەبەر.

گۇلىم اقاپ،

باتىس قازاقستان وبلىسى