اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەگىندە حالىق بانك قازكوم ءۇشىن وتەماقىسىن تولەپ بىتكەندىگى بەلگىلى بولعان. وعان قوسا بانك قازكومنىڭ وزگەلەردەن العان قارىزدارىن جابۋعا قىرۋار قارجى جۇمساعان ەدى. ال قاراشادا حالىق بانك تاراپى تاعى ءبىر قيىنشىلىقپەن بەتپە-بەت كەلدى. الەۋمەتتىك جەلىدەن قازكومنىڭ بانكروتتىققا ۇشىراعاندىعى تۋرالى جالعان مالىمەت تاراپ كەتكەن. وسى ورايدا Kapital.kz سايتى قازكوم باسشىلىعىنىڭ وكىلى ۋلف ۆوكۋركا مەن حالىق بانكتىڭ باسشىسى ءۇمىت شاياحمەتوۆامەن تىلدەسكەن. بۇل جونىندە Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى جازادى.

— قاراشانىڭ باسىندا WhatsApp ارقىلى قازكومنىڭ جوسپارلانعان بانكروتقا ۇشىراۋى تۋرالى قاۋەسەت تاراپ كەتكەن بولاتىن. ول كەزدە بانك تاراپى بۇل اقپاراتتىڭ نەگىزسىز ەكەندىگىن جانە قاۋەسەت تاراتقانداردىڭ كىم ەكەندىگىن انىقتاۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا مالىمدەلگەنى ايتىلعان. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا، جالعان اقپاراتتىڭ تاراپ كەتۋىنە نە سەبەپ؟

ۋلف ۆوكۋركا: بانكروتتىق جونىندە ايتار بولساق، ءبىزدى Bank RBK-مەن شاتاستىرىپ العان سياقتى. ويتكەنى قازكوم جونىندەگى حابارلامادا Bank RBK دا اتالعان ەدى عوي. ەستەرىڭىزدە بولسا بۇل اقپارات Bank RBK مەن Qazaq Banki بىرىكپەيتىن بولدى، دەگەن اقپارات تاراپ، ەكى اپتا وتكەننەن كەيىن پايدا بولعان.

— جالعان اقپارات تۋرالى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا حابارلادىڭىزدار، وسى جونىندە ايتساڭىز:

ۋلف ۆوكۋركا: راسىندا دا ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا حابارلاستىق. زاڭ بويىنشا، ءبىز وسىلاي جاساۋعا مىندەتتى بولاتىنبىز. ءبىراق وسى ۋاقىت ارالىعىندا قازكومعا سالىنعان دەپوزيتتەردىڭ جاپپاي الىنىپ جاتقانىن بايقادىق. بۇل قاۋەسەت 3 قاراشادا، ياعني كوپتەگەن كومپانيالار جۇمىسشىلارعا جالاقى بولگەن كەزدە تاراپ كەتتى. ول دەمالىس كۇندەرىنە ءتۇسىپ تۇرعاننان كەيىن، كليەنتتەردىڭ اقشانى شەشىپ الۋى ۇلعاياتىندىعىن كۇتكەن ەدىك. وسى جاعدايدا قارجى جەتىسپەي قالماسى ءۇشىن حالىق بانكپەن بىرلەسە وتىرىپ، بانكوماتتارداعى اقشا قورىن ادەتتەگىدەن 10%-عا جوعارى ەتىپ قامتاماسىز ەتتىك. وسى ارادا قورقىنىشقا سالىنىپ، دەپوزيتتەرىن شەشىپ اكەتكەن سالىمشىلار كازكومعا قايتا ورالىپ جاتىر.

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: ءبىزدىڭ كليەنتتەر تاراپىنان ەشقانداي وزگەرىستەر بايقالمادى جانە سالىمشىلار دەپوزيتتەرىن الۋعا كەلگەن جوق.

— WhatsApp-تان تارالعان مالىمەتتەر بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان تەرگەۋدىڭ قاي ساتىدا ەكەندىگىنەن حاباردارسىز با؟

ۋلف ۆوكۋركا: وكىنىشكە وراي، جوق.

— قازىرگى ۋاقىتتا قازكومنىڭ ساتىلىمى جونىندەگى مامىلەلەر ءجۇرىپ جاتىر ما؟

ۋلف ۆوكۋركا: قازكومدى ساتىپ الۋ جونىندەگى ۇسىنىستار كەلگەنىن ەستىگەن جوقپىن، ونىڭ ۇستىنە بانكتى ساتىپ الاتىنداردىڭ ناقتى ماقساتى بولۋى كەرەك. قازكومدى باعالاۋ ءۇشىن قانشاما شارالار جۇرگىزۋگە تۋرا كەلەتىندىگىن بىلەسىز بە؟ سوندىقتان حالىق بانكپەن جۇرگىزىلىپ وتىرعان كەلىسىمشارت جارتى جىلدان استام ۋاقىتقا سوزىلدى.

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: بىزگە قازكومدى ساتىپ الامىز دەگەن ۇسىنىستار تۇسكەن جوق جانە ديرەكتورلار كەڭەسىندە دە بۇل ماسەلە كورەتىلگەن جوق.

— حالىق بانكى زەينەتاقى اكتيۆىن باسقارۋ ءۇشىن قازاقستانداعى باسقارما كومپانيالارىن دا تارتپاق ەكەنى بەلگىلى. وسىعان قاتىسا الاتىن ەنشىلەس قۇرىلىمدارىڭىز بار ما؟

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: يا، ارينە ەنشىلەسىمىزدىڭ بجزق-ن باسقارۋعا قاتىسۋىن قالايمىز، ءبىراق ءقازىر ونداي ناقتى شەشىم شىققان جوق.

— بۇرىندارى زاڭ بويىنشا جەكە تۇلعالاردىڭ كرەديتى الىنعاندا بانك مەملەكەتكە جەكە تابىس تۋرالى سالىق تولەيتىن ەدى. ال سالىقتان ۋاقىتشا بوساتۋ 2014-2015 جىلدارى تەك زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن عانا رۇقسات ەتىلگەن.

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ، جەكە تۇلعالار الاتىن كرەديتتەر ءۇشىن اتاۋلى جەڭىلدىكتەر بولىنەدى. كەلەسى جىلدان باستاپ بانكتەر جەكە تۇلعانىڭ نەسيەسىن تىزىمگە قوسقاندا 10% سالىق تولەيتىن بولادى. ءبىز وسى ارتىقشىلىقتى كوپتەن بەرى سۇرادىق، اقىر سوڭىندا دەگەنىمىزگە جەتتىك. بۇرىن ءبىز نەسيە بەرەشەگىن تەك بانكروتقا ۇشىراعان نەمەسە قارىز الۋشىنىڭ ولىمىنە بايلانىستى عانا جازا الاتىن ەدىك.

— 2016 جىلى سىزدەر بانكتەردىڭ «قاتاڭ ەكونوميا رەجىمىندە بولاتىنىن» ايتقان ەدىڭىز. وسى جىلى حالىق بانك توپ-مەنەدجەرلەرىنىڭ سىياقىلارىن تومەندەتۋ جوسپاردا بار ما؟

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: جوق، ونداي كۇتىلمەيدى، سەبەبى ءبىز جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، بۇرىندارى قازكوم توپ-مەنەدجەرلەرگە 7 ميلليارد كولەمىندە سىياقى بەرەتىن، ال ءقازىر ول جويىلدى. وسى ءۇشىن 2017 ءۇشىنشى توقسانىندا قازكومنىڭ وپەراسيالىق شىعىنى ازايدى. جالپى العاندا، بانك ءقازىر تۇراقتالدى جانە قىزمەتكەرلەر بۇرىنعىدان دا جاقسىراق، بار ىنتاسىن سالىپ قىزمەت ەتۋدە. ماسەلەن، سەنبى كۇنى دە توپ-مەنەدجەرلەر مەن باسشىلىق وكىلدەرى جۇمىسقا شىعادى. مەن ءوزىمنىڭ ورىنباسارلارىما كەشكى 19.00-دەن ەرتە جۇمىستان شىعۋعا رۇقسات ەتپەيتىنىمدى ايتتىم. ورىنباسارلارىم 19.00-گە دەيىن جۇمىستا وتىراتىنىنا سەنىمدىمىن جانە بۇل ارتىق ساعاتتار تولەنبەيتىنىن ەسكەرە كەتكىم كەلەدى. ويتكەنى جىل اياقتالۋدا جانە بانك قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن بۇل وتە قاربالاس ۋاقىت. وعان قوسا بانكتىڭ بولاشاق جوسپارى تۋرالى ماسەلەنى قاراستىرىپ جاتىرمىز.

— قازكومنىڭ اكسيالار پاكەتىن كەڭەس راقىشيەۆتان ساتىپ العانى بەلگىلى. ول قازكوم باسشىلىعىنا تىكەلەي قاتىسادى ما؟

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: قازىرگى ۋاقىتتا قاتىسپايدى.

— ول جاناما باسقارۋعا، باسشىلىققا كەڭەس بەرە الادى با؟

ءۇمىت شاياحمەتوۆا: جوق.