الماتى قالاسىندا «تۋبەركۋلەز ەپيدەمياسىن جويۋدىڭ جاڭا باعىتتارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسيا ءوتتى.

اعىمداعى جىلدىڭ 26 ءساۋىرى كۇنى الماتى قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ۇلتتىق عىلىمي فتيزيوپۋلمونولوگيا ورتالىعىنىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «تۋبەركۋلەز ەپيدەمياسىن جويۋدىڭ جاڭا باعىتتارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسيا ءوتتى.

شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار: قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعى، جيتس، تۋبەركۋلەز جانە بەزگەكپەن كۇرەسۋ جاھاندىق قورى جوباسىنىڭ قارجىلىق قولداۋىمەن.

كونفەرەنسيا ماقساتى: بىرلەسكەن كۇشپەن ددۇ جاھاندىق ستراتەگياسىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءتيىمدى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ – الەمدە تۋبەركۋلەز ەپيدەمياسىن توقتاتۋ.

كونفەرەنسيا اياسىندا تۋبەركۋلەزدى باقىلاۋدىڭ نەگىزگى باسىم باعىتتارى بويىنشا جۇمىس توپتارىنىڭ وتىرىستارى، پلەنارلىق وتىرىستار جانە جەتەكشى شەتەل عىلىمي ورتالىقتاردىڭ شەبەرلىك كلاستارىن كورسەتۋلەرىن وتكىزۋ قاراستىرىلدى.

كونفەرەنسياعا ورتا ازيا ەلدەرىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى، رەسەيدەن، بەلورۋسيادان، اقش-تان، وڭتۇستىك كورەيادان جانە قىتايدان ماماندار، دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددسۇ) ساراپشىلارى، Stop TB سەرىكتەستىگىنىڭ وكىلدەرى،  حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ: حالىقارالىق دامۋ بويىنشا اقش اگەنتتىگىنىڭ (USAID)، جيتس، تۋبەركۋلەز جانە بەزگەكپەن كۇرەسۋ ءۇشىن جاھاندىق قورىنىڭ (گفستم)، «پارتنەرى ۆو يميا زدوروۆيا» جانە KNCV وكىلدەرى قاتىسادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيسە-مينيسترى ل.م.اقتايەۆا قاتىسۋشىلاردى ورتالىقتىڭ مەرەيتويىمەن ۆيدەو-كونفەرەنسيا رەجيمىندە قۇتتىقتاپ، تۋبەركۋلەز بۇرىنعىشا بۇكىل الەمدە جانە ەۆرو-ازيالىق وڭىرلەردە  قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ تۇيىتكىلدى ماسەلەسى بولىپ قالاتىنىن اتاپ ءوتتى. ددۇ سوڭعى مالىمەتتەرىنە سايكەس الەمدە  كوپتەگەن دارىگە كونبەيتىن تۋبەركۋلەزدىڭ جارتى ميلليونعا جۋىعىن قوسقاندا، تۋبەركۋلەزبەن 10 ميلليوننان استام ادام اۋىردى، وسى اۋرۋدان 1،7 ميلليون ادام قايتىس بولدى. 2000 جىلدان باستاپ الەمدە تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋشىلىق جىلىنا ورتا ەسەپپەن 1،5%-عا تومەندەگەن، قازىرگى ۋاقىتتا 2000 جىلدىڭ دەڭگەيىنەن 18%-عا تومەن. 2014 جىلعى مامىردا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بۇكىل الەمدىك اسسامبلەياسى سىرقاتتانۋشىلىقتى جانە ءولىمدى تومەندەتۋ ارقىلى تۋبەركۋلەز ەپيدەمياسىنا جول بەرمەۋگە ەلدەرگە مۇمكىندىك بەرەتىن كونسەپسيانى باعىتتايتىن تۋبەركۋلەزبەن كۇرەس بويىنشا ددسۇ ستارتەگيانى قابىلدادى. 2000 - 2016 جىلدار ارالىعىندا تۋبەركۋلەزدى ۋاقىتىلى انىقتاۋ جانە ءتيىمدى ەمدەۋ ناتيجەسىندە 53 ميلليون ادامنىڭ ءومىرى ساقتالىپ قالدى.

ۆيسە-مينيستر سوڭعى 10 جىلدا تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا بارلىق ساباقتاس قۇرىلىمداردىڭ قارقىندى جانە ماقساتقا باعىتتالعان جۇمىسى قازاقستاندا تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ كورسەتكىشىن 2،4 ەسەگە، ال ءولىمدى – 5،6 ەسە تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى جانە ەلىمىزدەگى تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارالاردى  بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن ۆەدوستۆولاردىڭ  جانە حالىقارالىق، قوعامدىق ۇيىمداردىڭ ىنتىماقتاسا جۇزەگە اسىرۋى ناتيجەسىندە تۋبەركۋلەز بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىشتەردىڭ ءارى قاراي جاقسارۋى جانە ەلدەگى جالپى سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ جويىلاتىنىنا ءۇمىت ارتاتىنىن ايتتى.

مەديسينالىق قىزمەتتى ۇيىمداستىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ل.م.احمەتنيازوۆا كونفەرەنسياعا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ،  دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىلىگى اتىنان «دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىن، قۇرمەت گراموتالارى مەن العىس ءواتتاردى تابىستادى.

ق ر ۇفعو ديرەكتورى م.م. ادەنوۆ ءوز سوزىندە ۇلتتىق تۋبەركۋلەزگە قارسى كۇرەس باعدارلاماسىنىڭ ەداۋىر جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزگەنىن اتاپ ءوتتى: ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارى تۋبەركۋلەز جانە ونىڭ دارىلەرگە ءتوزىمدى ءتۇرىن انىقتاۋعا قاجەتتى مولەكۋليارلى-گەندىك اپپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن؛ دارىلەرگە ءتوزىمدى تۋبەركۋلەزدى تۋبەركۋلەزگە قارسى جاڭا دارىلەرمەن قىسقا مەرزىمدە جانە جەكەشەلەندىرىپ ەمدەۋ كەستەلەرى قولدانىلا باستادى؛ ناۋقاستاردى امبۋلاتورلى ەمدەۋ جانە ناۋقاسقا باعىتتالعان مودەلدەرى كەڭىنەن قولدانىلۋمەن قاتار پسيحولوگيالىق  جانە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلۋدە.   

ەلدەگى تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارالار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2014 جىلعى 31 مامىرداعى № 597 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۋبەركۋلەزبەن كۇرەس جونىندەگى 2014 - 2020 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارعا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى، ونىڭ شەڭبەرىندە قارجىلاندىرۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋمەن توسەك قورىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن وڭتايلاندىرۋدى جانە قايتا بەيىندەۋدى جۇرگىزۋ، تۋبەركۋلەزدى ەرتە انىقتاۋدىڭ جانە ەمدەۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ەنگىزۋ، سونداي-اق مامانداردى ۇزدىكسىز وقىتۋ، - دەپ قورىتىندىلادى.