ءبىرتۇتاس ۋكراينا مەملەكەتىنىڭ تەرريتوريالدىق تۇتاستىعىنا نۇقسان كەلتىرىپ، رەفەرەندۋم وتكىزىپ، جەكە ءبولىنىپ شىققان دەربەس دونەسك حالىقتىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلعانىنا دا ءبىر جىل تولار-تولماس ۋاقىت ءوتتى. دونچانداردىڭ ۋكراينادان بولەكتەنگەنىنە ءبىر جىل تولۋى قارساڭىندا ءوزىن-وزى جاريالاعان "رەسپۋبليكانىڭ" باسشىلارى توسىن مالىمدەمە جاساعان. جاقىندا دحر حالىقتىق كەڭەسىنىڭ ۆيسە-سپيكەرى دەنيس پۋشلين ەندى  دونچاندار "تاۋەلسىزدىك" الۋدان باس تارتىپ، ۋكراينانىڭ قۇرامىنا "اۆتونوميالىق" رەسپۋبليكا بولىپ قوسىلۋدى قالايتىندىقتارىن جەتكىزگەندىگى باق-تا قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ وتىر. سونىمەن،  ۋكراينامەن دەربەستىك ءۇشىن كۇرەسۋمەن كەلە جاتقان  پرو-رەسەيلىك دونچانداردىڭ اينالدىرعان ءبىر جىلدىڭ ىشىندە تالاپتارىنىڭ وزگەرۋىنە نە سەبەپ بولدى؟ نەلىكتەن ولار ەندى رف قۇرامىنا قوسىلعىلارى كەلمەيدى؟

"ەگەر كييەۆ ءبىزدىڭ ىشكى قۇندىلىقتارىمىزدى ەسكەرىپ، ساياسي قىسىم جاسامايتىن بولسا، ءبىز ۋكراينا مەملەكەتى قۇرامىنا اۆتونوميالىق رەسپۋبليكا رەتىندە قوسىلۋعا دايىنبىز"،- دەيدى دەنيس پۋشكين.

ونىڭ ايتۋىنشا، ەگەر ۋكراينا اسكەرلەرى مەن بيلىك باسىنداعىلار مينسك كەلىسىمدەرىنە قايشى كەلەتىن كەز كەلگەن ارەكەتكە باراتىن بولسا، دونچاندار سول كۇنى-اق تولىق "تاۋەلسىزدىك" الۋ جولىندا كۇرەستى جالعاستىراتىن بولادى. سونداي-اق پۋشلين ۋكراينا كونستيتۋسياسىنا وزگەرتۋلەر ەنگىزۋدى ۇسىنعان. ۇسىنىستا رەسپۋبليكانىڭ باسقا دا ايماقتارىندا ءوزىن-وزى باسقارۋعا قۇقىق بەرۋ قاراستىرىلعان جانە ەگەر ۋكراينا بيلىگى رەسمي تۇردە اۆتونوميا جاريالاۋعا رۇقسات بەرسە، مينسك كەلىسىمدەرىنىڭ ەكىنشى پاكەتىندە (حاتتاماسىندا)  كورسەتىلگەندەي، دحر-دا جاڭا جەرگىلىكتى بيلىك سايلاۋىن وتكىزۋگە دايار ەكەندىكتەرى ايتىلعان.

ەستەرىڭىزدە بولسا، ءپۋشيلننىڭ بۇرىنعى مالىمدەمەلەرىندە دحر مەن لحر  سوعىس اياقتالعان سوڭ، رەسمي تۇردە تاۋەلسىزدىك جاريالايتىن بولادى دەگەن بولاتىن. بۇگىن جاعداي مۇلدە باسقاشا. پۋشلين مىرزانىڭ دا مالىمدەمەسى وزگەرگەن.

الايدا، 2014 جىلدىڭ جاز ايلارىنان باستاپ، ءوزىن-وزى جاريالاعان قوس رەسپۋبليكانى ماسكەۋ قىسىمعا الا باستاعاننان بەرى، دحر مەن لحر-دا ۋكراينا قۇرامىنا قايتا قوسىلۋ، رەينتەگراسيالانۋ تۋرالى اڭگىمەلەردىڭ شەتى بىلىنە باستاعان.

2014 جىلدىڭ 3 ناۋرىزى كۇنى دونەسك وبلىستىق كەڭەسى ەرەۋىلشى توپتىڭ قىسىمىنان كەيىن، رەفەرەندۋم جاريالاۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان ەدى. رەفەرەندۋم تالاپتارىندا، جەرگىلىكتى جەردە ورىس تىلىنە رەسمي ستاتۋس بەرۋ،  جەرگىلىكتى ميليسيا قۇرۋ، رەسەيمەن بايلانىستاردى ارتتىرۋ، جەرگىلىكتى باسقارۋشى ورگانداردىڭ ستاتۋسىن جوعارىلاتۋ، جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ 80 پايىزىن باسقارۋشى ورگاننىڭ قولىنا تاپسىرۋ سەكىلدى ءبىرقاتار ماسەلەلەر قاراستىرىلعان بولاتىن. كەيىن، رەفەرەندۋم تالاپتارىن جاساقتاۋشىلاردىڭ ءبىرى پاۆەل گۋباريەۆ تۇتقىندالعانىمەن، ونىڭ جاپپاي حالىقتىق ريەۆوليۋسيا ۇيىمداستىرۋ يدەياسى شىنعا اينالدى.

ارادا ءبىر اي وتكەندە، 5 ءساۋىر كۇنى ممم بۇرىنعى اكتيۆيستى دەنيس پۋشلين ءوزىن گۋبەرناتور پاۆەل گۋرابوۆتىڭ ورىنباسارىمىن دەپ تانىستىرىپ، ەرەۋىلدى باسقارۋدى ءوز قولىنا الادى. بۇل جولعى ميتينگتە قىرىم اننەكسياسىنىڭ انالوگى رەتىندە، دونەسك وبلىسىندا رەفەرەندۋم وتكىزۋدى باستاپ كەتەدى. دونچانداردىڭ رەفەرەندۋم وتكىزۋىنە بىردەن ءبىر سەبەپشى، ارينە رف بولاتىن. ول قىرىم سەكىلدى، دونەسك مەن لۋگانسك وبلىستارىن رف قۇرامىنا قوسۋدى كوزدەگەن. ال ول كەزدە، دونچانداردىڭ كوزدەگەنى "تاۋەلسىزدىك" الۋ بولعان. دونچاندار ماسكەۋدىڭ تۇپكى ويىن اڭعارعاننان كەيىن، ساياسي قىسىم كورە باستاعاندا بارىپ، ۋكراينا قۇرامىنا قايتا قوسىلۋ تۋرالى ءسوز قوزعاي باستادى. الايدا، بۇل كەزدە قان توگىستەر ءالى جالعاسىپ جاتقان.

رەسەيلىك مەملەكەتتىك باق-تا دحر مەن لحر تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسۋشىلەر ەمەس، "فەدەراليزاسيا" جاقتاستارى دەگەن سيپتا الا باستاعانى دا بەلگىلى.

رف ءسىم سەرگەي لاۆروۆ مىرزا:

- ۋكراينا بيلىگى تاراپىنان دحر مەن لحر-عا كەڭەيتىلگەن اۆتونوميا بەرىلۋى ءتيىس. سونداي-اق جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تىلدىك، مادەني، ۇلتتىق شەكتەۋلەر قويىماۋى قاداعالانىپ، جەرگىلىكتى بيلىك جەرگىلىكتى سايلاۋ ارقىلى تاعايىندالۋى ءتيىس.

ماسكەۋ ءوز تاراپىنان ۋكراينانىڭ تەرريتوريالدىق تۇتاستىعىن مويىنداعان سىڭاي تانىتقانىمەن، كييەۆتەن فەدەراليزاسيا تالاپ ەتۋمەن كەلەدى. الايدا، ماسكەۋ دىتتەگەن ماقساتىنا جەتۋى ەكىتالاي كۇيگە ءتۇستى.  دحر باسشىسى پۋشلين مىرزا باعىتىن باسقا جاققا بۇرىپ اكەتتى. ول كييەۆ بيلىگىنەن اۆتونوميالىق رەسپۋبليكا رەتىندە  ۋكراينانىڭ تەرريتورياسىنا قايتا قوسىلۋدى سۇراپ حات جولداعان. ازىرگە، كييەۆتەن جاۋاپ جوق.

دەگەنمەن، مينسكى كەلىسىمدەرى ۋكراينانىڭ شىعىسداعى قارۋلى قاقتىعىستاردى ۋاقىتشا توقتاتۋعا جولى اشىپ، ماسەلەنى بەيبىت جولمەن شەشۋدىڭ انالوگتىق نۇسقالارىن ۇسىنعان.

ال، دحر-نىڭ رەفەرەندۋمىنان 3 كۇن  وتكەننەن كەيىن قابىلداعان كونستيتۋسياسىنىڭ 2 بابى، 1 تارماعىندا قانداي دا ءبىر مەملەكەتتىڭ قۇرامىنا فەدەراتيۆتى رەسپۋبليكا بولىپ قوسىلۋ تۋرالى جازىلعان.

باستاپقى كەزىندە بۇل تارماق "رەسەي فەدەراسياسىن" نۇسقاعانىمەن، تەوريالىق تۇرعىدان بۇل تارماقتى ۋكرايناعا دا قاتىستى قولدانۋعا بولاتىنى تاعى بار.

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى