نازاربايەۆ: ەەو مەن ەۋروپالىق وداق مىندەتتى تۇردە بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگىزەتىن بولادى، اللا وسىلاي دەپ بۇيىرعان (ۆيدەو)

/uploads/thumbnail/20170708182327633_small.jpg

كەشە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ كەزەكتى سۇحباتى «حابار» جانە «كتك» ارنالارى ارقىلى حالىققا تاراتىلدى. شىنتۋايتىنا كەلگەندە، ەلباسى بۇعان دەيىن دە  ءارتۇرلى جاعدايلاردا، ءار ءتۇرلى جەرلەردە جۋرناليستەر قاۋىمىنا سۇحبات بەرىپ كەلگەن. الايدا، بۇل جولى ءبارى وزگەشە. رياسىز. دالىرەك ايتساق، قازاقستاندىق ب ا ق بۇل جولعى پرەزيدەنت سۇحباتىن  رياسىز، اشىق اڭگىمە تۇرىندە وربىگەن، تۇڭعىش دەپ باعالاۋدا.

ءيا، بۇل جولى ەلباسى بارىنشا اشىق اڭگىمە وربىتۋگە تىرىسقانى جالعان ەمەس. ول اشەيىندە، باق-قا ايتا بەرمەيتىن، جاسىرىن دۇنيەلەردى دە بۇكپەسىز اشىپ سالدى. قايران قالدىق. پرەزيدەنت نازاربايەۆ ءوزىنىڭ كۇيەۋ بالاسىن قاماتۋعا قاتىستى جۇرت بىلە بىرمەيتىن كەيبىر جايلاردى دا بۇركەمەلەپ قالمادى. ءوز نەمەرەلەرىنىڭ، قىزىنىڭ الييەۆكە كەشىرىم جاساۋىن ءوتىنىپ كەلگەنىن، الايدا زاڭ بارىمىزگە ورتاق، بىردەي ەكەنىن تۇسىندىرگەنىن ايتتى. دەسە دە، قازاق قوعامىن تولعاندىراتىن ماسەلەلەردىڭ باستىسى بۇل ەمەس ەدى. جاھاندىق داعدارىستىڭ دەرتى اسقىنىپ تۇرعان وسىناۋ كەزەڭدە قازاقستاندىقتاردى الاڭداتاتىنى -  ەۋرازيالىق ينتەگراسيانىڭ قازىرگى احۋالى مەن كەلەشەگى. وسى رەتتە «قامشى» پورتالى ەلباسىنىڭ 100% رەسمي تىلدە (ورىس ءتىلى) بەرگەن سۇحباتىنان  كەدەندىك جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جايلى ايتقان سوزدەرىنەن ءۇزىندىنى نازارلارىڭىزعا ۇسىنۋدى ءجون كوردى.

اۋەلى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءبىزدىڭ ەلدەگى ءىرى-ىرى كومپانيالار مەن شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ  ءبارىن مەملەكەت ءوزىنىڭ قاداعالاۋىندا ۇستاپ وتىرعانىن، شەتەلدىك ينۆەرتورلاعا بولا الاڭداۋشىلىق تانىتۋدىڭ ەش سەبەبى جوقتىعىن ايتتى.

«قازاقستانداعى بارلىق شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق ءىرى كومپانيالار مەملەكەتتىڭ نازارىندا. وعان الاڭداۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. ولار مەملەكەتتىڭ رۇقساتىنسىز ەشتەڭە ساتا دا، ساتىپ الا دا المايدى. ءبىرىنشى ۇسىنىستى مىندەتتى تۇردە ۇكىمەت جاساۋى ءتيىس جانە ولار وزىدىگەنەن جۇيەنى وزگەرتە دە المايدى. تيىسىنشە ءبىز دە ولاردىڭ جۇمىس جاساۋلارىنا بار جاعدايدى جاساپ بەرىپ وتىرمىز. كەلىسىم شارتتاردى جاساعاندا مۇنىڭ ءبارى قامتىلعان»،-دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى.

ءيا، سوڭعى جىلدارى وداقتاسىمىزدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى (ساياسي ارەناداعى) بەدەلىنىڭ تومەندەگەنى، الەم ەلدەرىنىڭ  رەسەيگە قارسى سانكسيالاردى قارشا بوراتۋى ءوز كەزەگىندە  ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراسيا اياسىنداعى ەلدەرگە، سونىڭ ىشىندە رف-نىڭ ەڭ جاقىن سەرىكتەسى سانالاتىن  قازاقستانعا دا سالقىنىن تيگىزبەي تۇرماسى انىق. وسىنداي داعدارىس كەزەڭىندەگى ەكونوميكالىق وداقتىڭ جاعدايى تۋرالى بايانداعان ەلباسى،

«ءارى قاراي ەۋرازيالىق وداققا كەلەر بولساق، ءقازىر ارينە قيىن كەزەڭدەردىڭ بىرىندەمىز. ەەو-نى سىناۋعا  بولادى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ىدىرايتىن بولدى دەيتىندەر دە تابىلادى. جاسىراتىن تۇگى جوق. ورتاق ەكونوميكا قۇلدىرادى. ورتاق ساۋدا كورسەتكىشى تومەندەدى. مىنە، جاعداي وسىنداي. ءبىز ەكونوميكالىق وداق قۇرىلار كەزدە ءبىز مۇنداي قاۋىپتەردىڭ ورىن الاتىنىن ەسكەرتكەن بولاتىنبىز. ساۋدا قۇلدىرادى. سەبەبى، باعا تومەندەدى»،-دەگەن بولاتىن.

«ءبىز رەسەيدەن، مۇناي، گاز ونىمدەرىن تاسىمالدايتىنبىز. ءقازىر باعا قۇلدىرادى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە ورتاق ساۋدا كورسەتكىشىنە اسەر ەتتى. ناتيجەسىندە، ساۋدا كورسەتكىشى 15-20 پايىزعا تومەندەدى. تومەندەدى، ءبىراق، كوتەرىلەدى عوي.  ەكونوميكالىق وداق قيىن كەزەڭدەرگە تاپ بولعانىمەن، ەكى ەل اراسىنداعى سەرىكتەستىك بايلانىس ەش وزگەرگەن جوق قوي. وسكەمەندەگى ماشينا قۇراستىرۋ زاۋىتتارى، سولتۇستىك قازاقستانداعى كاماز قۇراستىرۋ زاۋىتتارى نەمەسە بەلورۋستەرمەن بىرلەسىپ قۇراستىرىلاتىن تاۋ -كەن ورىندارىنا ارنالعان اۋىر ماشينا زاۋىتتارى بار.  ەگەر اراداعى بايلانىسقا سىزات تۇسسە، مۇنىڭ ءبىرى دە بولماس ەدى»،-دەگەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قۇدايى كورشىمىز رەسەيدىڭ الەمدىك سانكسيانىڭ توپەسىندە قالۋى، وداقتاس ەلدەردىڭ ورتاق ەكونوميكاسىنا ىقپال ەتكەندىگىن ءتۇسىندىردى. ايتپاقشا، ەلباسى سوزىنە سۇيەنسەك، مۇنىڭ ءبارى وتكىنشى. ءيا، پرەزيدەنتتىڭ مىنا ءبىر ءسوزى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ەجەلگى التەرناتيۆاسى – ەۋروپالىق وداقتىڭ رەسەيگە قىرىن قاراپ وتىرعانى، ساياسي ويىن ەكەندىگىن اڭعارتقانداي بولدى.

«مەن تاعى دا ابىزسىنعىم كەلمەيدى. كەلەشەكتە،  ءبىزدىڭ ەۋرازيالىق وداق پەن ەۋروپالىق وداق مىندەتتى تۇردە سەرىكتەس بولادى، بىرلەسەدى. بۇل اللادان جازىلعان، ءامىر ەتىلگەن. سوندىقتان قازىرگى سانكسيا دەگەندەرىڭىز ۋاقىتشا دۇنيەلەر. تاريحتا بۇدان زورعىلارى بولعان»،-دەدى پرەزيدەنت نازاربايەۆ.

https://www.youtube.com/watch؟v=snYBA3Wimj8&feature=youtu.be

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى

قاتىستى ماقالالار