قىركۇيەك ايى باستالا سالىسىمەن، اتا-انالار كىتاپ دۇكەنىنىڭ الدىنا كەزەككە تۇرادى. مەكتەپ كىتاپحاناسىنىڭ سورەسىنەن تابىلماعان وقۋلىق كىتاپ دۇكەنىندە دە تاۋسىلىپ قالۋى مۇمكىن دەگەن ۇرەيلەرى دە جوق ەمەس. قولدى ءبىر-اق سىلتەي سالماي، ءمۇعالىمنىڭ تالاپ ەتكەن كىتابىن بالاسىنا الىپ بەرۋگە ىنتالى اتا-انالاردى كورگەندە، ءبىزدىڭ ەلدەگى بىلىمگە دەگەن قۇرمەتتىڭ نىشانىن اڭعارۋعا بولاتىنداي. بالاسىنىڭ زامانعا ساي، ءبىلىمدى ازامات بولۋىن ويلايتىن قازاقستاندىقتار دۇكەن الدىنداعى كەزەككە تۇرۋدان جالتارمايتىن شىعار، ال وسى ءبىلىمدى قاداعالايتىن مينيسترلىك نەگە ايتقان سوزىندە تۇرمادى؟ ەستەرىڭىزدە بولسا،  28 تامىز كۇنى  ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا. ب ءسارىنجىپوۆ  وڭىرلىك ۇجىمداستارىمەن وتكىزگەن  سەلەكتورلىق جيىندا  مەكتەپتەردە وقۋلىق جەتىسپەگەن جاعدايدا جازا قولدانىلاتىنىن ايتقان ەدى.ءتىپتى وعان دەيىن مينيسترلىكتەگىلەر دە  مەكتەپ وقۋلىقتارىن جەتكىزۋ 94،7 پايىزعا تەڭ دەگەن مالىمەت تە تاراتقان. الايدا، 1-قىركۇيەك كۇنى العاشقى بۇلدىرشىندەرىمىز  قوڭىراۋدىڭ ءۇنىن عانا ەمەس، ەلىمىزدەگى «وقۋلىق جەتىسپەۋشىلىك جىرىن دا» ەستىپ قايتتى.  ءالى جازالانىپ جاتقان ەشكىمدى كورمەدىك. تەڭگەنىڭ قۇنى تۇسسە دە، كىتاپ تاپشى بولسا دا جازا قولدانامىز دەپ شىعا كەلەتىن بيلىكتىڭ ماسەلەنى شەشۋدىڭ ورنىنا، قورقىتۋ امالدارى كوبەيىپ بارا جاتقان سەكىلدى.ەڭ سوراقىسى، ولاردان قورقىپ جاتقان ەشكىم جوق. جاپالاقىتى تاسپەن ۇرساڭ دا، تاستى جاپالاقپەن ۇرساڭ دا، ءباربىر جاپالاق ولەدى. سول سەكىلدى، جوعارى جاقتاعىلار كىمدى قورقىتىپ، ولاردان كىم قورقۋى كەرەك ەكەنىن تۇسىنبەدىك. تۇسىنگەنىمىز، تۇتىلاتىن دا، ۇتىلاتىن دا –حالىق. 

ەلىمىز بويىنشا بيىلعى جىلى مەكتەپ تابالدىرىعىن  340 000 بالا اتتاعان ەكەن. جىلداعىمەن سالىستىرعاندا بۇل اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي كورسەتكىش بولسا كەرەك. ءبىرىنشى سىنىپقا بارعان ءاربىر بالاعا بيىل ەلباسى تاراپىنان سىيلىق ۇلەستىرىلگەن. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ  «ءبىرىنشى سىنىپ وقۋشىسىنا  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆتان سىيلىق» دەپ اتالاتىن كىتابى. تانىمدىق كىتاپ 370 000 دانامەن شىققان. وڭى مەن سولىن ەندى تانىپ، وتاندى سۇيۋگە، ءوز ەلىنىڭ ازاماتى بولىپ قالىپتاسۋعا قادام باسقان بالالارعا مۇنداي توسىنسىي جاساۋدىڭ استارىندا ۇلكەن ءمان جاتىر. نەسى بار؟ ءبىزدىڭ نازاردان تىس قالعان ساتتە ءدىني سەكتالار دا بالالارعا ەرتەگى كىتاپتارىن تاراتىپ كەتىپ جاتادى عوي. وعان قاراعاندا ەلىمىز تۋرالى ءبىلىپ وسكەنى اعاتتىق ەمەس قوي. الايدا، الىپپەسى كەمشىن بالاعا ساياسي ماقساتتاعى كىتاپتى تارتۋ ەتۋ ءسال ەرتەرەك ەمەس پە؟ نەگە سول بەزەندىرىلۋى ساپالى كىتاپتىڭ ورنىنا الىپپە تاپشىلىعىن جويۋدىڭ جولدارىن قاراستىرماعان؟  ايتپاقشى، بيىلعى ءبىرىنشى سىنىپقا بارعان بالالار مەكتەپتە تۇسكى اس ىشەتىن زامان بولعانعانىن اڭىز تىڭداعانداي تاڭىرقاي وتىرىپ قابىلدايتىن بولادى. وسى تۇستا تاعى ءبىر زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. وسى بىزدە شىنىمەن دە دەموگرافيالىق ماسەلە بار ما؟ بار بولسا، حالىق سانى از بولسا، نەگە ءبىز بالالاردى بالاباقشامەن، وقۋشىلاردى كىتاپپەن قامتاماسىز ەتە الماي وتىرمىز؟ كىتاپ تاپشىلىعى بار ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرىن زاماناۋي ءبىلىم بەرۋگە دايىن دەپ ايتۋعا بولا ما؟ پارادوكس! الدە مۇنىڭ بارلىعى بەلگىلى ءبىر باسپالاردىڭ وقۋلىقتارىن وتكىزۋ ماقساتىنداعى سىبايلاس بيزنەستىڭ سالدارى مە؟ يا، ءبىزدىڭ ەلدە سىبايلاس جەمقورلىق قانا ەمەس، سىبايلاس بيزنەس تە بار.

اينۇر تولەۋ