قر-ى اۋىلشارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا كۇن ساناپ ءوسىپ بارا جاتقان نان باعاسىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى total.kz-كە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، نان باعاسىن نارىق رەتتەۋى كەرەك. ول ءۇشىن مەملەكەت وسى سالاعا بولىنەتىن سۋبسيديالاردى قىسقارتىپ، سول ارقىلى وندىرۋشىلەر اراسىندا باسەكەلەستىكتى كۇشەيتۋگە مۇددەلى ەكەن.

«سوڭعى 5-6 جىلدا 1 سورتتى ۇننان پىسىرىلگەن 600 گرامدىق بولكە نان باعاسىن تومەندەتۋ ءۇشىن 6-8 ميلليارد تەڭگە شاماسىندا قاراجات شىعىنداعان. بۇل كورسەتكىش كەي جىلدارى 12-15 ميللياردقا دەيىن جەتىپ وتىردى. ءبىر جارىم جىل بۇرىن سۋبسيديا نورماتيۆتەرىن تومەندەتۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلدى. ياعني، نان باعاسىن مەملەكەت رەتتەمەۋى، ول نارىققا ساي بولۋى ءتيىس. ءبىز باسەكەلەستىك ەسەبىنەن نارىقتىق باعا قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك» دەگەن پىكىر بىلدىرگەن اۋىلشارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ. مينيستر مۇنداي شەشىم قابىلداۋدىڭ سەبەپتەرىن دە تاپتىشتەپ تۇسىندىرگەن:

«بىرىنشىدەن، نان باعاسىن تومەندەتۋ ناقتى ءبىر توپتارعا باعىتتالعان ساياسات ەمەس. ارزانداتىلعان ناندى باي دا، كەدەي دە الىپ جەيدى. بۇل مەملەكەتكە ۇلكەن شىعىن اكەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ ەسەبىنشە، نان باعاسىن تومەندەتۋگە 1،5 ميلليارد تەڭگە قاراجات قاجەت. ياعني، ءبىز بيۋدجەت قاراجاتىن شامادان تىس جۇمسايمىز. بايلاردىڭ ارزانداتىلعان الەۋمەتتىك ناندى جەۋى – ادىلەتسىزدىك» دەيدى مينيستر.

سونىمەن قاتار، بۇل مەحانيزمنىڭ وتە كۇردەلى ءارى جەمقورلىققا جول بەرۋ ءقاۋپى جوعارى ەكەنىن ايتادى مامىتبەكوۆ مىرزا. ويتكەنى، بۇل ماسەلە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن شەشىلەتىندىكتەن ارزانداتىلعان ۇن ءتيىستى جەرىنە جەتىپ جاتاتىنىنا مينيستر سەنىمدى ەمەس. ارزان ۇندى پىسىقايلار ەركىن نارىقتا ساتىپ، پايدا تاۋىپ جۇرگەنى تۋرالى مالىمەتتەر مينيسترلىككە جەتكەن سىڭايلى.

«ەگەر كومەكتەسسەك، بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى جۇمسايتىن مەحانيزمدەرمەن ناقتى كومەك جاساۋ كەرەك. نان باعاسىن قولدان ارزانداتۋ مەن بۇل نارىققا مەملەكەتتىڭ تۇراقتى تۇردە ارالاسۋى وسى سالانى مودەرنيزاسيالاۋعا دا كەدەرگى كەلتىرۋدە. كوپتەگەن قالالاردا كەڭەستىك كەزەڭنەن كەلە جاتقان ەسكى نان كومبيناتتارى تۇر. جاڭا ينۆەستيسيالار مەن تەحنولوگيالار جوقتىڭ قاسى. سونىڭ كەسىرىنەن ءبىزدىڭ الەمدەگى ەڭ جاقسى ۇنىمىز ساپاسىن جوعالتۋدا. باسەكەلەستىك جوق بولعاندىقتان نان ونىمدەرى سالاسىنا ينۆەستورلار دا بارمايدى. ويتكەنى، كەز-كەلگەن ساۋاتتى بيزنەسمەن مەملەكەتتىڭ نان باعاسىن قالاعان ۋاقىتىندا تومەندەتىپ وتىراتىنىنا كەلىسپەيدى» دەپ ماسەلەنىڭ ءمانىن تۇسىندىرەدى مينيستر.

سونداي-اق، مينيستر نان باعاسى تەك ۇنعا تاۋەلدى ەمەس ەكەندىگىن، كولىك تاسىمالى، ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ باعاسى دا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايتىنىن ايتقان.

اسىلجان مامىتبەكوۆ ناندى تۇتىنۋ نورمالارىنىڭ دا كەڭەستىك كەزەڭنەن بەرى قايتا قارالماعانىن ايتقان.

«كەڭەستىك ستاندارتتار بويىنشا ءبىر ادامعا جىلىنا 120 كەلى بيداي ەسەپتەلەدى. ونى كەيىن قايتا قاراستىرعان ەشكىم بولمادى. ءبىز مۇنى 2010-2012 جىلدارداعى قۇرعاقشىلىق كەزىندە ارنايى ەسەپتەدىك. حالىق تۇتىنۋشىلىق ماقساتتا جىلىنا ءبىز ايتىپ جۇرگەندەي 2،4 ميلليون توننا ەمەس، بار بولعانى 1 ميلليون توننا بيداي پايدالانادى ەكەن» دەگەن مينيستر قازىرگى ۋاقىتتا ادامداردىڭ تاماقتانۋ راسيونىندا ناننىڭ ورنى الدەقايدا ازايعانىن ايتادى.

ەلدەگى قىمباتتاپ بارا جاتقان نان باعاسىنا قاتىستى تۇسىنىك بەرگەن اسىلجان مامىتبەكوۆجۇرتتى بۇل ماسەلەنى تىم ساياسيلاندىرماۋعا شاقىرعان.

«بۇل – تازا ەكونوميكالىق ماسەلە، سوندىقتان بۇل پىكىر-تالاستى دوعارۋ كەرەك. بەلگىلى-بىر مۇقتاج توپتارعا الەۋمەتتىك جاردەم جاسالۋى كەرەكتىگىن جوققا شىعارمايمىز» دەيدى مينيستر.

قازىنا قاراجاتىنا امەريكادان سىيىر تاسىپ ماماندانعان مامىتبەكوۆ مىرزانىڭ نان باعاسىنا قاتىستى پىكىرى دە وزىنشە ەرەكشە پىكىر بولدى. ونىڭ بۇل ايتقاندارىنان «ونسىز دا ناندى كوپ جەپ جۇرگەن جوقسىڭدار. نەمەنەگە شۋلاي بەرەسىڭدەر؟!» دەگەندى عانا ۇقتىق.

دارحان مۇقان