قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى شىعىس ۋكراينانىڭ شەكارالاس وبلىس­تارىندا جانجالدى رەتتەۋدىڭ جانە بەيبىتشىلىكتى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ بىردەن-بىر جولى رەتىندە مينسك ۇدەرىسىن قولدايتىندىقتارىن ءبىلدىردى. امەريكا قۇراما شتاتتارى ۋكراينامەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋدەگى قازاقستاننىڭ ۇستانىمىن قۋاتتادى.
امەريكا قۇراما شتاتتارى اۋعانستاننىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دامۋىنا قولداۋ كورسەتۋدەگى جانە ورتالىق ازيانىڭ ەكونوميكالىق ينتەگراسياسىن ىلگەرىلەتۋدەگى قازاقستاننىڭ كوشباسشىلىعىن قولداي وتىرىپ، ەكى تاراپ جاڭادان ىسكە قوسىلعان س5+1 نەگىزىندەگى ءۇنقاتىسۋ ورتالىق ازيانىڭ تۇراقتىلىعى مەن دامۋىنا ۇلەس قوساتىندىعىنا سەنىممەن قاراي­تىندىقتارىن جەتكىزدى. ەكى تاراپ «دايش» ۇيىمىنىڭ، تەررو­ءريزمنىڭ جانە زورلىق ەكسترە­ءميزمنىڭ قاۋىپ-قاتەرىنە قارسى كۇرەستە ىنتىماقتاستىقتى نىعاي­تۋعا مىندەتتەندى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستانعا 2015 جىلعى ماۋسىم ايىندا زورلىق ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى وڭىرلىك كونفەرەنسيا وتكىزگەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
تاراپتار بەيبىتشىلىكتى قولداۋ سالاسىنداعى وزدەرىنىڭ بەرىك ىنتىماقتاستىعىنا شولۋ جاساپ، قازاقستاندىق بىتىمگەرلەردىڭ قاتى­سۋى مۇمكىن بۇۇ-نىڭ ىقتي­مال ميسسيالارىن انىقتاۋ ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە تىلەك ءبىلدىردى. ەكى تاراپ قۇقىق قول­دانۋ سالاسىنداعى ءوزارا كۇش-جىگەردى كەڭەيتۋ جونىندە ىنتى­ماق­تاستىقتى قۇپتاي وتىرىپ، 2015 جىلعى اقپاندا قول قويىل­عان ءوزارا قۇقىقتىق كومەك كور­سەتۋ جونىندەگى كەلىسىمنىڭ ماڭىز­دى­لىعىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان مەن اقش جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىن تاراتپاۋداعى ورتاق مۇددەلەرىن تاعى دا راستادى. امەريكا قۇراما شتاتتارى قا­زاق­ستاندا ماگاتە-نىڭ ءتو­مەن بايىتىلعان ۋران بانكىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمىنە تامىزدا قول قويىلۋىنا بايلانىستى قا­زاق­ستاندى قۇتتىقتادى. سونداي-اق، 2016 جىلدىڭ باسىندا يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى وڭىرلىك وقۋ ورتالىعىن قۇرۋ بويىنشا قازاقستاننىڭ جوسپارىن قول­دا­دى جانە تاراتپاۋ ءتارتىبى مەن وڭىرلىك تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ بويىنشا قازاقستاننىڭ كۇش-جىگەرىنە، ونىڭ ىشىندە يران يادرو­لىق باعدارلاماسى بويىنشا ءبىر­لەسكەن ءبارىن قامتيتىن ءىس-قيمىل جوسپارىن تابىستى جاساسۋعا مۇمكىندىك بەرگەن «ر5+1» توبى كە­ءلىس­سوزدەرىنىڭ ەكى راۋندىن قازاق­ستاندا وتكىزگەنى ءۇشىن العى­سىن ءبىلدىردى.
امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاندى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشە رەتىندە كىرۋ ۇدەرىسىنىڭ اياقتالۋمەن قۇتتىقتاپ، ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ەلدىك باعدارلاماسىن قاجەتتى رەفور­مالاردى جۇزەگە اسىرۋعا پاي­دالانۋعا باعىتتالعان تالپىنىسىن قولدادى. ەكى تاراپ جەكە سەكتورداعى يننوۆاسيالىق قىزمەتتىڭ ماڭىزدىلىعىن مويىنداپ، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا ارنالعان مۇمكىندىكتەردى پايدالاناتىن بولادى جانە «شەتەلدىك شوتتارعا سالىق سالۋ تۋرالى» كەلىسىمگە قول قويۋعا مۇددەلەستىك تانىتىپ وتىر.
قازاقستان مەن اقش الداعى ۋاقىتتا پاريج قالاسىندا وتە­ءتىن تاراپتاردىڭ 21ء-شى كونفەرەن­سياسىندا كومىرقىشقىل گاز­دارى­نىڭ شىعارىندىلارىن ازايتا­تىندىقتارىنا سەندىرە وتىرىپ، كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى كۇ­رەسكە نيەتتەنەتىندىكتەرىن ءبىل­ءدىردى. ەكى ەل ەنەرگيا قاۋىپسىزدىگىنىڭ ماڭىزدىلىعىن باسا ايتتى جانە امەريكا قۇراما شتاتتارى جاسىل ەنەرگەتيكا تاقىرىبى بويىنشا وتەتىن ەكسپو-2017 كورمەسىن قۋاتتايتىنىن مالىمدەدى. اقش، سونىمەن قاتار، حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىقتى قازاقستاندا ورنالاستىرعانى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
قازاقستان مەن اقش تاۋەل­ءسىز ب ا ق جانە جەرگىلىكتى باسقا­رۋ سياقتى ينستيتۋتتاردى نىعاي­تۋ جونىندەگى كۇش-جىگەردى قوسا العاندا، دەموكراتيالىق دامۋ­دىڭ جانە ادام قۇقىقتارى ساقتا­لۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىن قۋاتتادى. تاراپتار ازاماتتىق قوعام­نىڭ الۋاندىلىعى مەن بەلسەن­دىلىگىنىڭ ماڭىزىن مويىندادى. امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاق­ستاننىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ كەۋدەلى ماقسات­تارىن نازارعا الا كەلىپ، رەفورمالار ازاماتتىق قوعامدى كۇشەيتىپ، زاڭ ۇستەمدىگىنە جانە يدەيالارمەن ەركىن الماسۋ بويىنشا تابىسقا باستايتىنىن قۋاتتادى.
قازاقستان مەن اقش ءبىلىم جانە كاسىبي بايلانىستاردى ارتتىرۋعا وزدەرىنىڭ بەيىلدى ەكەندىكتەرىن راستادى. امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاندىقتاردىڭ اقش-تا وقۋ جانە قايتا دايارلاۋدان ءوتۋ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ونىڭ ىشىندە قازاقستان مەن اقش ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىندا ارىپتەستىك قۇرۋعا قولداۋ كورسەتۋدى جانە قازاقستاننىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى رەفورما ءۇشىن اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدى كەڭەيتۋدى كوزدەيدى.
ەكى تاراپ 2016 جىلى سترا­تە­گيالىق ارىپتەستىك جونىندەگى كو­ميسسيانىڭ ۆەدومستۆوارالىق وتىرىسىن وتكىزۋگە جانە وزگە دە الاڭداردا جوعارى دەڭگەيدە ءوزارا ارەكەتتەسۋگە ۋاعدالاستى.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان