1
جاز.
قالا-
تۇرعىزىلعان قارا تاستان،
تاۋلارمەن يىقتاسىپ جاعالاسقان.
قولقانى قاپقان قوشقىل ءتۇتىنى دە،
اق شاربى بۇلتتى قۋىپ ارالاسقان.
قالا دا جابى دا، ءدۇلدۇل دە ءبىر،
بايلانعان پۇل – ءدىلداعا بۇل كۇندە ءومىر.
سىيدىرعان كەۋدەسىنە كەڭ دالانى
جىرشىلار سۇم شاھاردا سۇرگىندە ءجۇر...
جىرسىز...
جوق بۇلبۇل دا – ءان، تالدا – كورىك،
قاس تاعدىر، تابالايدى قارعا كورىپ.
كوكتە – تور، قۇرۋلى ەكەن، جەردە – تۇزاق،
قاپىدا تۇتقىن بولدى تورعا كەلىپ.
بوز دالا مەكەنى ەدى جەرى جاننات،
سۋى – بال، جەلى – جۇپار، بەلى – مانات.
قۇيقىلجىپ نەشە الۋان انگە سالىپ،
ارمانسىز سايراندايتىن سەرى- قانات.
كوپتۇعىن تىلەكتەسى، سەرىكتەرى،
الاڭسىز ءوز قولىندا ەرىكتەرى،
كولدە ويناپ اققۋ- قازدار، ورىستە- مال
جۋسايتىن، نەتكەن عاجاپ كورىكتى ەدى!؟
بيىكتەن قايدا بارسا الادى ورىن،
باستايتىن ءوزى باسبوپ دالا حورىن،
تىڭدايتىن جاندى- جانسىز ءانىن بالقىپ،
كەرۋەندەر باسىپ وتكەن قارا جولىن.
بولەنىپ بارشا تىرلىك تاڭ نۇرىنا،
ءماز ەدى، ريزا ەدى تاعدىرىنا.
قوڭىرجاي تاتۋلىعىن كوپ كوردى مە،
سۇق كوزدەر سۇعىن قاداپ اڭدىدى ما!؟
قالادا قاپاستا ەكەن بىلگەندە ەسىن،
جازىقتىما شات ءومىر سۇرگەنگە شىن؟!
تۇتقىن بوپ دۋمان تىرلىك قاراڭ قالدى،
توت باسىپ كوڭىلىنىڭ قىل پەرنەسىن.
قايدا سول ءان مەن جىرلى سال داۋرەنى؟
كەر تاعدىر ويدا جوقتا سالدى اۋرەنى،
كوگىنە كەڭ دالانىڭ سيدىرمادى،
قۇسادان قۇرىپ وتىر ءال دارمەنى...
مۇندا- ءان، بولەك ەكەن، مۇندا- عۇمىر،
كەشەدى قالاي ايقاي- شۋدا عۇمىر،
ساعىندىردى كوك بارقىت نۋداعى ءىڭىر،
ايلانىپ ورالا ما دۋمانى ءبىر؟!
2
ءىش جالىن ءتىرى ايىرىلىپ جانناتىنان،
تار قاپاس، تۇنشىقتىردى، قارا تۇمان،
مەكەننىڭ كىم اكەلەر دەم- حابارىن،
جۇيرىك جەل- ول دا ايىرىلعان قاناتىنان.
ۇدەدى داڭعازا دۋ، جەلىكپە جىر،
جابىعىپ ودان سايىن جەرىپ كوڭىل،
دوس قايدا تۇسىنەتىن ءىشقۇستاسىن،
زار بولدى مۇڭ شاعاتىن سەرىككە بۇل.
كوڭىلى ءمولدىر تازا كىر- كۇنادان،
الداعى تاعدىرىنان بۇلبۇل الاڭ،
تور- تۇرمە ماڭگىلىككە قۇلىپتانىپ،
اشىلماي ما بۇلتتى اسپان تۇنجىراعان؟
تارتقاندا ءولىم تىلسىم قۇردىمىنا،
قۇلاعى شالدى كەنەت ءۇندى بۇلا.
بويدان ۇشقان رۋحىنىڭ سىبدىرى ما؟!
بىلمەدى يلانارىن شىندىعىنا.
سيقىر جەل، تۇرما الداپ، قۇلا داۋىل،
عايىپتان اشىلىپتى قۇلاعى اۋىر،
ەرتەگى ءسان كوركىمەن كوز الدىنا،
تارتىلدى الىس قالعان بۇلا ءداۋىر...
اينا كول اسپان سيعان تۇنىق قانداي؟!
ماۋجىراپ بارشا تىرلىك تىنىققانداي.
بوزداعان مىزعاپتى ىنگەن، تاۋ دا قالعىپ،
جۇرەگىن قوڭىر اۋەن جىلىتقانداي...
تۇسىندە شالا ەستىپ قانا الماعان،
ماس قىلىپ، زارىقتىرىپ سان الداعان،
ساز كۇيدى تىڭداپ بالقىپ، سەكىلدەندى
پەيىشتىڭ باقشاسىندا سامالداعان.
ورماننىڭ وپكەندەي بوپ تاڭعى لەبى،
شىمىرلاپ بەرىشتەنگەن جان جۇرەگى،
بولەنىپ ماڭگى ءومىر شۋاعىنا،
دەرتىنىڭ تابىلعانداي ماڭگىگە ەمى.
تار قاپاس جاننات باققا اۋىسقانداي،
اڭساتقان وتانىمەن قاۋىشقانداي،
ورىنداپ ارمانداردى، ءسۇيىندىرىپ،
سويلەۋدە سيقىرلى ساز- داۋىس تالماي...
ەلىتىپ سۇلۋ سازدىڭ ىرعاعىنا،
قايتادان قوناقتادى نۇر باعىنا،
داريعا- اي ورالدى ما جىر تاعىنا،
اينالماي سۇم تاعدىردىڭ قۇربانىنا؟!
جەلپىنىپ زەڭگىر كوكتە قۇلاش ۇرىپ،
و، عاجاپ! كەتتى بىتكەن ءۇنى اشىلىپ،
قۋانىپ، قاۋمالاسىپ سەرىكتەرى،
باعاسىن، ماداقتاۋىن تۇر اسىرىپ.
بارما ەم اننەن ارتىق جان جاراعا؟
شاتتىقتا ايتىلماي جىر ءان قالاما؟
تاڭىرگە اپارما دەپ دۇعا ەتتى،
جۇرەگىن تۇرشىكتىرگەن داڭ قالاعا.
شىرقادى دالاعا ءسان- نۇر تىلەدى،
جەڭىلدەپ ايتقان سايىن مىڭ تۇلەدى،
جاس جۇرەك- جاپىراقتان مونشاق ساۋلاپ،
تولىسىپ بالعىن قۇراق سىلكىنەدى.
جەتكىزدى قوڭىر سازدىڭ جان سالعانىن،
ەستىدى ءبارىنىڭ دە تامسانعانىن،
شىققانداي ءدال قاسىنان، سول قورمال ءۇن
تۇر ءالى ەلىكتىرىپ دەل- سال جانىن...
اجال داۋىل كەتكەندەي سەزىلدى ءوتىپ،
ولمەي ءتىرى قالعانعا كوزى جەتىپ،
...قارسىداعى بالكوندا زاعيپ كۇيشى،
وتىر ەد دومبىراسىن بەزىلدەتىپ...
3
بولعاندا بۇلبۇل- مۇڭلىق، كۇيشى- زارلىق،
ساعىنتىپ بوز دالانىڭ ءيىسى زارعىپ،
قالاعا شەگەلەدى سوڭىندا اكەپ،
سۇم تاعدىر تۋىلعاننان كۇيشىنى اڭدىپ.
جارىم جان، قوس جانارى- سۋالعان كول،
ساندالتتى ساعىم تىرلىك- شۇبالعان جول،
قايعىرسا اڭ- قۇس شۋلاپ، داۋىل تۇرعان،
دۇنيە ماۋجىرايدى قۋانعاندا ول.
دومبىرا جان جولداسى، جۇرەگى ۇندەس،
مۇڭى ءبىر، ولسىز جىلاپ، كۇلە بىلمەس،
نۇر شۋاق تىرشىلىكپەن تابىستىرعان،
تۇڭىلتپەي كور جالعاننىڭ تۇنەگىندە ەش.
بولمىستى سىبدىرىنان تاني بىلگەن،
كوڭلىنە سيىپ دالا، ءپاني كۇيمەن.
كيەلى كۇي ساندىعى اشىلعاندا،
ەرىتىپ قارا تاستى، نار يدىرگەن.
سىرلاسقان تابيعاتپەن جۇمباق تىلمەن،
قۋرايدىڭ قايعىسىن دا تىڭداپ بىلگەن،
...قالاعا كوشتى ۇلى بىر-اق تۇندە،
ايىرىپ بابا قونىس، جۇماق كۇننەن.
قۇلازىپ، قاڭسىپ جاتتى قالا شولدەپ...
سار جايلاۋ شاقىرادى، دالا كەل دەپ...
ءتورت تامعا سيماي تارلان الاس ۇردى،
جۇرەگىن كۇيىك- شەمەن، نالا كەرنەپ...
ۇيىتقىپ مازا بەرمەي قايعى جەلى،
كوڭىلىنىڭ بۋىرقانىپ ايدىن كولى،
كۇي قىلىپ جان الەمىن ايگىلەدى،
قۇستاردىڭ كوكتە قانات جايدى لەگى...
ءۇن قوسقان تاۋ دالانىڭ كۇبىرىمە؟!
اردا وسكەن تۇلپارلاردىڭ ءدۇبىرى مە؟!
توعىسىپ اساۋ وزەن ءبىر ارناعا،
عالامات ەكپىن بەرىپ تۇر ۇنىنە.
شەر جۇتىپ دەرتتى بولعان جالعاندا از با؟
ايىرىلىپ سىڭارىنان قالعان قاز دا.
بار مەن جوق، قايعى- شاتتىق، ءومىر- ءولىم،
سيعانداي قوس ىشەككە- ارمان سازعا.
...كۇي ەدى قالا اسپانىن كۇڭىرەنتكەن،
تورداعى بۇلبۇلعا دا ءۇنى جەتكەن،
كورىستى ەكى بەيباق، ءىشى بوساپ،
ورالعانداي سول ارمان كۇنىنە وتكەن..
ەسبول ۇسەن ۇلى
