Jaqynda «Azattyq» saıtynda «Qyrym mektep oqýlyqtarynda «Reseı sýbektisine» aınalǵan» atty maqala jaryq kórgen bolatyn. Maqalada  «Mektep» baspasynan byltyr jáne bıyl jaryq kórgen keıbir oqýlyqtarda Qyrym avtonomıaly respýblıkasy «Reseı sýbektisi» retinde kórsetilgen. Buǵan qatysty «Qamshy» portaly máseleni ózinshe bajaılap kórgen.

Elimizdegi negizgi mektep baǵdarlamasyna sáıkes dárister júrgizýge arnalǵan oqýlyqtardy «Mektep» baspasy ázirleıtini belgili. Soraqy bolǵanda atalmysh basylym avtorlary mektep baǵdarlamasyna kirgen úsh birdeı oqýlaqta,  «Qyrymdy Reseı avtonomıasy» dep kórsetken.

1.  «Geografıanyń» 10 synybyna arnalǵan oqýlyqta:  «byltyrǵy jyly Reseı aneksıasynan keıin Qyrym bıligi referendým ótkizip, ile-shala RF quramyna qosylǵan» dep jazylǵan. Sonymen qatar, Ýkraına daǵdarysy men shekara mańyndaǵy aýdandardaǵy saıası jaǵdaılar RF-nyń shekarasyn nyǵaıtýǵa sebep bolǵan-mys. Shyn máninde  jaǵdaı qalaı bolǵan edi? (http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_crimea_kazakhstans_textbooks/27263856.html). 
2. Al 11 synypqa arnalǵan «Qazirgi dúnıe geografıasy» oqýlyǵynda:  «Ýkraınanyń Qyrym Avtonomıalyq Respýblıkasy men Sevastopol qalasy 2014 jylǵy 16 naýryzdaǵy referendým qorytyndysyna saı qaıtadan Reseı Federasıasynyń quramyna onyń sýbektisi retinde qosyldy» dep jazylǵan.
3. 11 synypqa arnalǵan «Dúnıejúzi tarıhy» oqýlyǵynda da dál osy faktiler keltirilgen.  

Al,  «Azattyq» saıtyna suhbat bergen oqýlyq avtory «Dýma biraýyzdan sheshim qabyldady emes pe?! Iaǵnı, másele de osymen bitken» dep jaýap qaıyrǵan-mys. Avtordyń kózimen qaraıtyn bolsaq, referendým bolǵany ras. Batys moıyndamasa ózderi bilsin. Biz eski hám jańa odaqtasymyzdy qoldaýymyz kerek. «Aqsaqal bıliktiń» ajyramas serigi, qudaıy kórshimiz Reseıdi jaqtamaǵanda, óz baýyryn satyp ketken Ýkraınany jaqtaımyz ba degenge saıady.

Sonda mektep baǵdarlamasyna engizilgen pánderge oqýlyq jazatyn avtorlardyń saıası jaǵdaılarǵa túkirip qaraǵany bar ma?

BUU moıyndamaǵan «aneksıany» Qazaqstan nege moıyndaýy kerek?

Qyrymnyń Reseıdiń aneksıalaýynan keıin jasandy túrde ótkizilgen referendýmdy BUU moıyndamaǵanyn eskersek, Qyrymdy Reseı sýbektisi etip kórsetý saıası saýatsyzdyq emes pe? Shekaralyq aýys-túıisti qatysýshy  eki memleket parlamenti bekitip, prezıdentteri qol qoıǵannan keıin BUU qabyldaýy tıis. Al Qyrym jaǵdaıynda mundaı kelisimder bolǵan joq ekeni ras. Endeshe «mektep» baspasy avtorlary halyqaralyq normalardy qalaı attap ketip otyr?

EAEO elderiniń buǵan kózqarasy múlde qarama-qaıshy

Tipti, bes odaqtasymyzdyń biri Belorýsıanyń «batkasy» - Aleksandr Lýkashenkonyń ózi Qyrymnyń Reseı quramyna qosylýyna qatysty pikirin bildirip, Ýkraınanyń memleket retinde búlinýin qalamaıtynyn jáne Qyrymdy RF avtonomıasy dep moıyndamaıtyny aıtqan.

N.Nazarbaevtyń Qyrymǵa qatysty kózqarasy

Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń ózi Ýkraına Prezıdenti Petr Poroshenkomen kezdesken kezinde «Qazaqstan Ýkraınanyń terıtorıalyq tutastyǵyn qoldaıdy jáne Donbasstaǵy qaqtyǵystardy beıbit jolmen sheshýge bar kúshin salady» degen bolatyn.

Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Prezıdenttiń sózin pysqyrmaǵany ma?

Azattyqtyń jazýynsha,  oqýlyq avtorlarynyń biri Ertis Ahmetov «Qyrym máselesin arnaıy saraptamadan keıin engizgenderin» aıtqan. Al saraptamany Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Oqýlyq» ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy jasatqan. Sonda bildeı bir basshylyqtaǵylardyń ózderi Prezıdent Nazarbaevtyń sózderine pysqyryp ta qaramaǵany ma?

Ýkraına Úkimeti QR SİM men BǴM-ne narazylyq notasyn joldaǵan

Al,  jaqynda Qazaqstandaǵy Ýkraına elshisi Syrtqy ister mınıstrligine  «Qyrymnyń Reseı sýbektisi» retinde kórsetilgenine qatysty narazylyq notasyn joldaǵan (http://total.kz/politics/kazakhstan/2015/09/25/posolstvo_ukrainyi_v_rk_obratilos_s_notoy_protesta_v_mid_kazahstana#begin_st).

Sonymen qatar, Ýkraına bıligi Qazaqstannyń SİM-ne resmı hat joldap, «Mektep» baspasy shyǵarǵan oqýlyqtardy keri qaıtaryp alýyn talap etken. Talapta, Qazaqstan Prezıdentiniń jáne BUU-nyń Ýkraınanyń terıtorıalyq kózqarastaryna súıene otyryp Qyrymdy RF sýbektisi retinde qarastyrmaý máselesi kóterilgen.

Sondaı-aq, Ýkraına Úkimeti QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine de narazylyq notasyn joldaǵan (http://ria.ru/world/20150925/1280765166.html).

Túıin: Qazaqstan oqýlyqtaryndaǵy Qyrym týraly aqparattardyń birjaqty jazylǵanyn eskersek, avtorlardyń bilimi taıazdyǵyn ańǵarý qıynǵa soqpaıtyny ras. Álemdik qaýymdastyq pen Qazaqstannyń óz bıligi Qyrymnyń Reseı quramyna qosylýyna qatysty naqty pozısıasyn bildirgeni belgili. BUU- Bas Assambleıasynda Qyrym referendýmyn zańsyz dep tanyǵan jıynda Qazaqstan referendýmdy qoldamaǵan bolatyn. Endeshe BǴM-nyń bylyqtyryp júrgeni nesi? Sonda mekteptegi balalardyń basyn jalǵan aqparattarmen ýlaǵanda utpaǵymyz ne? Álde, keńestik kerbalanyń kesirinen áli de bolsa aryla almaǵan, Reseıdi ekonomıkalyq jáne strategıalyq seriktesimiz dep uǵatyn «aqsaqal bıliktiń» ádeıi jasap otyrǵany ma?

Nurgeldi Ábdiǵanıuly