Reseıdiń RBK aqparat agenttiginiń habaryna qaraǵanda, Ýkraınanyń burynǵy qashqyn prezıdenti Ianýkovıch 2014 jyldyń 24-25 aqpanynda Máskeýge qashyp kelip, Reseı prezıdenti janynyndaǵy Barvıha sanatorııinde dem alyp jatqan kórindi.
Sonymen qatar, Ianýkovıch qasyndaǵy ózimen birge qashyp kelgen bir top burynǵy joǵary shendi sheneýnikterimen Máskeýdegi «Ýkraına» qonaqúıiniń 11-qabatynda tań atqansha toı toılapty. Sonda olar neniń qurmetine ulan-asyr toı jasaǵandary da túsiniksiz. Sol aqparatqa qaraǵanda, Ýkraınanyń burynǵy bas prokýrory Pshonko da Ianýkovıchpen birge kórinedi. Bir qyzyǵy, V.Pýtınniń baspasóz hatshysy Leskov mundaı habardy estimegen bolyp shyqty.
Reseı bolsa, áli kúnge deıin ornynan taıdyrylǵan Ianýkovıchti Ýkraınanyń zańdy prezıdenti sanaıtynyn ashyq moıyndap otyr.
Al, azatker Ýkraınanyń jańa Úkimeti men Radasy Ianýkovıch áli kúnge deıin Qyrymda bassaýǵalap júr dep habarlaıdy. Ýkraına ishki ister mınıstriniń mindetin atarýshy Arsen Avakovtyń aıtýyna qaraǵanda, Qyrymda Ianýkovıchti óz kózderimen kórgen adamdar bolǵan, olar ony ustaý múmkindigi bola turyp, sanaly túrde qazirgi Qyrymdaǵy jaǵdaıǵa baılanysty máseleni ýshyqtyrmaýǵa tyrysqan. Ianýkovıch sol aradan aldymen áskerı kemege minip, keıin, áskerı tikushaqpen Reseıge qashyp ketýin de eshkim joqqa shyǵrmaıdy. «Qasaqana adam óltirdi» degen aıyppen halyqaralyq izdeý júrip jatqan Ianýkovıchtiń dál qazir qaıda ekenin eshkim naqty tap basyp aıta almaıdy. Qazaqtyń halyq ániniń mátininde aıtylatyndaı: «arǵy jaǵyn aıtpaımyn, ishiń bilsin, álýáı...» bolyp tur.
«LıgaBıznesInform» basylymynyń habaryna qaraǵanda, Ianýkovıchtiń jeke basynyń baılyǵy 12 mıllıard AQSH dollaryn quraıdy eken. Árıne, bul bizdiń Qazaqstanda qoldy bolǵan 145 mıllıard AQSH dollarynyń qasynda túk emes...
Qazirdiń ózinde AQSHtyń qarjy salasyna jaýapty adamdary Ianýkovıchtiń urlaǵan-jyrlaǵan 12 mlrd. AQSH dollarynyń qaıda jasyrylǵanyna izdeý salynǵany týraly habar taratyp ta úlgerdi. Ýkraınanyń jańa bıligi osy bir qoldy bolǵan mol qarjynyń belgili bir bóligin otanǵa qaıtarýǵa kúsh salatyny anyq deıdi sol aqparat kózi.
Keshe Ýkraınanynyń shyǵys bóliginde, atap aıtqanda Qyrymnyń Sımferpopol qalasynda Reseı jaqtastary mıtıńi ótkizip, ózderin áli kúnge deıin Reseıdiń bir bóligi sanaıtyndaryn jáne Ýkraınanyń jańa bıligin moıyndamaıtyndaryn bildirdi.
Osy mıtıńide bir Qyrym aqsaqalynyń sonshalyqty ózeýrep qoımaı, ózderiniń oryssyz kún kóre almaıtyndaryn, orys halqyna máńgi qaryzdar ekenin, myna Ýkraın Radasa sheshimderimen kelispeıtinin, t.b. sózderdi oryssha jáne qyrym tatary tilinde alma kezek ashyna aıtqany qyzyq boldy. Meniń bilýimshe, keshegi qyzyl ımperıa kezinde eń kóp qyrǵyndy, saıası qýǵyn-súrgindi kóp kórgen qaıran qyrym tatarlarynyń sonshalyqty analarǵa emesheginiń úzilip turǵany boldy...
Osy kúni Reseı Ýkraınamen shektesetin aımaqta ornalasqan áskerı qarýly kúshterin ornynan tik kóterdi. Olardyń arasynda áskerı ushaqtar men tikushaqtar, áýe desanttary, basqa da osy zamanǵy eń ozyq áskerı tehnıkalar bar. Reseı qorǵanys mınıstri Shoıgýdyń aıtýyna qaraǵanda, bul kezekti áskerı jattyǵý kórinedi. Árıne, ylaıym solaı bolǵaı...
Sonymen Ýkraın halqynyń taban aqy, mańdaı terimen tabylǵan 12 mlrd. AQSH dollaryn jymqyrǵan qashqyn Ianýkovıchtiń aınalasynda qanshama aıǵaı-shý bolyp jatyr deseńizshi!. Osynshama mıllıard dollardy qaltasyna jymqyryp qashyp júrgen Ianýkovıch kóp adamǵa unaıtyn da sıaqty. Álgi qazaqtyń qanatty sózindegi: «kúlsheli bala súıkimdi» dep beınelengeninen aýsaıshy bir.
Al, bizdegi orysqul bılik qansha Máskeýge jan tartqanymen, ol «ystyq sezimderin» ashyq bildire almaı, pushaıman bolyp otyr. Keshe Elbasynyń qaýipsizdik keńesinde biz ásirese, tarap jatqan ártúrli aqparatqa asqan saqtyqpen qaraǵanymyz jón degen sıaqty sózderiniń astarynda ne jatyr, ony da tarqatyp aıtatyn adam joq. Osy Ýkraınadaǵy jaǵdaıǵa baılanysty bizde de birdeńe bolyp ketpesin degen saqtyq pa, joq, basqa ma?
Ǵalamtordaǵy bir aqparatqa qaraǵanda, bizdiń Elbasymyz aldaǵy ýaqyttardyń birinde Máskeýge baryp, bir joǵary oqý orny stýdentteriniń aldynda Eýrazıalyq odaq týraly leksıa oqymaq kórinedi. Soǵan qaraǵanda, Qazaqstan áli de «Eýroazıalyq odaqqa» qatty senetin sıaqty ma qalaı? Al, irgemizdegi qyrǵyz baýyrlarymyz bolsa, ol tuzaqqa túsip qalmaýdyń joldaryn izdestirýde. Biz bolsaq, ózimiz moınymyzdy qyl buraýǵa tosyp álekpiz...
AQSH, Anglıa, Batys elderi Ýkrınaǵa ózderiniń kómek qoldaryn sozýda. Olar Reseı prezıdentin Ýkraın máselesinde san ret sabyrly bolýǵa shaqyrdy. Halyqaralyq GAGA sotyna tartylatyn ury Ianýkovıch Ýkraın halqynyń bar jıǵan-tergenin (bir ózi ǵana 12 mıllıard AQSH dollaryn urlap ketken) qaltasyna basyp, qashyp júr. Reseı qarýly kúshteri Ýkraınanyń tap irgesinde áskerı "jattyǵý" ótkizip jatyr. Qazaqstan bıligi bolsa, azatker Ýkraınanyń bul qadamyn ne qoldamaıdy, ne joqqa shyǵarmaıdy. Bir sózben aıtqanda, bul jóninde jumǵan aýzyn ashar emes. Álde olar erteń «ógizge týǵan kún, buzaýǵa da týmasyn» dep tileı me eken?..
Jumash KÓKBÓRİ
