بىزدە لاتيفۋنديستەر بار، جەر ساتىلادى دەيتىن بولساق، وندا كەرى شەگىنە-شەگىنە فەوداليزمگە كەلىپ تىرەلىپپىز. شىن مانىندە سولاي دا شىعار. راسىندا، فەودالدىق ەكونوميكادا ەشبىر رەفورما، دامۋ اتاۋلى بولمايدى، تەك اركىم ءوز شارۋاشىلىعى مەن جۇمىسىن كۇنكورىستىڭ قامىمەن ىلدەبايلاپ جۇرگىزەدى. ونداي ەكونوميكا ءوز بويىنا تەحنولوگيانى، بىلىم-بىلىكتى، قوسىمشا قۇندى سىڭىرمەيدى. وسى سيپاتىمەن ول ەكونوميكالىق ارتتا قالۋشىلىقتى عانا سوڭىنان ەرتەدى. ەكونوميكادا ىلگەرىلەۋ بولماعان سوڭ، الەۋمەتتىك ماسەلەلەر ويداعىداي شەشىلمەيدى.
بايلار مەن داۋلەتتىلەر وتانشىلدىق تاربيە اتاۋلىدان جۇرداي بولماق، بار بىلەتىندەرى قاراقان باستارىنىڭ قامىن كۇيتتەۋ عانا. التىن-جامبىعا، بايلىق پەن ولجاعا وتانىن دا، ۇلتىن دا ساتىپ جىبەرۋگە بار. ونىڭ ورمەكشىنىڭ تورى سەكىلدى جۇيەسى الەۋمەتتىك بارلىق سالانى قۋلىق-سۇمدىعىمەن، الداۋ-ارباۋىمەن، دۇنيەقوڭىزدىعىمەن، پاراقورلىعىمەن، جەمقورلىعىمەن ىرىتىپ-شىرىتەدى. فەودالدىق ەكونوميكا ءۇشىن ءبىلىم مەن بىلىكتىڭ قۇنى كوك تيىن. ەشكىمنىڭ ەڭبەگى لايىقتى باعالانبايدى، جاساعان جەتىستىگىڭ، تاپقان جاڭالىعىڭ الدەبىر توعىشاردىڭ ولجاسىنا اينالىپ، اي دالاعا كەتەدى. فەودالدىق ەكونوميكانىڭ قۇندىلىقتارى – شەن-شەكپەن، اقشا-پۇل، سىيلىق-ماراپات، توي-تومالاق. ەندى اتالمىش قۇندىلىقتارىنا جەكە-جەكە توقتالايىق.
شەن-شەكپەن: قوعام جاپپاي لاۋازىمدى قىزمەت ءۇشىن جانتالاسادى، سونىڭ سالدارىنان ءبىلىمسىز نادان، زالىم-زۇلىمدار كوبەيمەك. شەنگە جەتكىسى كەلگەندەر بيلىك يەلەرىنە جاعىمپازدانىپ جالباقتايدى، ونىڭ جولىندا بىرەۋلەرگە قاستاندىق جاسايدى، الداپ-ارباۋدىڭ نەشە ءتۇرلىسىن قولدانادى. قالاي دا بيلىكتەگى سىرماقتىڭ شەتىنە ىلىگۋگە تىرىسادى. وعان جەتىپ العان سوڭ، ءبىلىم اتاۋلىدان قۇرالاقان پەندە نە ىستەمەيدى، پاسىق قۋلىقپەن، زالىمدىقپەن اينالاسىنداعىنىڭ ءبارىن ساتادى، وتانىنا وپاسىزدىق جاسايدى، ءسويتىپ مەملەكەتتى بانكروتقا وتىرعىزادى.
اقشا-پۇل: ولار ءوز لاۋازىمىن پايدالانىپ، قانداي جولمەن بولسا دا اقشا-پۇل جيناۋدى مۇرات ەتەدى. سەبەبى وزدەرىنىڭ بىلىق-شىلىقتارىنىڭ ءىزىن وشىرۋگە اقشا كەرەك جانە ونىمەن قالاعان لاۋازىمىن ساتىپ الۋعا بولادى. اقشادان اقشا تۋدىراتىندار كوبەيەدى. حالىققا ۇستەمەلەپ، وسىمدىك پايىزبەن اقشا تاراتادى. تولەم قابىلەتى جوقتاردىڭ ءۇي-جايلارى مەن مال-مۇلكىن سىپىرىپ الىپ، تەنتىرەتىپ جىبەرەدى. (بۇل ەندى بىزدەگى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر عوي).
سىيلىق-ماراپات: جۇرتتىڭ اشۋ-ىزاسىن باسۋ، الداپ قويۋ ءۇشىن سىي-ماراپاتتار تاراتىلادى. وتانشىلداردى، قاتارداعى ازاماتتاردى، مەملەكەت، قوعام قايراتكەرلەرىن وردەن، مەدالدارمەن اۋىزدارىن ۇرىپ، ابىرويلارىن سول كىشكەنتاي تەمىردىڭ قۇنىنان دا تومەندەتىپ جىبەرەدى. ونى كەۋدەگە تاققاندار بيلىككە كىرىپتار بولىپ، جاعىمپازدىققا كوشەدى. (ونى بۇگىن دە كورىپ ءجۇرمىز).
توي-تومالاق: ءتۇرلى تويلار مەن مەرەكە-دۋماندى قاپتاتۋ فەودالدار ءۇشىن وزدەرىن قورعاۋدىڭ، قىلمىستارىن بۇركەمەلەۋدىڭ تاڭداۋلى ءتاسىلى. حالىقتى بىرەر ءسات ىشكىزىپ-جەگىزىپ، ءماز عىپ قويادى دا، ءوز ۇپايلارىن تۇگەندەپ الادى. وسىنداي قوعام ءبىلىم، ەكونوميكا، تەحنولوگيا، الەۋمەتتىك، ەتيكالىق، ەستەتيكالىق جاعىنان ارتتا قالىپ، ەلدىڭ دامۋىن كەرى تارتادى جانە كەلەشەگىن تىعىرىققا تىرەيدى.
قۋاندىق شاماحاي ۇلىنىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىنان الىندى
