بىلتىر جەلتوقسان ايىندا اقش پرەزيدەنتتىگىنەن ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرى، ميللياردەر دونالد ترامپ پرەزيدەنت بولسا اقش-قا مۇسىلمانداردىڭ كىرۋىنە تيىم سالاتىنىن ايتقان بولاتىن. بۇل پىكىرى ءتۇرلى ساياساتكەرلەردىڭ سىنىنا دا ۇشىراسا دا ترامپ ءوز ۇستانىمىنان تايماعان. مۇسىلماندارعا قارسىلىق ونىڭ سايلاۋ الدى كامپانياسىنىڭ باستى ۇستانىمىنا دا اينالعانداي. بۇل ماسەلە ونىڭ باسەكەلەسى ح.كليونتونگە تۇرتكى سالعان. «رەسپۋبليكالىق پارتيانىڭ وكىلى اقش پرەزيدەنتى بولماۋى كەرەك. ويتكەنى ول ءوز ۇستانىمى ارقىلى مۇسىلمانداردى ارانداتادى» دەيدى، ەكس-مەملەكەتتىك حاتشى. ح.كلينتون سونداي-اق، «دونالد ترامپتى تەرروريزم ماقساتتارىنا جەتۋ ءۇشىن پايدالانىپ جاتىر» دەگەن پىكىردە.

«Islam-today»ء-دىڭ اقپاراتى بويىنشا، ەكس-مەملەكەتتىك حاتشىمەن قاتار قازىرگى پرەزيدەنت باراك وباما دا ترامپتىڭ مۇسىلمانداردى ەل تەرريتورياسىنا كىرگىزبەۋ جونىندەگى ۇسىنىسىنا قارسى. «اقش-قا مۇسىلمانداردىڭ كىرۋىنە تيىم سالۋ تەرروريزم ماسەلەسىن شەشپەيدى، كەرىسىنشە قوعامداعى رەتسىزدىككە اكەلىپ سوعادى. ورلاندو، سان-بەرناردينوداعى لاڭكەستەر دە اقش ازاماتتارى ەدى عوي» دەگەن ءۋاج ايتتى وباما. ال شوتلانديالىق يسلام دىندىلەر ترامپتى ءوز ەلدەرىندەگى مەشىتكە كىرىپ شىعۋعا شاقىردى. شوتلاندياداعى مۇسىلماندار قاۋىمداستىعىنىڭ تاراتقان مالىمدەمەسىندە «اقش پرەزيدەنتتىگىنەن ۇمىتكەر د.ترامپ ءسوز سويلەگەن سايىن مۇسىلماندارعا تيىسەدى، جالپى ول مۇسىلماندار تۋرالى كوبىرەك ءبىلۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ مەشىتكە شاقىرامىز» دەلىنگەن.

ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا يسلام دىندىلەرگە قاتىستى كەزەكتى قارسىلىق ءسوزىن ايتقان ترامپ مۇسىلمانداردىڭ سوت قىزمەتىن اتقارۋىنا بولمايدى دەگەن مالىمدەمە جاسادى. ونىڭ بۇل پىكىرى رەسپۋبليكالىق پارتيانىڭ وزگە مۇشەلەرىنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعانعا ۇقسايدى. «امەريكانىڭ مۇسىلمانداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ۇيىمى دونالد ترامپتان مۇسىلمانداردىڭ نامىسىنا تيەتىن سوزدەردى ايتقانى ءۇشىن كوپشىلىكتىڭ الدىندا كەشىرىم سۇراۋىن تالاپ ەتىپ، مالىمدەمە جاسادى» دەپ جازادى «IBTimes».

وسىنداي قارسىلىقتار كوبەيگەن سوڭ با، پرەزيدەنت تاعىنان ۇمىتكەر ترامپ بىلتىرعى ۇستانىمىنان باس تارتا باستاعانداي. ساياساتكەردىڭ كومەكشىلەرى «ول جالپى مۇسىلمان ەمەس، تەرروريزم وشاعىنا اينالعان ەلدەردىڭ وكىلدەرىنە قاتىستى ايتقان ەدى» دەپ، ترامپتى اقتاعان اقپارات تاراتتى. ءبىراق سول «تەرروريزم وشاعىنا اينالعان ەلدەردىڭ» اتى اتالماعان. سونداي-اق، تەلەارنالاردىڭ بىرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ترامپ اقش-قا تەرروريزم وشاعىنا اينالعان ەلدەردىڭ وكىلدەرىن دە كىرگىزۋگە بولاتىنىن، تەك ول ءۇشىن جاقسىلاپ تەكسەرۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ايتتى. قۇراما شتاتتارعا كىرەتىن مۇسىلماندار قالاي تەكسەرىلەدى، ول جاعى دا بەيمالىم.

13 ماۋسىمداعى ورلاندوداعى تەرراكتىدەن كەيىن اقش ساياساتكەرى پرەزيدەنت بولىپ سايلانسا، تەرروريزمدى تۇبەگەيلى جويۋ كەرەكتىگىن تۇسىنگەنگە دەيىن يمميگراسياعا شەكتەۋ قوياتىنىن جانە تەرروريزممەن مىقتاپ كۇرەسەتىنىن جەتكىزدى. ساياساتكەردىڭ وسىنداي قۇبىلمالى پىكىرلەرىنەن كەيىن «ترامپ پرەزيدەنت بولىپ سايلانسا مۇسىلمان قاۋىمىنا ءقاۋىپ تۋدىرا ما؟» دەگەن سۇراق تۋىندايدى. بۇل ماسەلەنىڭ انىق-قانىعى قاراشا ايىنداعى سايلاۋدان كەيىن بەلگىلى بولادى.

دانا قامشىبەك