29 تامىز – بۇۇ-نىڭ يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق كۇنى. 1945 جىلدىڭ 6، 9 تامىز كۇندەرى جاپونيانىڭ حيروشيما مەن ناگاساكي قالالارىنا اتوم بومباسى تاستالدى. كەڭەستەر وداعىنداعى العاشقى يادرولىق قارۋدى سىناۋ دا 1949 جىلدىڭ 29 تامىزىندا ءوتتى. 1991 جىلى ءدال وسى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ شەشىمىمەن سەمەي پوليگونى جابىلعان بولاتىن. وسى ورايدا ءبىز ناگاساكيدەگى زۇلماتتى كوزبەن كورىپ، باسىنان وتكەرگەن، جاسى توقسانعا تاياعان قارت ۇستاز شيوۋحەي سۋيكي سانمەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
كەلويد كۇيىكتەرىنەن تارتقان ازابىمدى دا، توزاق وتىن دا ەشقاشان ۇمىتا الماسپىن
شيوۋحەي سان، سوناۋ 1945 جىلعى دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن قاسىرەتتى وقيعانى ەسكە الۋ، ارينە، وڭاي ەمەس. ءوزىڭىز بەيبىتشىلىكتى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا الەمنىڭ ون مەملەكەتىندە جاستارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزگەن ەكەنسىز. ناگاساكيدەگى اتوم بومباسى مۇراجايى مەن حيروشيماداعى مەموريالدى بەيبىتشىلىك مۇراجايىنا بارعاندا بۇكىل فوتوسۋرەتتەر مەن دايەكتى دەرەكتەردى كورىپ، زوبالاڭدى كوزىمەن كورگەندەردىڭ ەستەلىكتەرىمەن تانىسقانبىز. دەسەك تە، بۇگىن سول وقيعا تۋرالى ءوز اۋزىڭىزدان وقىرماندارعا اڭگىمەلەپ بەرسەڭىز.
– مەن ول كەزدە ون سەگىز جاسار بوزبالا ەدىم. ناگاساكيدىڭ پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىندە وقىپ جۇرگەنمىن. ۋچيليششەنىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتتەرىن اياق استىنان اكاساكودا (جارىلىستان 1،8 كم جەردەگى كەنت) ورنالاسقان ميسۋبيشي اسكەري زاۋىتىنا جۇمىسقا الىپ كەتتى. 1945 جىلدىڭ 1 تامىزىندا قالانىڭ وڭتۇستىك باتىسىنا تاستالعان بومبانىڭ ءبىرى ميسۋبيشي زاۋىتىنا باعىتتالىپتى. مەن سول بومبا جارىقشاقتارىنىڭ زاردابىن تارتىپ، زۇلماتتى تۇگەل باسىمنان وتكىزگەن اداممىن. جانە دە سول جارىلىس كەزىندە ءتىرى قالعان ءجۇز ادامنىڭ ءبىرى دە مەن ەدىم. كەلويد كۇيىكتەرىنەن تارتقان ازابىمدى دا، باستان كورگەن توزاق وتىن دا ەشقاشان ۇمىتا الماسپىن.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ناتيجەسىندە جاپونيا (ناگاساكي، نارا سياقتى بىرەن-ساران شاھارلارى بولماسا) تۇپ-تۇگەل ورتتەن كەيىنگى القاپ ءتارىزدى تۇرگە ەنگەن بولاتىن. سول ءبۇتىن ناگاساكي شاھارى اپ-ساتتە تىپ-تيپىل بوپ، ورنىندا كۇل مەن ورتەنگەن دەنەلەر قالادى دەپ الدىن-الا ەشكىم ويلاماعان ەدى.
ۋچيليششەدە دارىستەر اسا كوپ بولمادى. قاتارلاستارىمنىڭ دەنى اسكەرگە شاقىرىلعان. ال قالعاندارىمىز اسكەري زاۋىتتا جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتەلدىك. زاۋىتتاعى جۇمىس 12 ساعات، نە كۇندىز نەمەسە تۇندە ىستەيسىڭ. دەمالىس، مەيرام دەگەن جوق. جىلدىڭ 365 كۇنى تۇگەل ەڭبەك ەتۋىڭ كەرەك. ءبىز اۋىر جۇمىستان قينالمادىق. باسقا قالالار سياقتى ناگاساكيگە قاشان وق جاۋدىرار ەكەن دەگەن ۇرەي عانا مازالادى. ءارى كۇندەلىكتى تىرشىلىككە قاجەت زاتتار مەن ازىق-تۇلىك تاپشى ەدى. ءبىز نەگىزگى اس كۇرىشتى باياعىدا-اق ۇمىتقانبىز، اسقاباقتىڭ تيتتەي ءتىلىمى مەن شالقان جاپىراعىنىڭ قايناتپاسىن قاناعات تۇتتىق.
بومبا تاستالاتىن اپتادا مەن ءتۇنى بويى جۇمىس ىستەدىم. 8 تامىزدىڭ كەشىندە جاتاقحانادا وزىمە تيەسىلى اسقاباقپەن جۇرەك جالعاپ، زاۋىتقا باردىم. ءتۇنى بويى جونعىش بىلىكتە سۋ استى ميناسىنا ارنالعان بۇراندالى شەگەلەر جاسايمىز. 9 تامىز كۇنى تاڭەرتەڭ جاتاقحاناعا كەلدىم. ول ۋاقىتا ستۋدەنتتەردىڭ بارلىعى جاتاقحانادا تۇرادى. ال وتباسىلارى اۋىلدارعا كوشىرىلگەن.
ماعان جارىلىس ءدال ءبىزدىڭ بولمەدە بولعانداي كورىندى
جازدىڭ ءبىر ادەمى مامىراجاي تاڭى ەدى...
ءبىز اپاتتىڭ جاپون جەرىنە جاقىنداپ قالعانىن بىلمەيمىز. ادەتتەگىدەي اسقاباعىمىزدى جەپ، ۇيقىعا جاتتىق. ستۋدەنت دەگەن اتىمىز بولماسا، كىتاپ، داپتەر، قارىنداش دەگەن جوق. كۇن سايىن اۋە دابىلىمەن ويانىپ، اشتىق پەن ۇيقىسىزدىقتان جۇدەگەن ءبىزدىڭ جالعىز تىلەگىمىز – ۇيقىمىزدى ءسال ۇزارتا ءتۇسۋ.
كۇتكەنىمىزدەي-اق، ەسكەرتۋ دابىلى ەستىلدى دە، ستۋدەنتتەر ورنىنان تۇرۋ كەرەك بولدى. جاسپىز عوي، توسەكتەن جىلدام تۇرىپ، بومباپاناعا تىعىلۋدىڭ قامىن جاساۋدىڭ ورنىنا كورپەمىزگە ورانا ءتۇسىپ، از دا بولسا ۇيىقتاي تۇسسەك دەيمىز. مەن كيىنىپ، بىلەگىمە ساعاتىمدى تاقتىم. سودان سوڭ باس كيىمىمدى كيدىم، يىققا اساتىن سومكە مەن اياق كيىمىمدى توسەككە جاقىنداتىپ قويىپ، قايتا جاتتىم. باقىتىما قاراي قالىڭ كورپەنى باستان-اياق تۇگەل بۇركەنىپ العان ەكەنمىن. سول كورپە مەنى بومبا سىنىعى دەنەمە ءتيىپ، باسقالار سياقتى تۇپ-تۇگەل ورتەنىپ كەتۋدەن ساقتادى عوي. سالدەن سوڭ دابىل توقتادى.
قانشا ۇيىقتاعانىمدى بىلمەيمىن، ايتەۋىر ءتۇس كورىپ جاتقانىمدا شوشىپ وياندىم. كەنەت دۇنيە استاڭ-كەستەڭ بوپ، اينالا دۇرسىلدەگەن دىبىستارعا تولىپ كەتتى. مەنى ءبىر كۇش لاقتىرعانداي، اناداي جەرگە ۇشىپ ءتۇستىم. بىردەڭەگە سوعىلعانىم ەسىمدە. 11 ساعات 2 مينۋت بولعاندا ءبىز جارىلىستان سولتۇستىككە قاراي 1،8 شاقىرىم جەردەگى اعاش ۇيشىكتە جاتتىق. ساۆاياما دەگەن دوسىم ەكەۋمىز ءبىر بولمەدە ەدىك. ماعان سول جارىلىس ءدال ءبىزدىڭ بولمەدە بولعانداي كورىندى. بومبا تاستالعان ساتتە «بومباپاناعا قاشۋىم كەرەك» دەپ ويلادىم، ءبىراق بولمە ءىشى اينالاڭدى باجايلاي المايتىنداي قاپ-قاراڭعى ەدى. قاسىمدا جاتقان دوسىمنىڭ قانعا بوككەن دەنەسىن كورگەندە شوشىپ كەتتىم. ارتىنان ءبىلدىم، مەنىڭ دە دەنەم جاراقاتتان ساۋ ەمەس ەكەن. سول جاق قولتىعىم ورتەنىپ بارادى.
دالاعا شىعاتىن ەسىكتى ىزدەدىك. اينالا جىم-جىرت، توڭىرەك كۇلىمسى يىسكە تولا. بەتىم مەن وڭ قولىمنان قان توقتامادى. كوزىم اققان قاننان ۋداي اشىپ بارادى. سول قولىم مەن سول اياعىم قاتتى جارالانىپتى. الايدا، جاراقاتتى قاراپ، اۋىرعان جەرىڭدى سيپايتىنداي دارمەن جوق. كوپ قان كەتكەنىن ءبىلدىم دە، قايتسەم دە بومباپاناعا جىلدام جەتىپ، قاندى توقتاتۋدى ويلادىم. ايتەۋىر اۋپىرىمدەپ سىرتقا شىقتىق. كوك ءتۇتىننىڭ اراسىنان قالا اعاراڭدايدى. سولتۇستىگىندەگى عيماراتتار قيراپ جاتىر. ءبىز اتوم قارۋى جارىلعانىن سول ساتتە بىلمەدىك. ناگاساكيگە جۇزدەگەن بومبا تاستالدى دەپ ويلادىق. كورىنىس سونداي ەدى. توڭىرەكتە ءتىرى جان جوق. ءبىز بار كۇشىمىزدى جيناپ، بومباپاناعا قاراي جۇگىرىپ كەلەمىز. قيراندىلاردىڭ استىندا ولىكتەر جاتىر. وعان نازار سالىپ، ويلانۋعا شاما جوق.
تەرىسى كۇلدىرەپ، كومىر سياقتى قاپ-قارا بوپ كۇيگەندەر، كوزى اعىپ، مۇرنى ءتۇسىپ قالعاندار، ەرىن-قۇلاقتارى بالقىپ كەتكەندەر...
بومباپاناعا جەتكەندە ءىشى جارالىلارعا تولى ەكەنىن كوردىك. نەگىزىنەن ايەلدەر، قاريالار مەن بالا-شاعا. جىگىتتەردى اسكەرگە الىپ كەتكەن. بارلىق جارالانعانداردىڭ دەنەسى شالا جانعان اعاش ءتارىزدى كۇيگەن. مەن سياقتى قانعا بوككەن ادامدار از ەمەس، ءبىراق بارلىعى كۇيىك ازابىنا شىداماي ىڭىرسىپ، شىڭعىرۋدا. تەرىسى كۇلدىرەپ كەتكەندەر، كومىر سياقتى قاپ-قارا بوپ كۇيگەندەر، كوزى اعىپ، مۇرنى ءتۇسىپ قالعاندار، ەرنى مەن قۇلاقتارى بالقىپ كەتكەندەر... مىنە، بومباپانا ىشىندەگى كورىنىس وسىنداي ەدى. ءتىپتى بىرەۋلەرى ساعان بەتىن بەرىپ تۇر ما، الدە ارقاسىن قاراتقان با، ايىرۋ قيىن. ويتكەنى بەتى كۇلدىرەپ، اۋزى-مۇرنى جويىلعان، كۇيگەن شاشتى ايتپاعاندا... مەنىڭ دە شاشىم ءتۇسىپ قالىپتى. ءتىپتى ايەل مە، ەركەك پە، اجىراتا المايتىنداي كورىنىس. اناداي جەردە ءولى ءسابيىن قۇشاقتاعان انالار وتىر. راسىندا اقىرزامان كورىنىسى وسىنداي-اق بولار، ناعىز توزاق قوي مىناۋ!
سالدەن سوڭ ءورت باستالدى. قيراندىلار استىنداعى جارالىلار ءۇيىندى استىنان شىعا المادى. الگىلەر شىڭعىرىپ، وكىرىپ، تىرىدەي ورتەنىپ جاتتى. «ادامزات تاريحىندا بۇدان اسقان قاسىرەت بولار ما؟» دەپ ويلادىم، سول ساتتە جۇرەگىم قايعىدان ايىرىلارداي بولىپ.
ءبىراز ۋاقىت وتكەندە بىزگە جاقىن جەردەگى باستاۋىش مەكتەپتە مەديسينالىق پۋنكت اشىلعانىن حابارلادى. ول جەرگە ءتىرى قالعاندارىمىز ءوز اياعىمىزبەن بارۋىمىز كەرەك ەكەن. العاشىندا جۇرە المايتىن شىعارمىن دەپ ويلادىم. كومەك كەلەر دەپ ءتۇيدىم. ءبىراق مىنانداي سۇراپىل جاعدايدا باسقا جاقتان كومەك كۇتۋ پايداسىز ەكەنىن ۇقتىق تا، ءىلبي باسىپ العا جىلجىدىق.
– قولىڭىزداعى فوتوسۋرەتتەر ناگاساكيدەن بە؟
– تەك ناگاساكي ەمەس، حيروشيمانىڭ مەموريالدى بەيبىتشىلىك مۇراجايىنداعى سۋرەتتەردى دە الا كەلدىك. مىنا سۋرەتتە جارىلىستان مەرت بولعان، مەن شامالاس بوزبالا ءتۇسىرىلىپتى. بۇكىل ءتانى كومىردەي قاپ-قارا بوپ كۇيىپ كەتكەن. ناگاساكيدەگى اتوم بومباسى مۇراجايىنا بارعاندا وسى سۋرەتكە قارايمىن دا، سىرلاسامىن ونىمەن. بۇل جىگىتتىڭ ورنىندا مەن جاتۋىم دا مۇمكىن ەدى دەپ ويلايمىن. «مەن دە ون سەگىزدە ەدىم، سەن دە ون سەگىزدە. قايران بوزداق! بەيبىتشىلىكتىڭ ءقادىرىن مىناۋ الەمگە جەتكىزۋ ءۇشىن ءومىر سۇرەيىن» دەپ كۇبىرلەيمىن. ايتەۋىر ءتىرى قالىپ، بۇگىنگە امان جەتكەنىمە شۇكىرشىلىك ەتەمىن.
مىنا ءبىر سۋرەتتە دە قاسىرەتتى كورىنىس بار: اتوم بومباسى تۇسكەن ورتالىقتاعى پويىز جاپىرىلىپ، ىشىندەگى جولاۋشىلارى تۇپ-تۇگەل ورتەنىپ، سۇيەكتەرى ءار جەردە شاشىلىپ جاتىر. بۇل فوتوعا قارايمىن دا، «جەتەر جەرىنە جەتە الماعان جولاۋشىلاردىڭ اراسىندا مەن دە بولىپ، مىناۋ كۇندى كورە الماۋىم مۇمكىن ەدى-اۋ!» دەپ ويلايمىن.
اناداي جەردە ءولى اتتار، باسقا دا ولەكسەلەر شاشىلىپ جاتىر
– جارىلىستان سوڭ ءتىرى قالعاندارعا قانداي كومەك كورسەتىلىپ ەدى؟
– ارينە، اتوم بومباسى تاستالعانىن بىلمەگەن سوڭ جارىلىس ەپيسەنترى قايدا ەكەنىن اجىراتا المادىق العاشىندا. ءبىز ەپيسەنتردەن 1،8 كم جەردە ەدىك. راديۋسى 1،8 كم جەردەن جارىلىس ناتيجەسىنىڭ كۋاگەرى بولدىق. توڭىرەك تۇگەل ورتكە ورانعان. ءبىز جالىن شارپىعان جەردەن الىستاۋ جۇرسەك تە، ءوزىم ءداپ ءبىر وتقا وراناتىنداي سەزىندىم. جول-جونەكەي بۇكىل ءۇي-جايلاردان ءتىرى جان قالماي، تۇگەل تىپ-تيپىل بولىپتى. وڭتۇستىكتەن ۇرەيلى دىبىستار ەستىلدى. اناداي جەردە ءولى اتتار، باسقا دا ولەكسەلەر شاشىلىپ جاتىر.
قيراعان ۇيلەر بىرتە-بىرتە ازايىپ، ءبىز كورشى اۋىلعا جەتكەندە ءار جەردە جاتقان ءۇي جيھازدارىنىڭ بولشەكتەرىن كوردىك. شولدەدىم بىلەم. توقتاي قالىپ، قۇدىقتىڭ سۋىن ءشولىم قانعانشا ءسىمىردىم. سول قۇدىق سۋىنىڭ ءدامىن الگى كۇنگە ۇمىتپايمىن. بۇل اۋىلدا ساۋ قالعان ۇيلەر بار ەكەن. ءبىر كىسى ءبىزدى ۇيىنە كىرگىزىپ، ونيگيري (دومالاقتالعان كۇرىش تاعامى) بەردى. ءبىز مەديسينالىق ورتالىققا جەتكەندە قاس قارايىپ قالعان ەدى. كەلەسى كۇنى ەۆاكۋاسيالانعان تۋىسقاندارىم مەنى الىپ كەتتى. ەكى اي توسەكتە جاتتىم دا، ءبىر جىلدان سوڭ اياق باسىپ جۇرە الدىم. كەيىن ەستىگەنىمدەي، مەديسينالىق پۋنكتە جاتقانداردىڭ كوبىسى مەرت بولىپتى. ول ءبىر مەديسينالىق ورتالىق دەگەن اتى بولماسا كورپە-جاستىعى جوق، ءتورت قابىرعاسى عانا بار ءبىر قورا بولاتىن. سول قاسىرەتكە تولى ازاپتى ورتالىقتا قالماي، تۋىستارىم الىپ كەتكەنىنە دە تاۋبە دەيمىن. كەيىن بىلدىك، ەپيسەنتردەن 1200 مەتر جەردەگى مەن جۇمىس ىستەگەن زاۋىتتىڭ دا كۇل-تالقانى شىعىپتى.
ءقازىر الەمدە ناگاساكيگە تاستالعان بومبادان ءجۇز ەسە كۇشتى قارۋ جاسالۋدا
– ءسىزدىڭ «ادامزات پەن يادرولىق قارۋدىڭ قاتار ءومىر ءسۇرۋى مۇمكىن ەمەس» دەگەن ءسوزىڭىزدى «Japan times» جاريالادى. جاپون بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا سول وقيعاعا قاتىستى وتكىر پىكىرلەرىڭىزدى جازىپ ءجۇرسىز. جالپى، ناگاساكي مەن حيروشيماداعى جارىلىستار ءوزىنىڭ تاريحي-ساياسي باعاسىن الدى ما؟
– ءوز باعاسىن الدى دەپ ايتا المايمىن. جارىلىس بولعان ۋاقىتتا قالادا 200 مىڭ ادام تۇرعان ەكەن. 9 تامىزدا جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا 11:02-دە كۇشى 21 كيلوتوننا بولاتىن بومبا تاستالعاندا جارىلىس تولقىنى كۇشتى جەل ءتارىزدى بالالاردى ۇشىرىپ اكەتكەن. جارىلىس ەپيسەنترىنەن 1 شاقىرىم قاشىقتىق اۋماقتاعى جان-جانۋارلار بىردەن ءولىپ كەتكەن. 3 شاقىرىم جەردەگى قۇرعاق زاتتار، قاعازدارعا دەيىن ورتەنگەن. اتوم جارىلىسى ناگاساكيدىڭ 110 شارشى شاقىرىم اۋماعىن قامتىعان. ونىڭ ىشىندە 22 شارشى شاقىرىمى تەڭىز ايماعى بولىپ تابىلادى. 1945 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ناگاساكيدەگى جارىلىس سالدارىنان 60-80 مىڭ ادام كوز جۇمسا، 1960 جىلعا دەيىن 140 مىڭ ادام مەرت بولعان. 75 مىڭ ادام جارالانعان. جارىلىس ناتيجەسىندە قالا اسپانىندا پايدا بولعان قارا بۇلت – قاسىرەت بۇلتى، ۇزاق ۋاقىت سەيىلمەدى.
ءقازىر الەمدە حالقىن شىبىن سياقتى قىرىپ تاستاعان ناگاساكيگە تاستالعان بومبادان ءجۇز ەسە كۇشتى قارۋ جاسالۋدا. بۇعان قاراپ بەيبىت الەمدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز دەي الامىز با؟ ناقتى جاعدايعا باعا بەرە وتىرىپ، ءار سانالى ازامات بەيبىتشىلىك ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ، تىنىشتىق ءۇشىن كۇرەسۋ كەرەك. «امەريكا ناگاساكي مەن حيروشيماعا بومبا تاستاۋعا ءماجبۇر بولىپ ەدى» دەگەن ەش نەگىزى جوق جاي ءسوز. ءيا، اتوم بومباسىنسىز-اق، بەيبىت حالىقتى قىرماي، سوعىستى اياقتاۋعا بولار ەدى. امەريكانىڭ بۇل وقيعاعا بايلانىستى اقتالۋ سىلتاۋلارىندا نەگىز جوق.
ءيا، ناگاساكي مەن حيروشيما قالالارى اتوم جارىلىسىنان كەيىن ەكولوگيالىق تۇرعىدان دا، ابباتتاندىرۋ جاعىنان دا 20 جىلدا قالپىنا كەلتىرىلىپ، بۇگىندە ءسان-سالتاناتى كەلىسكەن اسەم شاھارلار ساناتىنا ەنگەن. بۇعان جەتۋ ءۇشىن، ارينە، جاپون حالقى كوپ كۇش جۇمسادى. ال جارىلىستان قالعان جان جاراسى جازىلا قويادى دەپ ايتۋ قيىن.
اتوم بومباسىنىڭ زاردابىنان نەمەرە سۇيە المادىم
– ناگاساكي مەن حيروشيماداعى جارىلىستار تۋرالى ەستەلىكتەر ايتۋ ءۇشىن يسپانيا، تۇركيا، بەلگيا، مالايزيا، رەسەي، ت.ب. ون شاقتى ەلدە جاستارمەن كەزدەسكەن ەكەنسىز. جالپى، ءوز ءومىرىڭىزدىڭ ەستەلىكتەرىن نەمەرەلەرىڭىزگە دە ايتىپ وتىراتىن بولارسىز؟
– مەنىڭ ەكى بالام بولعانمەن نەمەرە دەگەن جوق. اتوم بومباسىنىڭ زاردابىن كورگەندەردىڭ ۇرپاقسىز قالۋى، كوپ جاعدايدا نەمەرەنىڭ تۋىلماۋ جاعدايلارى وتە كوپ. مەن دە سوندايدىڭ ءبىرىمىن. دەگەنمەن، توقسانعا تاياسام دا ءالى تىڭمىن. زەينەتكە شىققانشا ورتا مەكتەپتە ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەردىم. جارىلىستان زارداپ شەككەندەرگە ۇكىمەت مەديسينالىق كومەكتى تەگىن كورسەتەدى. جارىلىستان جاراقات العاندار 7 كاتەگورياعا بولىنەدى. مەن سونىڭ 4ء-شى كاتەگورياسىنا جاتامىن. قولىم مەن اياعىمدا جاراقاتتىڭ ىزدەرى بار. دەنساۋلىعىمدى جىلىنا ەكى رەت تەكسەرتەمىن. قۇزىرلى ورىندار تاراپىنان باسقا دا كومەك تۇرلەرى كورسەتىلىپ تۇرادى. جىل سايىن وسى تامىز ايىندا ءتۇرلى مەكەمەلەر مەنى جاستارمەن، بالالارمەن كەزدەسۋگە شاقىرادى. ەشقايسىنان قالماي بارىپ تۇرامىن. ناگاساكيدىڭ قاق ورتاسىنداعى كەزىندە جارىلىس بولعان جەردە ءقازىر ەسكەرتكىش تۇر، جانىندا ب ا ق ورنالاسقان. سول جەردە 9 تامىز كۇنى قالا حالقىمەن كەزدەسىپ، كورگەن-بىلگەندەرىمدى ايتىپ بەرەمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اڭگىمەلەسكەن
شارافات جىلقىبايەۆا
