بۇگىنگىنىڭ باتىر انالارى (ۆيدەو)

/uploads/thumbnail/20170709090358754_small.jpg

«الەمدەگى ەڭ سۇلۋ – قازاق ايەلى: مەنىڭ جارىم، مەنىڭ انام، مەنىڭ قىزىم. قازاقتى قازاق قىلعان وسى ايەل بولاتىن، سۇلۋ عانا ەمەس، سىمباتتى، مىنەزدى، اقىلدى، ادال جار، ابزال انا، اعايىنعا قامقور، اۋىل-ايماققا قۇت، ەردىڭ ماقتانى، ەلدىڭ كوركى».

قازىرگى قازاق ايەلىنە قانداي تەڭەۋدى ايتساڭىزدا جاراسادى.  اياۋلى انا، سۇيىكتى جار، يناباتتى دا، يبالى كەلىن، ىسكەر جۇمىسشى، جۇمىس پەن ءۇيدى قاتار الىپ، ۇرپاق دۇنيەگە اكەلىپ، ەرىنىڭ قاباعىنا، اس ءۇيدىڭ تاماعىنا  قاراپ جۇرگەن امبەباپ جان. قازاق ايەلىنىڭ، قازاق اناسىنىڭ، قازاق قىزىنىڭ وزگە ۇلتتىڭ نازىك جاندىلارىنان ايىرماشىلىعى دا سول – قايسارلىعى مەن توزىمدىلىگىندە، شىدامدىلىعىندا بولار.

ۇلان-عايىر دالانىڭ ءار تۇكپىرىندە تۇرمىس تاۋقىمەتىنە قاراماستان ءار بالانىڭ ءوز ىرىسى، ءوز نەسىبەسى بار دەپ بەس-التىدان، ون-وننان بالا تاربيەلەپ، اللاعا شۇكىرشىلىگىن ايتىپ وتىرعان قازاقتىڭ قايسار دا،  باتىر قىزدارى كىمگە بولسىن ۇلگى بولۋعا لايىق! 

ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرلەرىمىز دە « بالالى ءۇي بازار»، «ءبىر قوزى تۋسا، ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى»، « بارىم دا، باقىتىم دا بالالارىم» دەيتىن جۇرەگى مەيىرىم مەن ماحابباتقا تولى،  قوڭىر عانا تىرشىلىك كەشىپ جۇرگەن جاندار. ولارعا ءزاۋلىم سارايلار مەن قىمبات كولىك، اتاق پەن داڭق كەرەك ەمەس.  ءبىر عانا ارماندارى – باسپانالى بولۋ.

ىدىس جۋىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىنە جەتى جىل بولعان  

اينۇر  ارعىنبايەۆا  الماتى قالاسى، وجەت اۋىلىندا پاتەر جالداپ تۇرادى. 10 بالانىڭ اناسى.  جولداسى سەرىكجان ارعىنبەكوۆ  جول كولىك اپاتىنا ءتۇسىپ،  ەڭبەككە جارامسىز بولىپ قالعان.  ءقازىر  III توپتاعى مۇگەدەك.  اينۇردىڭ  باراحولكا ماڭايىنداعى كافەلەردىڭ بىرىندە ىدىس جۋۋشى بولىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىنە بيىل جەتىنشى جىل بولعان. الاتىن ايلىعى شايلىعىنان ارتىلمايتىن وتباسىنىڭ وزدەرىنە ءتيىستى باسپانالارى دا جوق.   ون بالانىڭ ەڭ ۇلكەنىنىڭ جاسى ون توعىزدا، ەڭ كىشكەنتايى سەگىز ايلىق.

ءوزىم بوسانعانشا جۇمىس ىستەيمىن.قىرقىنان شىققاننان كەيىن قايتادان جۇمىسقا شىعامىن.  ارالارى ەكى جاس. قالاي كوتەرەمىن 9 ايعا دەيىن جۇمىس جاسايمىن. 9 ايدان كەيىن بالام قىرقىنان شىعا سالىسىمەن، وسىلاي جۇمىسقا شىعىپ كەتەمىن. جۇبايىم ينۆاليد. جۇمىسقا جارامايدى. قينالاسىڭ. قينالعانمەن دە ءومىر ءسۇرۋ كەرەك. بالالاردى جەتكىزۋ كەرەك. ءبىر سولاردى اسىراۋ ءۇشىن قينالساق تا، قينالماساق تا ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. وسى كۇنىمە تاۋبە! ءۇي كەزەگىندە تۇرعانىمىزعا جەتى جىل بولدى. كەزەك  ءالى جىلجىماي جاتىر، ءبىز  1584ء-شى بولىپ  تۇرمىز. پاتەر تابۋ قيىن.  پاتەردەن شىعارىپ جىبەرسە تابا المايسىڭ. قينالاسىڭ. ءبىراق باللاردى كورگەن كەزدە ويلايسىڭ. مەن بولماسام بۇلار قالاي ءومىر سۇرەدى، قايدا بارادى دەپ... سولار ءۇشىن ءومىر سۇرەسىڭ،- دەيدى.

اينۇر تۇنگى جۇمىسقا كەتكەندە، جولداسى سەرىك بالالاردىڭ تاماعىن دايىنداپ، ساباقتارىن وقىتىپ، ون بالاعا قارايدى.  كۇندىز جۇمىس ىستەيىن دەسە، ون بالانىڭ كىر-قوڭى، تاماعى بار، سونىمەن تۇندە جۇمىس ىستەپ، كۇندىز بالالارعا قاراپ جۇرگەن اينۇردىڭ الاڭسىز ۇيقىنى ۇمىتقانىنا جەتى جىل بولعان.  ەڭ كىشكەنتايى 8 ايلىق بولسا دا، تۇندە اكەسىنە تاستاپ كەتىپ، جۇمىسقا بارۋ كەرەك بولادى.

بۇل وتباسى ون بالامىز بار، وتاعاسى ءۇشىنشى توپتاعى مۇگەدەك دەپ اكىمشىلىك ەسىگىن توزدىرىپ، ەشكىمنەن جالىنىپ كومەك سۇراپ كورمەپتى.  پاتەر جالداپ قينالاتىنىمىز بولماسا، ەلدىڭ الدى دا، ارتى دا ەمەسپىز، ورتاشا ءومىر ءسۇرىپ ءجۇرمىز،- دەيدى سەرىك ارعىنبايەۆ.

  مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولا تۇرا، التى بالا اسىراپ العان پاديشا اپا 

الماتى وبلىسى، جامبىل اۋدانى، قارعالى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى پاديشا انامىز  جاستايىنان جەتىمدىكتىڭ تاۋقىمەتىن كورگەن سوڭ، جەتىمدەر ۇيىنەن التى بالا اسىراپ العان.  جۇبايى نازىراحمەت قۇسايىنوۆ  ەكەۋىنىڭ تۋعان ەكى بالالارى بار.  دارىگەرلەر ءبىر كەزدەرى بالا كوتەرۋگە بولمايدى دەپ كەسىپ ايتقانىمەن، جەكە باستىڭ مۇددەسىن، انالىق ماحاببات جەڭىپ، ەكى قىز بالانى ومىرگە اكەلگەن. جاستايىنان ونەر ادامى بولۋدى ارمانداپ، دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ول ارمانىنا جەتە الماعان  پاديشا بيكەشوۆا قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گەوگرافيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. اسىراپ العان ۇلكەن ۇلدارىن كەيىنگى بەس قىزعا سەرىك بولسىن، بىزدەن كەيىن سول قارايلاسسىن دەپ  تۇركياعا وقۋعا جىبەرگەن. بۇل قىزداردىڭ ءبارىن  ءبىز تۋعان قىزىمىز دەپ  قارايمىز، ءبىزدى ەشكىم كۇشتەگەن ەمەس، قولىمىزدان كەلگەنشە وسىلارعا كومەكتەسىپ، دۇرىس جولعا سالامىز. ەسەيگەندە ءبىزدىڭ اتامىز، انامىز بار دەپ جۇرسە، ءبىزدىڭ ارمانىمىز جوق - دەيدى نازاربەك اتا.

  بالا كەزدەگى ءوز ارمانىن ورىنداي الماعان پاديشا انا قىزدارىن مەكتەپ تە ونەر ۇيىرمەلەرىنە جىبەرىپ، ءان ايتقىزىپ، ولەڭ وقىتۋعا باۋلۋدا.  مەكتەپتە «ايالا» اتتى توپ تا قۇرعان.   

ۇكىمەتتەن ءتورت بالادان جوعارى بالا تاربيەلەپ، بىرگە تۇرىپ جاتقان وتباسىنا اي سايىن  8824 تەڭگە قارجى بولىنەدى، ءبىر بالاعا شاققاندا ايىنا 2100 تەڭگەدەن، «التىن القالى» انالارعا ايىنا 13675 تەڭگە بولىنەدى ەكەن.  ون بالا تۇرماق، ءبىر ادامنىڭ ون ءۇش مىڭ تەڭگەمەن جان باعۋى قيىن بولىپ تۇرعان زاماندا، بۇل وتباسىلاردىڭ تۇرمىس تاۋقىمەتىنە جۇدەمەي، شۇكىرشىلىك ايتىپ، ادال ەڭبەكتەرىمەن ناندارىن تاۋىپ جۇرگەندەرىنىڭ ءوزى ۇلگى الارلىق ءىس.  بەس بالا ءۇشىن 8824 تەڭگە الاتىن پاديشا انانىڭ اقشا الۋ ءۇشىن ەمەس، ادال نيەتتەن بۇل بالالارعا پانا بولىپ جۇرگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.

مەملەكەت دەگەن حالىق، ال ۇكىمەت ۇيلەستىرۋشى. مەملەكەت قۋاتتى بولۋ ءۇشىن، حالىقتىڭ جاعدايى جاقسى بولۋى ءتيىس. وسىنداي باتىر انالارعا جاپپاي ءۇي بەرەتىن باعدارلامالار بولسا، باسپانا قازىرگىدەي 20-30 جىل كەزەك كۇتتىرمەي، ءتورت بالانى ومىرگە اكەلگەن كۇننىڭ ەرتەسى-اق بەرسە، شىركىن-اي دەرسىز!  الدىمىزدا 20 مليلليونعا جەتۋ كەرەك دەگەن جوسپار تۇر، ءبىراق اناسىن سىيلاي الماعان ەل قالاي وسەدى؟! بۇل پەرزەنت سۇيسەم دەيتىن اناعا ەمەس،  سول ارمانعا پيعىلدارى توسقاۋىل بولىپ وتىرعان جوعارىداعى اعالارعا قويىلاتىن سۇراق...

بەينەسيۋجەتتەر  الماتى ارناسىندا جاقىندا عانا تۇساۋى كەسىلگەن «تۇمارىم» باعدارلاماسىنان الىندى. باعدارلامانىڭ تولىق نۇسقاسىن مىنا سىلتەمە ارقىلى كورە الاسىزدار.  ءار اپتانىڭ سەنبىسى، كەشكى ساعات 20:00-دە  ەفيرگە شىعاتىن  "تۇمارىم" باعدارلاماسىندا  تاعدىرى سان قيلى ادامداردى كورىپ، ەسىمىن ەل  بىلمەيتىن تاعدىرلى كەيىپكەرلەرمەن تانىساسىزدار. 

قاتىستى ماقالالار