«...ولگەنشە كۇلەسىڭ!»
ءبىر ەگدە كىسى جاس كەلىنشەكپەن تانىسىپتى. كەلىنشەك ءازىلقۇمار، يۋمور مەن انەكدوت ايتقاندى جاقسى كورەدى ەكەن. ال، الگى ەركەكتىڭ ءازىل قالجىڭعا ەبى جوق ەكەن، سوعان كەلىنشەكتىڭ كوڭىلى تولماي قالىپ: «ەڭ بولماسا، دۇرىستاپ اڭگىمە ايتا المايسىڭ، قولىڭنان وبششىم، نە كەلەدى؟»دەپتى. سوندا اناۋ «فوتوسۋرەتىڭدى تۇسىرە الام، پورترەتىڭدى سالىپ بەرە الام!» دەسە، قىز وعان دا كوڭىلى تولماي قاباعىن كەرگەن عوي. سوندا جىگىت: «وگو-و، مەنىڭ تاعى دا ءبىر ونەرىم بار، جاقسىلاپ قىتىقتاي الام، ولگەنشە كۇلەسىڭ!» دەگەن ەكەن.
«قۋىرشاقتاردىڭ شاشى ۇزىن...»
نەمەرەم بالا باقشاعا باراتىن ەدى. ۇلىم ونى الىپ كەتۋگە بالا باقشاعا بارسا، ول قۋىرشاقتارمەن ويناپ، ولاردىڭ شاشتارىن قيىپ تاستاپ جاتىر ەكەن. اكەسى شوشىپ كەتىپ: «بوتام، نەگە ولاردىڭ شاشتارىن قيىپ تاستاپ جاتىرسىڭ» دەسە، نەمەرەم: «ولاردىڭ شاشى ۇزىن بولسا، اقىلى قىسقا بولادى، ال، شاشتارى قىسقا بولسا، اقىلدارى ۇزىن بولادى» دەپ تاعى ءبىر قۋىرشاقتىڭ شاشىن كەسىپ تاستاپتى.
«جۇرەگىمەن ايتادى!»
ءبىر ستۋدەنت «دوستار، بۇگىن ءبىر تالانتتى ءانشىنىڭ كونسەرتى بولادى، سوعان بارايىقشى» دەپتى. سوسىن جاستار جينالىپ كونسەرتكە بارادى. زال ادامدارعا لىق تولى. ساحنا.مۋزىكا.زالدا ءبىر تىڭدارمان: «داۋىستى كۇشەيتىڭدەر» دەپ ايقايلاسا، ەكىنشىسى: «داۋىسى ەستىلمەيدى!» دەپ ايقايلاپتى. سوندا ءۇشىنشىسى: «ول داۋىسپەن ايتپايدى، جۇرەگىمەن ايتادى!» دەپ ايعايلاپتى.
«بارا بەر،اقشا ماسەلەسىن وسى اڭگىمەدەن كەيىن شەشەم...»
مەنىڭ ءبىر تانىسىم اۋداندىق كاسىپكەرلەر وداعىنىڭ ءتوراعاسى بولىپ ىستەيتىن ەدى. سونى ويدا جوقتا ستوليساعا جينالىسقا شاقىردى. جينالىستان كەيىن اۋدان باستىعى بايقوش وداقتىڭ ەڭ ۇلكەن، ەڭ ايدىك باستىعىنىڭ قابىلداۋىنا كىرگەن عوي. ايدىك باستىق ويقاس الدىندا وتىرعان اۋداننان كەلگەن بايقوشقا: «جىلدا سەندەرگە اقشا بولىنەدى، دامىتقان كاسىپكەرلىكتەرىڭ قايدا، ىسكەرلىكتەرىڭ قايدا، بولىنگەن اقشا قايدا. ءتىپتى ەسەپ بەرۋ دەگەندى بىلمەيسىڭدەر! ادامگەرشىلىكتەرىڭ قايدا، نا تو پوشلو، الگى مورال دەيتىن بە ەدى، سول مورالدارىڭ قايدا!» دەپ زىركىلدەپ، ۇرسىپ وتىر دەيدى. سول كەزدە اۋداننىڭ كاسىپكەرلەر وداعىنىڭ باستىعى بايقوش: «مىرزا، باسەكە، وسى ماسەلە بويىنشا سىزگە ارنايى ، جەكە دوكلاد تا دايىنداپ، الىپ كەلىپ ەدىم. ايتپاقشى، بىزدە ءبىر جاس سۇلۋ بالا كاسىپكەرلىك اشىپ، جۇمىس ىستەپ جاتىر ەدى، سول بالا سىزبەن «سويلەسەم» دەگەسىن، وسىندا الىپ كەلىپ ەدىم...
«ول قايدا، وسىندا ما؟»
«ءيا، وسى ءسىزدىڭ قابىلداۋ بولمەڭىزدە كۇتىپ وتىر.»
«وندا كىرسىن.»
قابىلداۋ بولمەسىندە ۇلكەن باستىقتىڭ رۇقساتىن كۇتىپ وتىرعان الگى «كاسىپكەر» قىز بالا كىرىپ كەلگەندە ، ونىڭ سۇلۋلىعىنان اۋزىنىڭ سىلەكەيى اعىپ، ءتىلى سالبىراپ قالعان ايدىك باستىق ويقاس اۋدان كاسىپكەرلەرىنىڭ باستىعى بايقوشقا: «سەن بارا بەر، اناۋ اقشا ماسەلەسىن، وسى مىنا كاسىپكەر بالامەن اڭگىمەدەن كەيىن شەشەم» دەپتى.
«مىناۋىڭ جاڭالىق قوي، بار دا پاتەنت ال!..»
اۋىلدا ايتقىشتار كوپ قوي. ولار ءبىرىن ءبىرى سوزبەن قاجاپ وتىرعاندى جاقسى كورەدى. ونىڭ ءبىرى ايدابول، ەكىنشىسى قايدابول. بىردە ايدابول قايدابولعا:
-بيىل سەن وقۋعا تۇسۋگە بارماي اق قوي- دەپتى.
-ە، نەگە؟
-مەن جوعارى ءبىلىمدى ءبىر ايدا بەرەتىن جاڭالىق تاپتىم- دەپتى.
-قالاي؟
-مىنە، بىلاي، مىناۋ سەنىڭ باسىڭ عوي؟...
ء-يا.
-وسى باسىڭداعى ميدىڭ اقىل قوناتىن تۇينەكتەرى قاي جەردە؟
-بىلمەيىم...
-بىلمەسەڭ، ميىڭا اقىل قوناتىن ەكى تۇينەك مىناۋ ەكى قۇلاعىڭنىڭ تۇبىندە، ءۇشىنشىسى توبەڭدە
-ال؟...
-ولاي بولسا، ەكى اقىل تۇينەگى تۇرعان جەرگە 24ساعاتقا مۋزىكا قويىپ قوياسىڭ، سودان كەيىن سەن بۇكىل الەمنىڭ مۋزىكاسىن ءبىلىپ شىعاسىڭ، 48 ساعاتقا اعىلشىن ءتىلىن قويىپ قوياسىڭ، سودان كەيىن سەن اعىلشىنشا سويلەپ كەتەسىڭ، سوسىن 96 ساعاتقا ادەبيەت پەن تاريح تۋرالى اڭگىمەلەردى قويىپ قوياسىڭ. سودان سوڭ ءبىتتى، بۇكىل ءبىلىمدى ءبىر ايدا مەڭگەرىپ شىعاسىڭ! سودان سوڭ مەن ساعان «ادامعا قاجەتتى ءبىلىمنىڭ ءبارىن مەڭگەرگەن» دەگەن سەرتيفيكات بەرەمىن! باسقا وقۋعا بارماي اق، كەز كەلگەن جەردە قىزمەت ىستەپ جۇرە بەرەسىڭ!-دەپتى ايدوبول قايدابولعا. قايدابول سوندا:
-وندا ايتقانىڭ بولسىن، وقۋعا بارماسام، بارماي اق قويايىن. ءبىراق، مىناۋىڭ كەرەمەت جاڭالىق قوي. كەشىكپەي بار دا پاتەنت ال، ايتپەسە، ۇلگىرمەي قالاسىڭ- دەگەن ەكەن.
جازۋشىلار قالماعان با؟..
ايدابول مەن قايدابول ءۇيدىڭ الدىندا ەرىگىپ وتىرىپ، جازۋشىلار مەن اقىنداردى اڭگىمە قىپتى.سوندا ايدابول قايدابولدان:
-وسى اقىنداردىڭ باستىعى كىم ەكەنىن بىلەسىڭ بە؟ -دەپ سۇراپتى
-بىلەم. اقىن عوي.
-وندا ونىڭ ورىنباسارى بار شىعار، ول كىم ەكەن؟
-ول دا اقىن عوي.
-ورىنباسارىنىڭ ورىنباسارى شە؟
-اقىن عوي.
-ورىنباسارىنىڭ كومەكشىسى بولادى دەۋشى ەدى. ول كىم ەكەن؟
-ول دا اقىن عوي.
-ال بيىل جازۋشىلىققا مۇشەلەر قابىلداعان ەكەن، ولار كىمدەر؟
-اقىندار عوي.
ء-وي،ولاردىڭ ءبارى ولەڭشىل بوپ كەتكەن بە! سوندا جازۋشىلار وداعىندا جازۋشى قالماعان با؟- دەگەن ەكەن ايدابول.
«ەندى قالاعا بارسام، مۇرنىم پۇشىق بوپ قالسىن!...»
ايدوبول مەن قايدابول ءبىر اۋىلدا تۇراتىن قۇرداستار عوي. سونىڭ ايدابولى ءبىر كۇنى پويىزعا وتىرىپ، قالاعا قىدىرىپ كەتىپتى. ءبىر اپتادان كەيىن، ازىپ توزىپ،جۇدەپ كەتكەن ايدابول پويىزدان ءتۇسىپتى. قۇرداسىن پويىزدان قارسى العان قايدابول:
ء-وي، ءۇن جۇرعاڭ ءتۇسىپ كەتىپتى عوي، نە بولعان ساعان؟-دەپ سۇراپتى.
-وي، ايتپا، بۇدان بىلاي ەندى قالاعا بارسام، مۇرنىم پۇشىق بولىپ كەتسىن!
-ە،نەعىپ؟
-ويباي، قالا، قالا دەپ قادىرلەيتىن تۇگى جوق ەكەن. ۆوكزالدىن تۇسە سالa «ماحاببات» دەيتىن قوناق ۇيىنە ورنالاستىم. قالاسىندا قىدىرايىن دەسەڭ، قىدىراتىن دا جەرى جوق. سودان بار باراتىن جەرىم جاتىن بولمە، سوسىن تۋالەت، تاعى جاتىن بولمە، سوسىن تۋالەت. وبششىم، مارشرۋت - كۇندە جاتىن بولمە، سوسىن تۋالەت، cودان اق، ولەردەي شارشادىم. ەندى قالانى ارتىم كورسىن!- دەگەن ەكەن ايدابول.
«ەندى الدارى دا بۇلتىڭدايتىن بولىپتى...»
ايدابول مەن قايدابول كوشەدە كەلە جاتقاندا الدارىنان بۇتىنا جۇقا قارا كالگوتكي مەن مايكا كيگەن قىز شىعا كەلىپتى. ءبارى بۇلتيىپ كورىنىپ تۇرعان سياقتى بولعاسىن، سوعان قايدابول كوزىن الماي تەسىلىپ قاراپ قاپتى. سوندا ايدابول: «نە بولدى ساعان، قىزعا سونشا تەسىلىپ قاراپ؟» دەسە، سوندا قايدابول: «بۇرىن كەلىنشەكتەردىڭ بوكسەلەرى بۇلتىڭدايتىن سياقتى ەدى، ەندى الدارى دا
«وندا دۇرىس بولعان ەكەن...»
كۇيەۋى مەن ايەلى ۇيىقتاپ جاتسا كەرەك. كۇيەۋىنىڭ ۇيقىسىراپ جاتىپ، ويدا جوقتا جارىنىڭ توسىنە قولى ءتيىپ كەتىپتى. جۇبايى: «ويباي، اۋىرتتىڭ!»دەپ شار ەتە قاپتى. كۇيەۋى شالا پۇلا كوزىن اشىپ: «نە بولدى، ءتۇن ورتاسىندا ايعايلاپ!؟»دەسە، «ءتوسىڭ جوق، ءتوسىڭ جوق دەي بەرگەسىن، بۇگىن توسىمە وتا جاساتقامىن. كورمەيسىڭ بە، شامالى شومەلەدەي بولىپ، دۇڭكيىپ جاتقانىن!؟»-دەپتى ايەلى كۇيەۋىنىڭ كەۋدەسىنە نازار اۋدارعانىن قالاپ. سوندا: «وندا دۇرىس بولعان ەكەن، ەكى اراسىنا باسىمدى تىعىپ ۇيىقتايتىن»دەگەن كۇيەۋى قايتادان قور ەتە قاپتى.
