21 قازان كۇنى ريو-دە-جانەيرودا دۇنيەجۇزىلىك تاۋ-كەن كونگرەسىنىڭ ءداستۇرلى ءرامىزى «ماي شامدى»، ياعني، كونگرەستى وتكىزۋ قۇقىعى ەستافەتاسىن سالتاناتتى تۇردە قازاقستانعا تاپسىرۋ ءراسىمى ءوتتى. سالتاناتتى ءراسىم كەزىندە برازيليانىڭ تاۋ-كەن ءوندىرۋ قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى حوسە فەرناندو كوۋرا، دتك 2016 ءتوراعاسى جار كارلوس كوپپە (برازيليا)، دتك ءتوراعاسى دجوزەف دۋبينسكي (پولشا)، VALE باس اتقارۋشى ديرەكتورى مۋريلو فەررەيرا، قازىرگى حالىقارالىق ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى، ق ر ينۆەستيسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى يندۋستريالدى دامۋ جانە وندىرىستىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى قانات بايتوۆ ءسوز سويلەدى.
«تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كەشەن قازاقستان ءۇشىن ەلدىڭ ەكونوميكا سالاسىندا ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. جالپى وندىرىستىك كاسىپورىن سالاسىندا تمك 18% قۇرايدى. سوندىقتان، 2018 جىلى استانادا دۇنيەجۇزىلىك تاۋ-كەن كونگرەسىن وتكىزۋ ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى وقيعا بولماق. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدىڭ بارلىق سەكتورىنا وڭ ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. بۇگىنگە دەيىن جيناعان تاجىريبەمىز بەن بىلىمىمىزگە سۇيەنە وتىرىپ، 2018 جىلى دتك-ىن جوعارى حالىقارالىق دەڭگەيدە وتكىزەتىنىمزگە سەنىمدىمىن»،-دەدى قانات بايتوۆ.
سونىمەن قاتار، دتك-ىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا وسى كۇنگە دەيىن قازاقستاندا ەكى رەت بولعان، Astana Mining & Metallurgy حالىقارالىق تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق كونگرەسىنە قاتىسقان پروفەسسور دجوزەف دۋبينسكي 2018 جىلى قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك تاۋ-كەن كونگرەسىن ءساتتى وتكىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. بۇدان بولەك، 2018 جىلى استانادا وتەتىن كونگرەسس اتاۋلى ەكى داتانى دا اتاپ وتەتىن بولادى. ياعني، كونگرەسس 25ء-شى رەت وتەدى جانە ونىڭ قۇرىلعانىنا 60 جىل تولادى.
سالتاناتتى ءراسىم قورىتىندىسى بويىنشا برازيليانىڭ تاۋ-كەن ءوندىرۋ قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى حوسە فەرناندو كوۋرا دتك ءداستۇرلى سيمۆولى «ماي شامدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قايرات سارجانوۆقا تاپسىردى.
دۇنيەجۇزىلىك تاۋ-كەن كونگرەسى 2016 اياسىندا ەكىجاقتى ءبىرقاتار كەزدەسۋلەر ءوتتى. وندا دتك تەحنولوگيالىق ماسەلەلەرى تالقىلانىپ، جاڭاشىلدىقتار ۇسىنىلدى. ياعني، ەكونوميكالىق تۇرعىدا كومپانيالاردى باسقارۋ، حالىقارالىق قارجىلاندىرۋ مەن ىنتىماقتاستىق سياقتى وزەكتى تاقىرىپتار تالقىعا ءتۇستى. قازاقستاندىق دەلەگاسيا قۇرامىنا قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك سالالارىنىڭ، ينستيتۋتتاردىڭ، تمك ءىرى ءپروفيلدى كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى جانە ءوز كەزەگىندە دتك 2018 وپەراتورى بولىپ تابىلاتىن Iteca كورمە كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى كىردى.
«وسىنداي ايتۋلى شارالاردى ۇيىمداستىرۋ ءبىز ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى. ويتكەنى، بۇل جەردە الەۋەتتى ينۆەستورلار ىزدەۋدە جانە سالاداعى زاماناۋي جەتىستىكتەردى تانىپ بىلۋدە جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلادى. سونىمەن بىرگە، ءبىز ءوزىمىزدىڭ قىزمەتىمىز تۋرالى جانە قول جەتكەن تابىستارىمىز جايىندا تاۋ-كەن سالاسى ماماندارىنا كەڭىرەك تانىستىرامىز. ءبىزدىڭ ساپاردىڭ ماقساتى – گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا ەكى ەلدىڭ جانە كومپانيالار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتىپ، ءوزارا تاجىريبە الماسۋ. گەولوگيا سالاسىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ بويىنشا ديالوگ ورناتۋعا جانە قازاقستاندا جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىن تارتىمدى جوبالاردى ينۆەستورلارعا ۇسىنۋعا دايىنبىز. ەلىمىزدىڭ جەر كولەمى مەن قويناۋىنداعى قازبا بايلىقتارىن ەسكەرسەك، بولاشاعى زور ونداعان كەنىشتەردىڭ اشىلاتىنى انىق. ءتىپتى ولاردىڭ اراسىندا تەڭدەسى جوق كەنىشتەر دە بولۋى مۇمكىن. «Anglo-American» (ۇلىبريتانيا)، «Vale» (برازيليا) جانە «NMDC» (ءۇندىستان) سياقتى الەمدىك ءىرى كورپوراسيالارمەن وتكەن كەزدەسۋلەردىڭ ناتيجەسىندە ەندىگى ىنتىماقتاستىقتى قازاقستان اۋماعىندا جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستىق» -دەپ اتاپ ءوتتى «قازگەولوگيا» اق باسقارما ءتوراعاسى عالىم نۇرجانوۆ.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 2018 جىلى 19-22 ماۋسىمدا استانادا 25ء-شى دۇنيەجۇزىلىك تاۋ-كەن كونگرەسى وتەدى. اتالعان شارا ءداستۇرلى AstanaMining & Metallurgy حالىقارالىق تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كونگرەسى بازاسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلادى.
