قالاۋ سالەمەتباي ۇلى
ءبيسسىميللا، قالام ۇشى قىبىرلاپ،
جەتتى بۇگىن ىقىلىمنان مىڭ ىرعاق.
وي-ساناما سان عاسىردىڭ سىرلارىن،
سىر ءداريا جەتكىزگەندەي سىبىرلاپ.
قارىت قۇشاعىن العاش جاۋعان قارعا اشىپ،
دالا جاتىر اسپانمەنەن سىرلاسىپ.
سۋ بەتىندە وتىرار ءبىر قاريا،
اق ساقالى قۇس جولىنا جالعاسىپ...
دۇنيەنىڭ تاماعىنا قاڭسىعان،
ءبولىنىپ ءبىر تامعان اۋماس تامشىدان.
اق كىلەمى اپپاق ايدىن بەتىندە،
اپپاق اققۋ توسىندەي ءبىر قالقىعان.
ەسكە سالىپ قۇتىرەتتى قۇدايدى،
قۇشاعىندا ءبىر كۋ اعاش جىلايدى.
ەكى ىشەك ەڭىرەيدى ەگىلىپ،
ەكى دۇنيە زارىن توككەن سىڭايلى.
كوكىرەگىمەن كوكتىڭ مۇڭىن كوپ ءىشىپ،
وتىرادى قارى تالىپ، كوزى ءىسىپ.
كەيدە كوزدەن عايىپ بولىپ كەتەدى،
سۋ مەن اسپان قوس ىشەكتە ءوبىسىپ.
ساۋساعىمەن الەم سىرىن اقتارىپ،
وتىرعانداي ءبىر اۋەنمەن حات جازىپ.
كوكىرەگىن ورتەيدى-اي ءبىر وزەننىڭ،
جانارىنان وتتان ىستىق جاس تامىپ.
اۋماي تارتقان ءتاسپيحتىڭ تاسىنان،
اينالار بۇلت كەتە الماي قاسىنان.
كوك شالعىندا جاتىر كۇيگە ەلىتىپ،
سامال قۇلاپ ءتۇسىپ اعاش باسىنان.
جۇرەكتەرىن دال قىلارداي بۇل داۋىس،
كۇي تىڭداۋعا قۇستار قىرعا قوندى الىس.
ەسى كەتىپ،ەسەڭگىرەپ،
ەلىكتىڭ
ارقاسىنا باس سۇيەيدى جولبارىس.
زار-مۇڭىنا كۇللى الەم جىلاعان،
ول تاڭىردەن، ءسىرا، نەنى سۇراعان؟
قالاسا اللام، ءسوز ەتەيىن، اعايىن،
بۇل نە اسباپ،
كىم دەسەڭىز بۇل ادام.
قورقىت ەدى ول وعلانى وعىزدىڭ،
تاڭدايىندا تولقىنى بار تەڭىزدىڭ.
مىناۋ ءسابي دۇنيەگە، داريعا-اي،
ويلى كۇيدىڭ ومىراۋىن ەمىزدىڭ.
شارلاپ بولىپ جۇمىر جەردىڭ كولەمىن،
قارىق قىلعان كەزى كۇيگە ەر ەلىن.
تەلمىرەتىن التى قابات اسپانعا،
تابا الماي سوڭعى اۋەننىڭ دەرەگىن.
جۇرەتىن اق جالىن اتىپ اقپاندا،
سىرىن ايتىپ تاستار وعان تاستار دا.
تال تۇستە دە قالاتۇعىن شىق تۇرىپ،
جۇرەك سىرىن اقتارعاندا جاس تالعا.
جىرىمەنەن جۇرەكتەردى جالعاپ مىڭ،
اۋەنىمەن اق اسپاننىڭ الدى استىن.
اتىپ شىعار كوز جاسىنداي اق بۇلاق،
ءانىن ايتسا جاقپارىنان جارتاستىڭ.
جۇرگەن جانداي تاۋ قوپارىپ، تاس قازىپ،
ءالاسۇردى اق الەمدى اقتارىپ.
كەۋدەسىنە باسىن قويىپ قالعيتىن،
ول مىزعاسا كوكتەن ءتۇسىپ اقشا بۇلت.
ءتۇپسىز تەرەڭ قالسا مۇڭى ءتۇندى ىرعاپ،
جۇلىنىپ ءبىر تۇسەتىندەي جۇلدىز ناق.
جەر بەتىنە جەتپەي، ءبىراق، تۇرعانداي،
ول ىزدەگەن ءبىر سوڭعى ىرعاق، مۇڭلى ىرعاق...
تال بويىندا الاسۇرىپ ءبىر اعىن،
جاتقان ەدى تىڭداپ جازدىڭ بۇلاعىن.
ءبىر عاجاپ ءۇن جەتكەن قالقىپ الىستان،
ەرىكسىزدەن ەلەڭدەتتى قۇلاعىن.
ءبىر عاجاپ ءۇن...
جۇرەك قايتا مازدادى،
اق جالىنعا اينالعانداي ءاز جانى.
تۇلا بويى قورعاسىنداي ەرىگەن،
قارا جەرگە ءسىڭىپ كەتە جازدادى.
كەتكەن سىندى گۇل بوپ كوكتە بۇلت ءونىپ،
تەربەلەدى التىن شاشىن كۇن دە ءورىپ.
ورىنىنان اتىپ تۇردى،
كوك شالعىن
ارقاسىنان دەمەپ قالدى يتەرىپ.
كەزگەندەيىن بەينە بەيىش باقتارىن،
باسىپ ءجۇردى جەردىڭ مامىق تاستارىن.
اۋەندى ىزدەپ ءجۇرىپ كەتتى،
جول بەرىپ
اق بۇلاقتار توقتاتادى اققانىن.
ۇگىتىلگەن ءتاتتى سىندى تاڭعى اراي،
تاڭدايىنا سەبىلەدى، اللام-اي!
سۇلۋ ىرعاق سۇيرەتەدى جۇرەگىن،
قارىمدى ءبىر قول لاقتىرعان شالماداي.
سال اعىنعا كەتكەندەيىن قارسى اعىپ،
بۇل عاجاپقا كەلەدى مىڭ تامسانىپ.
كول بويىنا كەلىپ جەتتى،
اق كويلەكتى
شومىلىپ ءجۇر جەتى ارۋ ءان سالىپ!
كوكتەن تۇسكەن حور قىزى دەپ ۇعىنىپ،
تۇردى بۇتا قاسىندا ۇزاق بۇعىنىپ.
تار كەۋدەگە تاس تولتىرىپ العانداي،
كۇرسىنەدى كوكىرەگى سىعىلىپ.
كوز قىدىرتىپ اپپاق جەتى ارۋعا،
ءبىرىن تاڭداپ باقىتىم دەپ، جارىم دا،
ۇستاي الدى بىلەگىنەن،
جاعاعا
شىققانىندا كيىمدەرىن الۋعا.
سۇلۋلىعىن سالىستىرساڭ ويلالىپ،
ايدالادا قالار ەدى اي قالىپ.
قۇشاعىندا قالدى ءبىرى،
التاۋى
كەتتى ۇشىپ اققۋ قۇسقا اينالىپ.
ءالحيسسا،قورقىت بابامىز بىلەگىنەن ۇستاعان حور قىزى قورقىت بابامىزعا عاشىق بولىپ، جەر بەتىنە كەلىپ كورۋگە كوكتەن تۇسكەن ەكەن.قالعان التاۋى ونىڭ كانيزاكتارى بولىپ شىعادى.حور قىزى اسپان ەلىنىڭ زاڭى بويىنشا حور قىزى مەن ادامزاتتىڭ بۇل دۇنيەدە قوسىلۋىنا بولمايتىنىن جانە ءوزىنىڭ قورقىت بابامىزعا شەكسىز عاشىق ەكەنىن ايتىپ جىلايدى.
سوندا قورقىت بابامىزدىڭ حور قىزىنا ايتقانى:
جۇرەگىمدى ماڭگىلىكپەن جالعاعان،
اۋەنىمسىڭ اققۋ بولىپ سامعاعان.
و، داريعا-اي، سەن ەدىڭ عوي جالعاندا،
جەر بەتىنەن تاپتىرماعان ارمان – ءان.
سان عاسىردا ءبىر تۋمايتىن سەزىممەن،
كوزىن اشتى ءبىر كوركەم وي كوز ىلگەن.
تۇمەن جىلدا ءبىر اتاتىن تاڭدايىن،
جانارىڭنان بەيىش نۇرى كورىنگەن.
قوس جاناردان تارامدالعان جاستى ءورىپ،
جىبەك ءجىپ قىپ ارقاندايىن،
قاشپا،ەلىك!
و، داريعا-اي، تۇرىپ سەنىڭ قاسىڭدا،
ارمانىم نە قاتسام ىلەزدە تاس بولىپ.
ءمولدىر شىقتاي الدىڭا، اق قويانىم،
ءىش، تارتىنبا، كوز جاسىمدى قويامىن.
ۇيقى سۇراپ جۇرگەن جانداي ەدىم عوي،
سەنى كورىپ ءبىر-اق ساتتە وياندىم.
بۇل ومىردە ساعان العاش جالىندىم،
ايتتىم ءبارىن، مەن بارىنەن ارىلدىم.
امالىم نە، قويا بەرەم قولىڭدى،
اسا المايمىن بۇيرىعىنان ءتاڭىردىڭ!
ءالحيسسا، سوندا حور قىزى قورقىتتى تاستاپ ۇشىپ كەتە الماي، نە جەردە قالا الماي تورىعىپ قورقىت اتامىزعا بىلاي دەيدى：
ەكى دۇنيەدەن ىزدەپ تاپقان عاشىعىم،
جانى جىرمەن گۇلدەپ جاتقان اسىلىم.
جۇرسەمداعى بەيىشتىڭ ميۋا باعىندا،
سەنى ويلاپ جىلايمىن عوي جاسىرىن.
قالسام-اۋ دەپ مەن اللاعا جالىنام،
ۋاز كەشىپ جۇماقتىڭ دا باعىنان.
كوك اسپاندا جۇرسەمداعى قالىقتاپ،
قاناتى جوق ءبىر ءوزىڭدى ساعىنام.
ەسىل جىرىڭ جىرلانعان بۇل ەلدەگى،
اسپانداعى جۇرەگىمدى تەربەدى.
ماڭگى ءومىر سۇرسەمدە ول الەمدە،
اڭسايمىن عوي سەنى – اجالدى پەندەنى.
تەربەتەتىن بايتاق وعىز الابىن،
قوزعايتۇعىن عاپىل دۇنيە عازالىن،
تىلەگىمدى قابىل كورسە ءتاڭىرىم،
قۇشاعىڭدا قوبىز بولىپ قالامىن.
ماڭگى مەكەن تاپپاي ءومىر – بازاردان،
ءتانىڭ قالار،
جانىڭ ۇشار اعارعان!
ۇقتىرۋعا سونى ادامعا،
اللانىڭ
بۇيرىعىمەن سەن قاشارسىڭ اجالدان!
جۇرەگىڭدى مەن – قوبىزعا ەمدەتىپ،
ساعىنىشتان سىر توگەرسىڭ سەلدەتىپ.
داڭقىڭدى جايار كۇللى الەمگە،
سىر ءداريا ماڭگى-باقي تەربەتىپ.
****
قابىل كورىپ ءتاڭىر قىزدىڭ تىلەگىن،
قوبىز بولىپ تارتىلىپتى بىلەرىم.
حور قىزىنىڭ ءۇنى تەربەپ تۇراتىن،
و،تۇركى ەلى، سەنى قانداي سۇيەمىن!
بابا ارمانىن جالعاپ العى تاڭىما،
قىرىق ءۇندى، و، قوبىزىم، اڭىرا.
قوبىزى دەپ جازدىم قورقىت بابامنىڭ،
حور قىزى دەپ اتالىپتى باعزىدا.
(سوڭى)
دايىنداعان: بۇلعىن سۋسار
