احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ مۋزەي-ۇيى تۋرالى «قامشى» پورتالى ماسەلە كوتەرگەننەن كەيىن، يمانعالي نۇرعالي ۇلى بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيىنىڭ تىنىس تىرشىلىگىمەن تانىسىپ كەتكەن ەدى. كوپ وتپەي، 1 اقپان كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنىڭ ورىنباسارى يمانعالي تاسماعامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن الاشوردا قوزعالىسىنىڭ قۇرىلعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي، الاش زيالىلارىنىڭ شىعارماشىلىق مۇرالارىن زەردەلەۋ جانە ونى جانداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكەن بولاتىن.
جيىندا سول كەزدەگى ۆيسە-پرەمەر ەلىمىزدەگى الاشتانۋشى تاريحشىلار مەن ادەبيەتشىلەر، وتاندىق كينو جانە تەليەۆيزيا سالاسىنىڭ ماماندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ، تىڭ باستامالاردى – تاۋەلسىزدىك تانىم كوزىمەن كىتاپ شىعارۋ، كينو ءتۇسىرۋ ماسەلەسىن قولعا الۋ قاجەتتىگىنە توقتالعان ەدى.
وسىعان وراي، «قامشى» ءتىلشىسى بايتۇرسىن ۇلىنىڭ عانا ەمەس، الاش ارىستارىنىڭ ءومىرىن كورسەتەتىن فيلم تۇسىرگەلى جاتقان شىعارماشىلىق ۇجىممەن سۇحباتتاسىپ قايتتى. ايتا كەتەتىن بولساق، فيلمگە رەجيسسەرلىك ەتەتىن ارداق تولەۋباي – تاجىريبەلى رەجيسسەر. ساتىبالدى نارىمبەتوۆتەن ساباق العان. ول شىعارماشىلىق جۇمىستارىن دەرەكتى فيلمدەر تۇسىرۋمەن باستاعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش قورعانىس ءمينيسترى ساعادات نۇرماعامبەتوۆ حاقىندا «قازاققا قىمبات ەسىم»، ەلباسىنىڭ مەكتەپتەگى بالالىق شاعى تۋرالى، «ءتاڭىردىڭ سىيى» جانە EXPO-2017 كورمەسىنە قارسى قازاق ەلىنىڭ اسكەري قۇرىلىمى، قالىپتاسۋى جانە دامۋى دەگەن تاقىرىپقا ارنالعان «بەس قارۋ» 3 ءبولىمدى دەرەكتى كوركەم فيلم تۇسىرگەن.
***
«قامشى» ءتىلشىسى اۋەلگى سۇراقتى ءفيلمدى تۇسىرەتىن «ۇلت بولمىسى» Production» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورىنا قويدى.
***
تاسماعامبەتوۆتىڭ تاپسىرماسىمەن فيلم تۇسىرگەلى جاتىرمىز
گۇلجانار امانتاي قىزى، «ۇلت بولمىسى» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى، «ۇلت بولمىسى Production» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى:
«بۇل يدەيا كوپتەن كوكەيىمىزدە ءجۇر ەدى. يدەيا اۆتورلارىنىڭ ءبىرى – بەلگىلى قوعام قايراتكەرى، ءماجىلىس دەپۋتاتى، ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى باقىتبەك سماعۇل ۇلى. ول كىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى الاش وردا اۆتونومياسىنىڭ زاڭدى جالعاسى. ال، قازىرگى پرەزيدەنتتىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن الىپ قاراسا، ول دا الاشتىڭ مۇراتى» ەدى دەگەن ويدى ايتىپ، الاشتىڭ تويى تويلانۋ قاجەتىن ايتاتىن.
«الاش وردا» مەملەكەتىنىڭ ءجۇز جىلدىعىندا نە ىستەيمىز؟ قالاي تويلايمىز؟» دەگەنگە جۋرناليست رەتىندە ءوز ويلارىم دا بولعان. احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ۇيىنىڭ ديرەكتورى رايحان ساحىبەك قىزى «بيىلعى جىل الاش مۇراسى ناسيحاتتالىپ، ۇرپاق جادىنا جازىلاتىن جىل» دەيتىن. قازاق ءتىلدى باق-تىڭ الدى بولىپ سىزدەر دە الدىمەن ماسەلە كوتەرىپ، ارناۋلى شارالار ۇيىمداستىرىپ جاتىرسىزدار. قابىسا كەلگەن يدەيامىز تاسماعامبەتوۆ الاشتىڭ عاسىر تويىن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە تويلاۋ تۋرالى باستاما كوتەرگەندە ىسكە قوسىلدى.
«الاش ارىستارىنىڭ جولىمەن» اتتى دەرەكتى-كوركەم فيلم
مەرەيلى داتا 2017 جىل كىرگەننەن كەيىن، ويلارىمىز ماقساتقا اينالدى. جاستاردىڭ سۇرانىسىن ءدال قاناعاتتاندىراتىن، اقساپ تۇرعان كينوماتوگرافيا سالاسىنا دا ۇلەسىمىز بولاتىنداي فيلم ءتۇسىرۋدى ويلادىق. وسىعان وراي، تولىمدى، جان-جاقتى دەرەكتەرمەن قامتىلعان «الاش ارىستارىنىڭ جولىمەن» اتتى دەرەكتى-كوركەم فيلم ءتۇسىرۋدى قولعا الىپ جاتىرمىز. وندا الاش ينتەلليگەنسياسىنىڭ اتقارعان قىزمەتى مەن كۇرەس جولى تولىق قامتىلادى. ناقتى دەرەكتەمەلەرمەن كورسەتىلەدى.
يمانعالي نۇرعالي ۇلى كەلگەندە(27 قاڭتاردا ول كەزدەگى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تاسماعامبەتوۆ الماتىداعى احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ۇيىندە بولدى. – رەد.) ءبىز ارنايى حات جازىپ، دايىن ءسينوپسيسىمىزدى، فيلم سەنارييىنىڭ سۇلباسىن ۇسىندىق، يدەيامىزدى ايتتىق. ول كىسى بىردەن قولداپ مادەنيەت مينيسترىلىگىنە تاپسىرما بەردى.
ءاليحان بوكەيحان الاش ينتەلليگەنسياسىنىڭ ساياسي كوسەمى بوسا، احمەت بايتۇرسىن ۇلى الاشتىڭ باس يدەولوگى. بۇل ءبىزدىڭ عانا ءسوزىمىز ەمەس، تاريحشىلار باياعىدان ايتىپ جۇرگەن ءسوز.
يمانعالي تاسماعامبەتوۆ تاپسىرماسىندا دەرەكتى فيلمدە «بايتۇرسىنوۆ نەگىزگە الىنسىن!» دەگەن بولاتىن. احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيىمەن 5 جىلدان بەرى تىعىز جۇمىس ىستەيتىندىكتەن، بايتۇرسىن ۇلىنىڭ شىعارمالارىن، ەڭبەك جولىن كەڭىنەن پايدالانىپ فيلم تۇسىرمەكپىز.
جوبانىڭ اۆتورلارى جوعارىدا ايتىپ كەتكەنىمدەي ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتبەك سماعۇل ۇلى، احاڭ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى رايحان يماحانبەت جانە ءوزىم. رەجيسسەر ارداق تولەۋبايمەن اقىلداسىپ، ءفيلمنىڭ جوباسىن جاساپ، جۇيەسىنە ءتۇسىرىپ قويدىق. قازىرگى كەزدە تۇسىرىلىمگە دەيىنگى دايىندىق جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ۇكىمەتتەن ارنايى تاپسىرما دا بەرىلگەن. بولگەن قارجىنى كۇتىپ وتىرمىز.
***
«قامشى» ءتىلشىسى رەجيسسەر ارداق تولەۋبايعا شىعارماشىلىق جولى تۋرالى جانە كەزەكتى فيلمگە دايىندىعىن سۇرادى.
***
الاش ارىستارى تۋرالى فيلم احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى قارساڭىندا حالىققا ۇسىنىلادى
ارداق تولەۋباي، رەجيسسەر:
بۇعان دەيىنگى شىعارماشىلىعىم تۋرالى ايتار بولسام، «بەس قارۋدى» بىلتىر باستاپ تۇسىرگەنبىز. 3 ءبولىمدى «بەس قارۋ» دەپ اتالاتىن تولىق مەتراجدى ءفيلمنىڭ ءقازىر مونتاج جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. EXPO-2017 كورمەسىنە قارسى بىتىرەمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇعان دەيىن «قازاققا قىمبات ەسىم» ءتۇسىرىلدى. ونى تۇسىرگەن كەزدە مەن ماسكەۋگە بارىپ مارشال يازوۆپەن كەزدەستىم. ساعادات قوجاحمەت ۇلى تۋرالى كوپتەگەن دەرەكتەر بەرىپ ەدى. قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگىن اسا قيىن كەزەڭدە باسقارۋى مىقتى ساياسات ەدى. تەلەارنالاردان قىسقارتىلىپ كورسەتىلدى. «ءتاڭىردىڭ سىيى» پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ مەكتەپتەگى شاعى. سىنىپتاستارىنىڭ تاپسىرماسىمەن، ەستەلىكتەرىمەن تۇسىردىك. بالا نۇرسۇلتان قانداي وقۋشى ەدى، قانداي جىگىت ەدى، سول تۋرالى بولدى.
وتكەن كۇزدە Cinema 2.8 production-مەن «ءبىر سەن ءۇشىن» دەپ اتالاتىن تولىقمەتراجدى كوركەم فيلم تۇسىردىك. قازىرگى تاڭداعى اكتۋالدى ماسەلەلەردى كوتەرگەن مەلودرامالىق فيلم كوكتەمدە كينوتەاترلاردان كورسەتىلەتىن بولادى.
قازىرگى تاڭدا ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ءومىر جولىنا نەگىزدەلگەن «الاش ارىستارىنىڭ جولىمەن» اتتى فيلمگە دايىندىق جۇرگىزىپ جاتىرمىز. سەنارييدىڭ جازىلۋ بارىسىندا، تاريحي مۇراعاتتىق دەرەكتەردى ىندەتە زەرتتەۋ كەرەكتىگىن ۇعىندىق. يا، كەڭەسشىلەر بار، ولارمەن ۇنەمى اقىلداسىپ، تاريحي دەرەكتى ءجىتى اشۋ ماقساتىندا پىكىرلەرىنە دەن قويامىز. بۇل فيلم كوپ سەريالى بولادى دەپ وتىرمىز. نەگە دەسەڭىز ءبارىمىزدىڭ سانامىزدا «الاش ارىستارى» تۋرالى «1917 جىلى الاش اۆتونومياسىن قۇرىلىپ، كوپ ۇزاماي تاراتىلدى. ال، 1931 جانە 1937 جىلدارى جاپپاي رەپرەسسيادان اتىلدى» دەيتىن جالپىلاما ۇعىم بار. وسىنى تەرەڭدەتە ءارى جان-جاقتى كورسەتۋ ءۇشىن 8 سەريالى ەتىپ ءتۇسىرۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. الاشتىڭ ءاربىر زيالىسىنا جۇزدەگەن سەريالى فيلم تۇسىرۋگە بولادى. ويتكەنى، تاريحي تۇلعالارىمىزدىڭ قايراتكەرلىگى باعا جەتپەس، ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز بولدى. مىسالى، سول كەزدەگى «قازاق گازەتىنىڭ» قيىن-قىستاۋ زاماندا 5 جىل ءومىر ءسۇرۋى تەڭدەسسىز ەرلىك دەۋگە بولادى. احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ەڭبەكشى بۇقارانىڭ كوسەمى لەنين، سوڭىرا ءستاليننىڭ قابىلداۋىندا بولۋى سياقتى تاريحي كەزەڭدەردى كوركەم وبرازبەن، انىق بەينەلەپ، اشىپ كورسەتۋدى قولعا الىپ وتىرمىز.
الاش ارىستارى تۋرالى بۇل فيلمدە ورىس بيلىگى تاراپىنان قانداي قىسىم بولعانىن بارىنشا اشىپ كورسەتىلەدى
ءفيلمنىڭ ءتۇسىرىلىمى 1 ساۋىردە باستالادى. ءبارى ءساتتى بولىپ جاتسا، 5 قىركۇيەك احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى قارساڭىندا نەمەسە الاش ارىستارى احمەت، جۇسىپبەك، ماعجانداردى رەسمي اقتاعان 4 قاراشا كۇنى حالىققا ۇسىنامىز دەگەن نيەتتەمىز. ۇكىمەت تاراپىنىڭ قولداۋىمەن احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيى الاشتانۋشىلارمەن بىرلەسكەن «الاش قوزعالىسى جانە تاۋەلسىز قازاقستان قۇندىلىقتارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسيا وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
وسىعان دەيىن دە الاشتىڭ ءجۇز جىلدىعى تۋرالى تاقىرىپتار قوزعالمادى ەمەس بىرنەشە رەت قوزعالدى. جالپى، الاش تۇلعالارىنا ارنالعان دەرەكتى فيلمدەر دە جەتكىلىكتى. الاشتانۋشى عالىمداردىڭ سۇحباتى نەگىزىندە جىل سايىن جاڭا دۇنيەلەر جارىققا شىعارىلىپ جاتىر. الاش قايراتكەرلەرىن جىل جىل وزعان سايىن جاڭا قىرىنان تانىپ جاتىرمىز. ءبىز ەرەكشە دۇنيە جاسايمىز دەپ ايتا المايمىز. بۇعان دەيىنگى تۇسىرىلگەن دۇنيەلەرگە تولىقتىرۋ، ءارى كوركەم فيلم ۇلگىسىندە شىعارۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. 100 جىل وتكەن الاش وردانىڭ قۇرىلۋى مەن ورىس بيلىگى تاراپىنان قانداي قىسىمعا ۇشىراعانىن اشىپ كورسەتەتىن بولامىز.
***
ال، احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ۇيىنىڭ ديرەكتورى احاڭنىڭ تاعىلىم مەكتەبىنە مەملەكەتتىك مارتەبەنىڭ بەرىلۋى، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى ەكەنىن ايتتى.
***
رايحان يماحانبەت، احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ۇيىنىڭ ديرەكتورى:
وزدەرىڭىزگە ب ا ق ارقىلى ءمالىم، 1 اقپان كۇنى استانادا «الاش وردانىڭ 100 جىلدىعىن» مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ تۋرالى يمانعالي تاسماعامبەتوۆتىڭ باسقارۋىمەن ۇكىمەتتىك جيىن ءوتتى. ارنايى جيىنعا احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيى تاراپىنان ءۇش ادام شاقىرىلدى. احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى قوعامدىق قوردىڭ ءتوراعاسى بايتۇرسىنوۆ سەرىك سامىرات ۇلى بارۋ كەرەك ەدى. سونداي-اق، مۋزەيدىڭ القا كەڭەسىنىڭ تەڭتورالقاسى ءارى عىلىمي كەڭەسشى ساعادييەۆ كەنجەعالي ابەن ۇلى جانە مۋزەي جەتەكشىسى رەتىندە ءوزىم باردىم. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جەتەكشى ماماندارى قوعامدىق قوردىڭ باسشىسى سەرىك سامىراتۇلىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەندىكتەرىن، بارلىق جايدان حاباردار ەكەنىن ايتتى. ءبىراق ۇكىمەتتىك جيىنعا ول كىسى كەلمەدى.
ارنايى كەڭەس بارىسىندا يمانعالي نۇرعالي ۇلىنىڭ اڭداتۋ سوزىنەن كەيىن كۇن تارتىبىندەگى قارالاتىن نەگىزگى ماسەلە – احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيىن مەملەكەتتىك مەنشىككە الىپ، مارتەبەسىن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ، عالىمنىڭ 10 تومدىق شىعارمالار جيناعىن شىعارۋ جانە دەرەكتى فيلم ءتۇسىرۋ جونىندە مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنىڭ انىقتامالىق مالىمدەمەسى مەن ۇسىنىستارىن تىڭداۋدان باستالدى. ي.نۇرعالي ۇلى مينيسترگە وسى ماسەلەلەردى شەشۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەردى. سونداي-اق، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان ءمينيستردىڭ ورىنباسارى، قارجى جانە ۇلتتىق ەكونوميكا، سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ، ولار دا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
جيىندا، يمانعالي نۇرعالي ۇلى الدىمىزداعى جىلدىڭ جەلتوقسانىندا عاسىر تولاتىن الاش اۆتونومياسى جانە قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ اتىلعانىنا 80 جىل، ۇلاعاتتى ۇستاز احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 145 جىلدىعىنا دايىندىقتى جەدەل باستاۋدىڭ قاجەتتىگىن ايتتى. جيىن سوڭىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە احمەت بايتۇرسىن ۇلى شىعارماشىلىق مۇراسىنىڭ 10 تومدىعى، تاريحي تۇلعانىڭ قوعامدىق جانە مەملەكەتتىك قايراتكەرلىگى، شىعارماشىلىق عۇمىربايانىنا نەگىزدەلگەن دەرەكتى ءفيلمدى ءتۇسىرۋ جونىندە ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنا ءجىتى قاداعالاۋىن ەسكەرتتى. سول كۇنى اتالعان مينيسترلىكتىڭ اكىمشىلىك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى دارجىبايەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولىپ، ون تومدىقتى شىعارۋعا قاجەتتى قارجى تالقىلاندى. تومدىق شىعارۋ ماسەلەسى وڭ شەشىمىن تاپتى دەسەك تە بولادى، دەرەكتى فيلم جونىندە دە مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋعا كەنەلىپ كوڭىلىمىز ءوسىپ قالدى.
ال ەڭ وزەكتى ماسەلە – احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەيىنە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىپ، ونى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاراپىنان قارجىلاندىرۋ ءالى دە شيەلەنىسىپ تۇر. ۇكىمەت تاراپىنان قانداي دا ءبىر كەدەرگى جوق، كەرىسىنشە بارلىق مۇمكىندىكتەردى قاراستىرىلىپ جاتىر. احان مۋزەيى قۇزىرىنا قارايتىن احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوعامدىق قوردىڭ بۇگىنگى باسشىسى سەرىك سامىرات ۇلى مادەني مۇرالارعا تىكەلەي جاۋاپتى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋگە پەيىلسىزدىك تانىتىپ وتىر.
احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تاعىلىم ءۇيى رەتىندە تانىلعان مۋزەيى – قازاق حالقىنىڭ يگىلىگى، مەملەكەتىمىزدىڭ ماقتانىشى...
احمەت بايتۇرسىن ۇلى مەملەكەتتىك ءىرى قايراتكەر، تاريحي تۇلعا بولعاندىقتان، رايحان ساحىبەك قىزىنىڭ، بولماسا سەرىك بايتۇرسىنوۆتىڭ جەكە مەنشىگى ەمەس. قازاق حالقىنىڭ يگىلىگى، مەملەكەتىمىزدىڭ ماقتانىشى. قازاق جۇرتى تايلى-تۇياعىمەن عالىم رەفورماتوردىڭ الدا كەلە جاتقان 145 جىلدىعىنان بولەك، ۇلت مۇددەسىنە ارىمەن قىزمەت ەتكەن تاريحي تۇلعانىڭ كوزىندەي بولعان وسىناۋ تاريحي ماڭىزى زور عيماراتىن مەملەكەتتىڭ اسىل قازىناسى، رۋحاني بايلىعى دەپ ۇلىقتاسا قازاق ءۇشىن قۇربان بولعان احاڭ ءارۋاعى الدىندا ۇرپاقتىق پارىزىمىزدىڭ وتەمى ورىندالعان بولار ەدى-اۋ.
الاش ارىستارىن ۇلىقتاۋ ماسەلەسىنە كەلەتىن بولساق، «يمانعالي نۇرعالي ۇلىنىڭ رەسەيگە ەلشى بولىپ تاعايىندالۋىنان جۇمىس تۇرالاپ قالادى» دەگەن ويدان اۋلاقپىن. يمەكەڭ قازاققا رۋحاني سەرپىن اكەلەتىن تولعاقتى باستامانى كوتەرىپ، ماڭىزدى تاپسىرمانى قاجەتتى وكىلەتتىلىكتەرگە دايىنداپ كەتتى. الاش پارتياسىن، ۇلت زيالىلارىنىڭ مۇراسىن ناسيحاتتاۋ – ءبىر يمانعاليدىڭ موينىنا ارتىلىپ قويىلعان جۇك ەمەس قوي، بۇل باجايلاي بىلگەن جانعا «ەڭكەيگەن كارىدەن ەڭبەكتەگەن بالاعا دەيىن» الاش مۇراسىن زەردەلەۋ مەن ەل يگىلىگىنە اينالدىرۋ، الاش مۇراتىن بۇگىنگى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى دەپ ۇعىنۋ، بابالار اماناتىنا ادال بولۋ ۇرپاقتىق پارىزىمىز. ونى ءوز دارەجەسىندە اتقارۋ بارشامىزعا، ونىڭ ىشىندە ەل تىزگىنىن ۇستاعاندارعا ءتىپتى ۇلكەن سىناق! ال، يمانعالي نۇرعاليۇلىنا ۇكىمەت دەڭگەيىندە ءوز تاراپىنان باستاما كوتەرە بىلگەنى ءۇشىن العىسىم شەكسىز!
يمانعالي تاسماعامبەتوۆ اپتا توڭىرەگىندە «الاش ورداعا ارنالاتىن ۇلى جيىندى» قالاي اتاپ ءوتۋ كەرەكتىگىن كەڭەسۋ ءۇشىن قازاقتىڭ يگى جاقسىلارىن، ونىڭ ۇشىندە الاشتانۋشى عالىمداردى جيناپ، جوسپار قۇرۋ كەرەكتىگىن تاپسىرعان بولاتىن. مادەنيەت مينيسترلىگىنەن حابار كۇتۋدەمىز. الاشتىڭ اقيىق ۇلدارىنىڭ تاريحي ىستەرىن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ جادىندا قالدىرۋ ماقساتىندا بۇكىل قازاق «ءاۋپ» دەپ جۇمىلا جۇمىس ىستەسە، ۇكىمەت قولداۋ كورسەتسە، ەلباسى جول نۇسقاسا الاشتىڭ ارىستارىنىڭ ءارۋاعى اۋناپ تۇسەرى حاق! بابالاردان قالعان «ءولى رازى بولماي، ءتىرى بايىمايدى» دەگەن ءتامسىلدى تۇمار ەتكەن ەل ەكەنىمىزدى كورسەتەر ءسات بۇل.
***
ايتا كەتەر بولساق، «قامشى» پورتالى ناۋرىز ايىنىڭ بەسى كۇنى، الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي، «احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ۇيىندە» الاش ارىستارىنىڭ رۋحىنا ارناپ اس بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر.
نۇرعالي نۇرتاي
