بۇگىنگى تاڭدا قىزدارىمىز شەتەلدىك ازاماتتارعا تۇرامىسقا شىقتى دەپ جار سالىپ، سىن استىنا العان ازاماتتاردىڭ تالايىن كوردىك. الايدا، وزگە ۇلتتان قىز الىپ جاتقان جىگىتتەرىمىز دە از ەمەس. تەك قىزدارىمىزدىڭ شەتەلگە كەتكەنىنەن جىگىتتەردىڭ وزگە ۇلتتان قىز الىپ جاتۋىنىڭ ايىرماشىلىعى وراسان زور. قازاققا كۇيەۋگە شىققان وزگە ۇلتتىڭ قىزى دۇنيەگە قازاقتىڭ ۇرپاعىن اكەلەدى، قازاق وتباسىنا سىڭىسەدى، مادەنيەتىن تانيدى، ءسالت-داستۇرىن مەڭگەرەدى. ءتىپتى، قاراپ وتىرساق، قازاقتىڭ ءبىلىمدى، زيالى ازاماتتارىنىڭ وزدەرى وزگە ۇلتتىڭ قىزىن جار ەتكەن. ءاليحان بوكەيحانوۆ، احمەت بايتۇرسىن ۇلى، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ، مۇستافا شوقاي، قانىش ساتبايەۆ، ماعجان جۇمابايەۆ، مۇحتار اۋەزوۆ سىندى تۇلعالار ورىس، تاتار قىزدارىن تاڭداعان. قازاققا جار بولعان وزگە ۇلتتىڭ قىزدارى يسلامدى قابىلداپ، قازاقتىڭ وتباسىنا سىڭىسكەن. وسى تۇلعالارىمىزدىڭ الاشقا تانىلۋىنا سىڭىرگەن ەڭبەكتەرى دە از ەمەس ەكەنىن ەسكەرە كەتۋىمىز قاجەت.
وسى تاقىرىپ اياسىندا «ەگەمەن قازاقستان» رەداكسياسى ءسوز قوزعاپ، قازاققا كەلىن بولىپ تۇسكەن ورىس قىزىنىڭ وزگە ورتاعا تەز ءسىڭىسىپ، وتباسىنىڭ بولىنبەس ءبىر بولشەگىنە قالاي اينالعانىن جازدى.
ءبىر كومپانيادا قىزمەت ەتكەن تالعات پەن ناتاليا ەكى جىل بۇرىن تانىسقان. ارا-تۇرا جينالىستاردا كەزدەستىرگەن سۇيكىمدى، تالدىرماش بويلى بويجەتكەن بوزبالانىڭ نازارىن بىردەن اۋدارعان. اراداعى «ءسىز-بىز» دەسكەن سىپايى قارىم-قاتىناس كەيىن وتتاي لاۋلاعان ساعىنىش سەزىمىنە اينالعانىن قوس عاشىق سەزبەي قالعان.
تالعات ومىرلىك جار بولۋعا ۇسىنىس جاساعاندا ناتاليا بىردەن كەلىسىم بەرمەگەن، كوپ ويلانعان. كوز الدىنا قارايلاسار ەشقانداي تۋعان-تۋىسقانى جوقتىعى ەلەستەپ، كەۋدەسىن اششى وكسىك قىسقان. ەسىن بىلمەيتىن كەزدە اكەسى كوز جۇمعان. اناسى ءالى كۇنگە دەيىن ۇشتى-كۇيلى حابارسىز كەتكەندەردىڭ ساناتىندا ءجۇر. جالعىز باۋىرىنىڭ قايدا ەكەنىن بىلمەيدى. 6 جاسىنان جەتىم بالالار ۇيىندە تاربيەلەنىپ، مەملەكەت قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ەش كەمدىك كورمەي ءوستى.
بىلىمگە دەگەن ەرەن قۇشتارلىعىنىڭ ارقاسىندا م. جۇمابايەۆ اتىنداعى گۋمانيتارلىق كوللەدجدى قىزىل ديپلوممەن ءبىتىرىپ، الەۋمەتتىك قىزمەتكەر ماماندىعىن الىپ شىقتى. جۇمىسقا ورنالاستى. ءسويتىپ جۇرگەندە قازاقتىڭ جامپوز جىگىتى ءسوز سالىپ، ومىرلىك جار بولۋعا ۇسىنىس بىلدىرگەندە نە ايتارىن بىلمەي توسىلىپ قالعان. تۋعان-تۋىستارى مەنى قالاي قابىلدار ەكەن دەگەن اۋىر سۇراق كولبەڭدەگەن. قازاقتىڭ ءتىلىن، مادەنيەتىن، ءسالت-داستۇرىن قانشا مەڭگەرسە دە، تارتىنشاقتانا بەرگەن. تەك تالعاتتىڭ «قوبالجىما، ءبارى جاقسى بولادى» دەگەن دەمەۋ ءسوزى دەم بەرگەن. العاشقى تانىسۋعا بارعانى ءالى كۇنگىدەي كوز الدىندا.
− بارىنەن بۇرىن ءوزىمدى ەمەس، تالعاتتى ايادىم، قاتتى قينالىپ ءجۇرءدى. تاڭداۋىنا تۋعان-تۋىستارىنىڭ قارسىلىق تانىتقانىن ايتقاندا، سەنەسىز بە، مەنىڭ بويىمداعى قورقىنىشتار سەيىلىپ سالا بەردى. ءبارى دۇرىس شەشىلەتىندەي ەرەكشە سەنىم پايدا بولدى. بوتەن شاڭىراقتىڭ تابالدىرىعىن العاش اتتاسام دا، ءبىرىنشى جۇزدەسۋدەن-اق بۇرىننان بىلەتىن جاندارشا ەركىن ءسويلەسىپ، ءتىل تابىسىپ كەتتىك. مەنىڭ جان-دۇنيەمدى تۇسىنە بىلگەن اتا-ەنەم – الەمدەگى ەڭ جاقسى ادامدار، – دەيدى ولارعا التىن اسىقتاي نەمەرە سىيلاپ وتىرعان جاس كەلىنشەك وتكەن كەزەڭدى ەسكە ءتۇسىرىپ.
ول «قازاقتىڭ كەلىنى بولۋ – كەرەمەت، ەڭ باستىسى، اعايىن-تۋىستىڭ كوپتىگى. وتباسىمىزبەن قازاق، ورىس مەيرامدارىن اتاپ وتەمىز. قازاق ءتىلىندە سويلەسەمىز. ۇلىمىزدىڭ ەسىمى – الان. ونىڭ اتىن اتا-ەنەم قويدى. مەن دوستارىما «جەتىمدىكتىڭ زارىن كوپ تارتىپ ەدىم. ەندى قازاققا كۇيەۋگە شىعىپ، جارتى قالا مەنىڭ تۋىسىم بولىپ شىقتى» دەپ قالجىڭدايمىن. ۇلگىلى، ونەگەلى شاڭىراقتىڭ بولىنبەس ءبىر بولشەگىنە اينالعانىمدى ماڭدايىما جازىلعان باعىم، باقىتىم سانايمىن»، − دەيدى ناتاليا.
وتاعاسى جاسۇلان مەن وتاناسى كلارانىڭ «ارالاس نەكەنى سوگەتىندەرگە ايتارىمىز: كەسىر، قىڭىر ادامدار كەزدەسەدى، ال جامان ۇلت بولمايدى» دەگەن پىكىرلەرىنە الىپ-قوسارىمىز جوق. بۇل ەكەۋى دە توسىن جاعدايدا تانىسقان. جاسۇلان رەسەيدىڭ چەليابى قالاسىندا وقىپ جۇرگەندە ورالدىق كۋرستاسى ۇيلەنىپ، كلارانى سول تويدا جولىقتىرادى. «تاعدىردىڭ جازۋىنان ەشكىم قاشىپ قۇتىلمايدى. ايتپەسە، سىلقىلدىعان سۇلۋلار تەرىسكەيدەن دە كەزدەسەر ەدى. 1983 جىلى وتاۋ قۇرىپ، سودان بەرى ءبىر شاڭىراق استىندا ءتاتۋ-تاتتى تىرلىك قۇرىپ كەلەمىز. كەلىنىمىز ءتىلى مەن ءدىلى مۇلدەم بەيتانىس ورتاعا تەز ءسىڭىسىپ كەتتى. ەلگەزەك، اقجارقىن، باۋىرمال. ءناديا دەگەن قازاقي ەسىمدى قۋانا قابىلدادى»، دەيدى اتا-ەنەسى.
فوتو: «ەگەمەن قازاقستان» رەداكسياسىنان الىندى
