كينو - ونەردىڭ ءبىر سالاسى، كينوماتوگرافيالىق تەحنيكانىڭ نەگىزىندە قالىپتاسقان كوركەم شىعارماشىلىقتىڭ ءبىر ءتۇرى.  قازاق كينوسى قازان توڭكەرىسىنەن كەيىن پايدا بولسا، قازاق كينوسىنىڭ العاشقى قارلىعاشتارىنىڭ قاتارىنا لەنفيلم ستۋدياسى تۇسىرگەن «امانگەلدى» ءفيلمىن جاتقىزامىز. وسى فيلم قازاق كينوسىنىڭ تاريحىن باستاۋشى تۋىندى بولسا، ودان بەرگى جىلداردا قازاق كينوسى «قىز جىبەك» ، «اتاماننىڭ اقىرى»، «ءبىزدىڭ سۇيىكتى دارىگەر» ، «مەنىڭ اتىم قوجا»، ت.ب كينولارمەن تولىقتى.

سوڭعى كەزدەرى وتاندىق كينو تۇسىرۋشىلەردىڭ تىنىمسىز ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە بىرنەشە فيلمدەر، تەلەسەريالدار تۇسىرىلۋدە. ەرمەك تۇرسىنوۆتىڭ «شال» ءفيلمىنىڭ ءوزى كورەرمەندەر اراسىندا ءوز باعاسىن الدى. «اعايىندىلار»، «قارا شاڭىراق» سىندى وتاندىق تۋىندىلار كوگىلدىر ەكراننان ورىن الىپ، حالىققا كورسەتىلۋدە. ۇلتتىق ارنادان كورسەتىلىپ جۇرگەن ءبىرشاما سەريالداردىڭ بارلىعى دەرلىك تاربيە بەرەدى دەپ ايتا المايمىز، كوپ جاعدايدا شەتەلگە ەلىكتەۋشىلىك باسىم بولاتىنىن دا ايتا كەتكەن ءجون. ال وتكەنگە كوز جۇگىرتىپ، تاعىلىمى مول تاريحتان سىر شەرتەتىن «قازاق حاندىعى» سىندى ءتول تۋىندىلارىمىز وسكەلەڭ ۇرپاققا تاۋەلسىزدىكتىڭ وڭاي ولجا بولىپ كەلمەگەنىنەن حابار بەرەدى.

«امانگەلدى» فيلمىنەن باستالعان قازاق كينوسىنىڭ تاريحى بۇگىنگى كۇندە ءوز جالعاسىن لايىقتى تۇردە تاۋىپ ءجۇر مە؟ وسى تاقىرىپ اياسىندا "قامشى" اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلار اراسىندا ساۋالناما جۇرگىزگەن بولاتىن.

سوڭعى كەزدەرى شىققان وتاندىق فيلمدەرگە دەگەن كوزقاراسىڭىز قانداي جانە تاريحي فيلمدەر جايلى پىكىرىڭىز.

ومىربەكوۆا روزا قالدىبەك قىزى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، دوسەنت:

- «الماس قىلىش» ءفيلمى كوڭىلىمنەن شىقتى، حالىقتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنە وتىرىپ قۋانتتى، تاريحىمىزدى قايتا جاڭعىرتتى. تاريحتى بۇرمالاماي تۇسىرگەنىنە رۋحىمىز ءبىر كوتەرىلىپ قالدى. وتباسىمىزبەن، بۇكىل قازاق بولىپ الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءوز پىكىرىمىزدى بىلدىردىك. كينو ءوندىرىسىنىڭ دامىپ جاتقانى دا ۇلكەن قۋانىشقا بولەيدى، ەلىمىز جان-جاقتى دامۋ ۇستىندە جانە وعان كينووندىرىس سالاسى دا  ءوز ۇلەسىن قوسۋدا.

قازىرگى كۇندە شىعىپ جۇرگەن قازاق كينولارى جايلى نە ايتا الاسىز؟ قاي كينو كوبىرەك كوڭىلىڭىزدەن شىقتى؟ «قۇنانباي» ءفيلمىن كوردىڭىز بە؟

اكراموۆا ناركەس، قازۇۋ ستۋدەنتى:

- "كينووندىرىس سوڭعى  4-5 جىل ىشىندە ءبىرشاما دەڭگەيگە وسكەن. ول بايقالىپ تا ءجۇر. ءوزىم وتاندىق كينولاردى كورۋ ءۇشىن كينوتەاترلارعا ءجيى بارىپ تۇرامىن. كوپشىلىكتىڭ ۇسىنۋىمەن «قۇنانباي» ءفيلمىن  كوردىم، جالپى، ءتۇسىرىلۋ ساپاسى وتە جوعارى ەكەن. «الماس قىلىش» ءفيلمى جۇرەككە قاتتى اسەر ەتكەن كينو بولدى. قانشاما ەڭبەكتىڭ توگىلگەنى كورىنىپ تۇر، كينونىڭ ءتۇسىرۋ دەڭگەيىنە قاراپ بىلىكتى مامانداردىڭ جۇمىس ىستەگەنى انىق بايقالادى"

جاس اكتەر رەتىندە سوڭعى جىلدارى جارىققا شىعىپ جۇرگەن وتاندىق كينولار جايلى پىكىرىڭىز قانداي؟

وتاندىق «اينالايىن» سەريالىنىڭ جاس اكتەرى  رامازان امانتاي :

- "جالپى كينولار جايلى ايتاتىن بولسام ، قازىرگى كينولار كوبىنە «كاسساعا» جۇمىس ىستەيتىن بولدى. «ناۋرىز.KZ»، «كەلىن دە ادام بالاسى» سەكىلدى فيلمدەر جارىق كورۋدە.  ءبىر جاعىنان ولاردىڭ جاپپاي شىعىپ جاتقانى وزىمىزگە جاقسى، سەبەبى، ءوز اقشامىز ءوز اينالىمىمىزدا جانە بۇل جاعداي كينوگەرلەردىڭ اراسىنداعى باسەكەلەستىككە ءوز اسەرىن تيگىزدى دەپ ويلايمىن. «قازاق حاندىعى» تەلەسەريالى ماعان ۇنادى، دەسە دە ىشىندە ودان دا كوپ ەلەمەنتتەردى، بولعان وقيعالاردى كورسەتۋگە بولار ەدى دەگەن ويدامىن. قازىرگى كينوگەرلەردىڭ ىشىندە اقان ساتايەۆتى ماقتان تۇتامىن، ودان كەيىن نۇرتاس ادامبايەۆتىڭ تالانتىنان گورى تاباندىلىعى ۇنايدى، نۇرلان قويانبايەۆتىڭ كرەاتيۆكە جاقىندىعى كوڭىلىمنەن شىعادى"

كينووندىرىس سالاسىندا جۇرگەن كينوگەرلەردەن كىمدەردى بىلەسىز؟

ەمەشوۆا گۇلداريعا، قازۇۋ ستۋدەنتى:

- " قازىرگى تاڭدا ەڭ تانىمال كينو ءتۇسىرىپ جۇرگەن كينورەجيسسەر رۇستەم ابدىراشيەۆ پەن اسقار ۇزابايەۆتى جاقسى بىلەمىن. اسقار ۇزابايەۆتىڭ فيلمدەرى ۇنايدى ، الايدا رۇستەم ابدىراشيەۆتىڭ تاريحي فيلمدەرىنىڭ ورنى بولەك. «قازاق حاندىعى» تەلەسەريالىنىڭ  ءوزى وتە جاقسى تۇسىرىلگەن كينو. اسىرەسە، قازاق حاندىعىنىڭ بۇكىل ءومىرىن ءى.ەسەنبەرليننىڭ  «الماس قىلىش» رومانى جەلىسى بويىنشا حالىققا جەتكىزىپ وتىر".

وتاندىق كينووندىرىستە تاريحي جانر، دراما، كومەديا جانرلارى كەڭ ءورىس الۋدا، ال باسقا دا جانرلار وتاندىق كينوگەرلەردىڭ نازارىنان  تىس قالىپ بارا جاتقان سەكىلدى. تاريحي كينولار كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن كوپتەپ شىعۋىنا بايلانىستى جانە تاريحتى جاڭعىرتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسۋى دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا تۇرارلىق جايت.

پىكىر ءبىلدىرۋ ءبىزدىڭ مىندەتىمىز، ال ساراپتاۋ وقىرماننىڭ  ەنشىسىندە.

قامشىگەر: ايگەرىم تاۋباي