بۇگىندە تۇرمىستاعى قيىندىق سالدارىنان كىسى ولتىرگەن 300 ايەل كولونيادىن جازالارىن وتەۋدە.

ق ر باس پروكۋرورى جاقىپ اسانوۆ ۆەدومستۆوارالىق وتىرىستا تۇرمىستىق قيىندىقتاردىڭ زاردابىن تارتقان وتباسىلارعا قاتىستى ءسوز قوزعادى، دەپ جازادى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ايەل ادام الدىمەن 3 بالاسىن ءولىترىپ، كەيىننەن وزىنە قول جۇمساعان. سەبەبى كۇيەۋى ايەلىن 11 جىل بويى ساباپ كەلگەن. كۇيەۋى عانا بولسا مەيلى دەرسىڭ، كۇيەۋىنىڭ اعاسى مەن اكەسى دە قالىسپاعان.

تۇركىستاندا ەر ادام 6 جاقىنىنىڭ جانىن الماقشى بولعان – اناسى، ايەلى، 5 جاستاعى قىزى، ۇلى مەن ەكى باۋىرىن. اناسى مەن ءبىر باۋىرى امان قالىپ، قالعان تورتەۋى ەر ادامنىڭ قولىنان قازا تاپقان.

استانادا كۇيەۋى ايەلىنە جانارماي قۇيىپ، تىرىدەي ورتەپ جىبەرگەن. سونىڭ سالدارىنان 4 بالا اناسىز قالدى.

جوسالىدا كۇيەۋى ءوزىنىڭ سوزىنەن اتتاعان ايەلىن اتقا بايلاپ، اتتىڭ شابۋىنا ارەكەت جاساعان. وعان شىداماعان نازىك ايەل زاتى قايتىس بولدى.

2015 جىلعى ستاتيستيكاعا سايكەس تۇرمىستىق قيىندىقتار سالدارىنان 308 ادام قازا تاپتى. ءبارى قاساقانا ولىممەن بولعان جايتتەر.

تۇرمىستىق قيىندىقتىڭ باسقا دا تۇرلەرى كەزدەسىپ جاتتى.

ەكىباستۇز تۇرعىنى 11 جاستاعى تۋعان قىزىن 2 جىلدان بەرى زورلاپ كەلگەن. ءتىپتى ارەكەتىن ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ، جەلىگە سالدى. ول ازداي، قىزىن ساۋدالاعنىن قايتەرسىز...

ءوز قىزى مەن كۇيەۋ بالاسىنىڭ سوققىسىنا شىداماعان الماتىلىق تۇرعىن اسىلىپ ءولدى.

2017 جىلدىڭ وزىندە تۇرمىستىق قيىندىق سالدارىنان 316 ايەل كوز جۇمدى. بۇگىندە ادام ولتىرگەن دەگەن ايىپپەن 300 ايەل كولونيالاردا جازالارىن وتەۋدە. سونىڭ سالدارىنان تالاي وتباسى قۇردىمعا ۇشىرادى، بالالار جەتىم قالدى.

«كوبىنە قيىندىقتار جۇمىسسىزدىقتىڭ سالدارىنان بولادى. الايدا بايلىق تا ۇيىپ وتىرعان وتباسىنىڭ تۇبىنە جەتپەي قويمايتىنىن ەسكەرە كەتكەن ءجون. ەركەكتەردىڭ كوبى بار تاپقان تابىسىن قىدىرۋعا، ىشىمدىككە، ناشاقورلىققا، قۇمار ويىندارعا قۇرتادى. ارينە، بۇلاردىڭ ءبارى الامنىڭ پسيحولوگياسىنا كەرى اسەرىن تيىگزبەي قويمايدى. سونىڭ سالدارىنان ايەلىنە بارىپ سوقتىعادى نەمەسە بالاسىن قورلايدى.

مۇنداي قيىندىقتار نەنىڭ سەبەبىنەن تۋىندايدى؟

وتباسىنداعى قيىندىقتار بۇرىن سوڭدى اشىق ايتىلا بەرمەيتىن. الەۋمەتتىك ماسەلە رەتىندە دە قاراستىرىلماعان. ادامدار «وتباسى – قوعامدىق ەمەس، جەكە ماسەلە» دەگەن پوزيسيانى جاقسى ۇستانعان. سەبەبى قازاقتىڭ بويىنا سىڭگەن تاربيە، ونەگە ەدى.

قازاقتاردا ءسوز بار: «اناسىنا قاراپ، قىزىن ال». الايدا تاياقتان كوزىن اشپاعان ايەل ادامنان قانداي جىلۋلىق، قانداي ماحاببات سەزىمىن كۇتۋگە بولادى؟ ۇرىس-كەرىس، جانجالدىڭ ورتاسىندا وسكەن بالادان قانداي تۇلعا شىعادى؟ دۇرىس تاربيەلەنبەگەن بالاعا قوعامنان ءوز ورنىن تابۋى قيىنعا سوعاتىنى انىق.

زورلىق – بۇگىنگى تاڭدا جەكە ماسەلە ەمەس، اۋقىمى كەڭەيگەن. جۇمىسسىزدىق، قۇقىق بۇزۋشىلىق ارەكەتتەر، جۇمىستاعى قيىندىقتار – ءبارى وتباسىلىق جاعدايعا اسەر ەتپەي قويمايدى. سول سەبەپتى مەملەكەت تۇرمىستىق قيىندىقتاردى دا ەسكەرىپ، شارا قولدانۋى كەرەك»، دەدى باس پروكۋرور.  

شولۋشى: گۇلىم جاقان