الماتىدا VI- شاقىرىلىمداعى ءماسليحاتتىڭ XIX سەسسياسى بارىسىندا قالانىڭ 2017 جىلعا ناقتىلانعان بيۋدجەتى 10،4 ميلليارد تەڭگە بولىپ قابىلداندى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.

قوسىمشا قارجى كوزدەرى كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى ءبىرقاتار نىسانداردى جەكەشەلەندىرۋ جانە اكىمشىلىك ايىپپۇلداردان ءتۇستى. "الماتى 2020 دامۋ" باعدارلاماسىنىڭ تۇجىرىمدارىنا ساي قالانى دامىتۋ مەن ازامتتاردىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى وزگەرىس ەنگىزىلدى.

قالالىق اكىمدىكتەگىلەردىڭ ايتۋىنشا، 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءىوو الدىن الا جاسالعان مالىمەت بويىنشا 3 پايىز بولعان. سونىمەن قاتار، بولشەك ساۋدا 6،8 پايىزعا، ونەركاسىپ 4،7 پايىزعا، بايلانىس 4،9 پايىزعا، تۇرعىن ءۇي سالۋ 15،6 پايىزعا ارتقانى ايتىلادى. وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىندە اتالعان سالالار بويىنشا كورسەتكىشتەر تومەن بولعان ەدى.

سونداي-اق، باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 7 ايدىڭ ىشىندە 705،3 ميلليارد تەڭگە ءتۇستى، بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 54،9 ميلليارد تەڭگەگە كوپ. ينۆەستيسيا كولەمى 235،7 ميلليارد تەڭگەگە جەتىپ، ءوسىم 12،2 پايىز بولدى. نەگىزگى ءوسىم جەكە ينۆەستيسيا ۇلەسىنىڭ 84 پايىز بولۋى ارقاسىندا قامتاماسىز ەتىلدى. بيىلعى جىلى ەكونوميكاعا تارتىلعان مەملەكەتتىك ينۆەستيسيا  كولەمى 139 ميللاردتان 160 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى، جەرگىلىكتى بيۋدجەتى اۋقىمى ارتىپ، 101 ميلليارد تەڭگەگە ۇلعايدى.

"الماتىدا وتكەن جىلى تابىستار بويىنشا جەرگىلىكتى بيۋدجەت 12،2 ميلليارد تەڭگەگە، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 102،6 ميلليارد تەڭگەگە ارتىعىمەن ورىندالدى. دەگەنمەن، بيۋدجەت الىمى جىلدان جىلعا ءوسىپ وتىرعان. الماتى ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى ەكەنىن ءارى كوپ ينۆەستيسيانى قاجەت ەتەتىنىن ەسكەرسەك، 2017 جىلى قالانىڭ بيۋدجەتتىك الىمى ءبىرشاما ازايدى"، - دەپ ايتىپ ءوتتى قالالىق اكىمدىكتىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىندەگىلەر.

ءبىلىم سالاسىنداعى نەگىزگى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى سىنىپتاردىڭ تولىمدىلىعى. سوندىقتان №198 مەكتەپ جانىنان قوسالقى وبەكت سالۋ ءۇشىن 28،4 ميلليون تەڭگە ءبولىندى.№138 گيمنازيا جانىنان 600 ورىندى نىسان سالۋ ءۇشىن 5 ميلليون تەڭگە ءبولىندى ءارى جسق جاسالۋدا. الماتىداعى №2 گۋمانيتارلىق-پەداگوگيكالىق كوللەدجدە 500 وقۋشىعا ارنالعان قوسالقى نىسان سالۋ ءۇشىن 4،8 ميلليون تەڭگە ءبولىندى جانە جسق دايىندالۋدا.

بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن وقۋ ورىندارىنىڭ سەيسميكالىق قۋاتىن ارتتىرۋعا ءجىتى نازار اۋدارىلۋدا.ءتىلى مۇكىس بالالار ساباق الاتىن №9 مەكتەپ- ينتەرناتتىڭ سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ جانە جسق دايىنداۋ ءۇشىن 8،5 ملن. تەڭگە بولىنەدى. بيىل 42 ءبىلىم وشاعىنىڭ قۇرىلىسى مەن سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگىن جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلعان. بۇلاردىڭ 29 وبەكتىسى بيىل ىسكە قوسىلادى.

اكىمدىكتەگىلەردىڭ ايتۋىنشا، قالا مەكتەپتەرىنىڭ وقۋ قۇرالدارىن الۋ ءۇشىن 528،2 ميلليون تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانعان. جەكە بالا باقشالاردا بالدىرعاندار سانىنىڭ ارتۋى بارىسىندا مەملەكەتتىك ءبىلىم تاپسىرىسى ءۇشىن 123 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. بۇقارالىق كاسىپكەرلىك اياسىندا جاستار پراكتيكاسىنا قاتىساتىن 1،5 مىڭ ادامعا 166،7 ميلليون تەڭگە جوسپارلانعان.

ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ وتالىقتارىندا قامقورلىققا الۋشىلار قاتارىنىڭ 1 130 دەيىن جەتۋىنە وراي ازىق- تۇلىك ونىمدەرىن الۋ ءۇشىن 51،1 ميلليون تەڭگە، ءدارى- دارمەك ءۇشىن 17،1 ميلليون تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلعان. الەۋمەتتىك قولداۋ جانە ونى تۇتىنۋشىلار سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى 43،8 ميلليون تەڭگەگە 144 كرەسلو-اربالار، 3،8 ميلليون تەڭگەگە 57 ەستۋ اپپاراتتارى الىنىپ، 14،4 ميلليون تەڭگەنىڭ ينۆاتاكسي قىزمەتى ۇسىنىلادى.

"مەديسينالىق قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋعا ايرىقشا نازار اۋدارىلادى، وسىعان وراي بۇل سالاعا قوسىمشا 1،2 ميلليارد تەڭگە بولىنەدى. دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جەتە ءمان بەرىلەدى. 83 مەديسينالىق جابدىق پەن پاتولوگواناتوميالىق بيۋروعا 1 جۇك ءليفتىن الۋ ءۇشىن 893،1 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ سەيسميكالىق قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا جانە 3 نىسانداعى جۇمىستى اياقتاۋعا 22،9 ميلليون تەڭگە جۇمسالادى. بيىل 18 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىنۋدا ءارى جوندەلۋدە، ولاردىڭ 10 وبەكتىسى جىل اياعىنا دەيىن ىسكە قوسىلادى"، - دەدى اكىمدىكتەگىلەر.

تۇرعىن ءۇي- كوممۋنالدىق قىزمەتتى جاقسارتۋعا 3،8 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان. قازىرگى كەزدە جىلۋ جۇيەلەرىن، سۋ قۇبىرلارىن جوندەۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرۋدە. قالاعا قوسىلعان ەلدى مەكەندەردى جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋدى جاقسارتۋ جانە قالانىڭ وڭتۇستىك- باتىس بولىگىندەگى 153 گەكتار جەرگە ورنالاسقان اۋماقتى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2،8 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان. قالاعا قوسىلعان ەلدى مەكەندەردە ەلەكتر جەلىسىن سالۋ ءۇشىن جسق دايىنداۋعا 6 ميلليون تەڭگە بولىنەدى.

"وڭىرلەردى دامىتۋ-2020" باعدارلاماسى اياسىندا 3،4 شاقىرىم ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم، سۋ قۇبىرلارى جوندەلەدى، كارىزدەر جاسالادى. دوستىك ىقشام اۋدانىندا  وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن 130،4 ميلليون تەڭگە، كالكامان-1،4 ىقشاماۋدانىنا 53،3 ميلليون تەڭگە بولىنەدى، ارنايى مەدقامتاماسىز ەتۋدىڭ قويما  بازاسىنىڭ قازاندىعىن سالۋعا 30 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان.

تۇكش مودەرنيزاسيالاۋ باعدارلاماسى اياسىندا 58 ءۇي كەشەندى جوندەلەدى، 43 ءۇيدىڭ شاتىرىن جوندەۋگە 745 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. "نۇرلى جەر" باعدارلاماسى بويىنشا "سايالى-2" كوپقاباتتى ءۇي ءۇشىن ينجەنەرلىك جەلىلەر سالۋعا 104 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. 

سونداي-اق، اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە، قالانى اباتتاندىرۋعا 593،4 ميلليون تەڭگە جۇمسالادى. ارىق جەلىلەرىن جاقسارتۋعا باسا نازار اۋدارىلادى.5،9 كم ارىق جەلىسى مەن جاۋىندى كاناليزاسيا قۇرىلىسىنا 243،8 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلعان. "اجك" اق سىرتقى جارىق كوزدەرىن قامتاماسىز ەتۋگە 100 ميلليون تەڭگە بولىنەدى. قالانىڭ ماگيسترالدى كوشەلەرىندەگى 5 جەر استى وتپەلى جولدار جوندەلەدى.

بيىل بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ بارىسىندا 43،2 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ قاراستىرىلعان.

جالپى، الماتى اكىمدىگى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى ءۇشىن جايلىلىق جۇمىستارىن ودان ءارى جالعاستىرادى. بيىل جول ايرىقتارىن، قۇرىلىس نىساندارىن، ۋنيۆەرسيادا وبەكتىلەرىن، الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ مەن اشۋ شارالارىن وڭتايلاندىرۋ، ءتۇرى قۇرىلىس جۇمىستارىنا ءمجا كەڭىنەن تارتۋ، مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ شارالارىن ۇنەمدەۋ بارىسىندا تۇسكەن قارجى قالا ەكونوميكاسىن ارتتىرۋعا جۇمسالدى.

قالادا تۇرعىندار ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا،پاركتەر مەن سكۆەرلەر اباتتاندىرىلۋدا، جاياۋ جۇرگىنشى جانە ۆەلوجولدار جاسالىپ، قورشاۋلار الىنۋدا، قوعامدىق كەڭىستىك كەڭەيۋدە.

"جىبەك جولى، پانفيلوۆ، گوگول، قابانباي باتىر كوشەلەرى مەن "استانا" الاڭى قايتا جاسالىپ، بۇلاردا جاياۋ جۇرگىنشىگە باسىمدىق بەرىلۋدە، اللەيالار، جاسىل لاندشافتار، ۆەلوسيپەد جولدارى،بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى، وتپەلى جولدار جاسالۋدا.

جىل اياعىنا دەيىن قالاداعى 500 اۋلا جوندەلەدى، ءار اۋداندا 16 جاياۋ جۇرگىنشى ايماعى اباتتاندىرىلادى.

146 شاقىرىم جول جوندەلەدى، 97 مىڭ شارشى مەتر تروتۋار اباتتاندىرىلادى، ۇزىندىعى 15 شاقىرىم جول جانە 57 كوشەدەگى 42 شاقىرىم ارىق جەلىسى قايتا جاسالادى، 32 شاقىرىم جىلۋ جۇيەسى جاڭعىرتىلادى. 20 مىڭ ۇيگە 380 شاقىرىم سۋ قۇبىرى مەن  كارىز جەلىسى تارتىلۋدا، فۋرمانوۆ، اباي كوشەلەرى ۇڭگىلەنىپ، ءۇش جول ايرىعىنىڭ قۇرىلىسى مەن  جاڭا اۋدانداداعى جولدار جاسالىپ جاتىر"، - دەدى اكىمدىك وكىلدەر.

سونداي-اق، كولىك رەفورماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى ايتىلادى. "وڭاي" جول كارتاسى جاسالىپ، 1 ميلليون 300 مىڭ كارتا ساتىلدى. 2016 جىلى 137 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىندى. بيىل ساتىپ الىنعان 60 جاڭا اۆتوبۋسقا قوسىمشا جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا 300 جاڭا اۆتوبۋس الىنادى. اۆتوبۋستار مەن تروللەيبۋستار ءۇشىن ارنايى جولاقتار 100 شاقىرىم دەيىن جەتەدى. اقىلى كولىك تۇراعى 10 مىڭ ورىن بولادى. مەترونىڭ ەكى بەكەتىنىڭ، BRT جەلىسىنىڭ قۇرىلىستارى جالعاسىپ، LRT ەنگىزۋگە دايىندىقتار جۇرۋدە.قالادا وربيتا ىقشام اۋدانىنان كوك بازارعا دەيىن ۆەلودالىز جاسالادى، ۆەلوستانسيالار سانى 200 دەيىن بارادى، بۇلاردا 1700 ۆەلوسيپەد بولادى. جىل اياعىنا دەيىن 102 وتپەلى جولدى تۇندە جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇزەگە اسادى.

قالاعا قوسىلعان ناۋرىزباي اۋدانىندا 188 كم جولعا اسفالت توسەلەدى، 64 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي ورتالىق جىلۋمەن قامتىلادى. ءمجا ەسەبىنەن 2 مەكتەپ، 3 ەمحانا،33 بالا باقشا،17 سپورت جانە بالالار الاڭدارى سالىندى. جىل اياعىنا دەيىن 123 كم سۋ قۇبىرى، 80 شاقىرىم كارىز جەلىسى جۇزەگە اسادى، 2018 جىلى 135 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى جارىق بەرەتىن بولادى. اۋدان 100 پايىز گازبەن قامتىلعان.

2015 جىلعى سەل زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن قارعالى وزەنىنىڭ ارناسى قايتا جاسالدى، جاعالاۋلار مىقتى بەكىتىلدى،اۋدان تۇرىندارى ءۇشىن جاڭا دەمالىس ورىندارى اشىلدى.

"مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي ناۋرىزباي اۋدانىن كەزەڭ بويىنشا دامىتۋ بارىسىندا اۋدان اكىمدىگى مەن ءىىب عيماراتى  ىسكە قوسىلدى. "تۋعانجەر" باعدارلاماسى بويىنشا  شىلدە ايىنىڭ باسىندا "زاۆود ەلەكتروكابەل" ج ش س بولگەن 1،2 ميلليارد تەڭگە قارجىعا سالىنعان  500 ادام قاتىنايتىن كوپفۋنكسيونالدى ەمحانا ىسكە قوسىلدى.1 قىركۇيەكتە "ءسابي" جەكە قايىرىمدىلىق قورى بولگەن 1،4 ميلليارد تەڭگەگە سالىنعان 1200 ورىندى مەكتەپ اشىلادى"، - دەدى قالالىق اكىمدىكتەگىلەر.

تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىك  تابىستار باسقارماسىنىڭ، سوت، پروكۋراتۋرا، قازپوشتا،بانك، زەينەتاقى تولەۋ ورتالىعى، تاۋلىگىنە  مىڭ ادامعا قىزمەت كورسەتەتىن حقكو-نىڭ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلەدى. "نۇرلى جەرە باعدارلاماسى بويىنشا 1،5 مىڭ پاتەرلى  21 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا 496 7 تۇرعىن ءۇي  پايدالانۋعا بەرىلەدى.