كوپقاباتتى ۇيلەرگە ورتاق جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالىن قويعان الماتىلىقتار  كوممۋنالدىق تولەمدى 55 پايىزعا از تولەپ وتىر. ءبىر عانا تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ تۇرعىندارى وتكەن قىستا جىلۋعا تولەيتىن تولەمنەن 4 ملن تەڭگەگە جۋىق قاراجات ۇنەمدەگەن.

ءقازىر قالا بويىنشا جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالدارىن ورناتۋ باعدارلاماسى قارقىندى جۇزەگە اسۋدا. بۇگىنگى كۇنى مەگاپوليستەگى ۇيلەردىڭ 64 پايىزىندا ۇنەمدى قوندىرعى بار.

اۋەزوۆ اۋدانى – الماتىدا ورتاق جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالدارىن ورناتۋدان كوش باستاپ تۇر. بۇل اۋدانداعى كوپقاباتتى 1704 ءۇيدىڭ 95 پايىزى ەسەپتەگىش قۇرالمەن جابدىقتالعان. سونىڭ ارقاسىندا، 243 پاتەرلى مىنا تۇرعىن ءۇي كەشەنى وتكەن جىلۋ ماۋسىمىندا 3 ملن 837 مىڭ تەڭگە ۇنەمدەگەن. 

«سالىستىرمالى تۇردە ايتار بولساق، ەگەر ۇيدە جالپى قويىلعان قوندىرعى بولماسا، قالا بويىنشا 1 تەكشە مەتر ىستىق سۋدىڭ باعاسى 588 تەڭگەنى، ال جىلۋدىڭ 1 شارشى مەترىنە 268 تەڭگەنى قۇرايدى. ال قوندىرعى قويعان كەزدە، قانشا ناقتى جىلۋ بەرىلدى، سونى عانا ەسەپتەپ شىعارىپ بەرەدى»، – دەدى «مامىر-7» پيك ءتوراعاسى مۇراتجان جاقىپباي.

ورتاق جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالىنىڭ جانىندا مىناداي مودەم بولادى. ول بارلىق كورسەتكىشتى الماتى جىلۋ جۇيەسىنە اۆتوماتتى تۇردە جولدايدى. ەسەپ قۇرالىن بىرنەشە جىلدان بەرى پايدالاناتىن تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا، ۇنەمنىڭ ۇلەسى اجەپتەۋىر. اسىرەسە، قىس مەزگىلىندە كوممۋنالدىق تولەمدەردى وزگەلەردەن ەكى ەسە از تولەيمىز دەيدى.

«ءبىزدىڭ وسى ۇيگە كوشىپ كەلگەنىمىزگە ەكى-ۇش جىل بولدى. وسى قۇرىلعىلاردى قويعالى بەرى كوممۋنالدىق تولەمدەرىمىز وتە از كەلەدى. ءوتى ءتيىمدى ەكەن، ءۇيىمىز دە قىستا جىلى بولىپ تۇرادى»، – دەيدى تۇرعىن سالتانات اتاقۇلوۆا.

«باعدارلاما بويىنشا قالانىڭ 64 پايىزى ورتاق ەسەپتەگىش قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ەگەر دە جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ 1 گيگا كالورياسى ورتاق ەسەپتەگىش قۇرالىنسىز 8139 تەڭگە بولسا، وسى قۇرال ورناتىلعان ۇيلەردە 5967 تەڭگەنى قۇرايدى»، – دەدى «الماتى جىلۋ جۇيەسى» ج ش س ينجەنەرى تالعات باياحمەتوۆ.

ورتاق جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالدىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى تۇسى – قاراپايىم ەسەپتەگىش قۇرالى بارلار جاز مەزگىلىندە ىستىق سۋدىڭ تەكشە مەترىنە 588 تەڭگە تولەسە، ورتاق ەسەپتەگىش قۇرال ورناتقاندار ناقتى قولدانىلعان سۋعا عانا تولەيدى ەكەن. جانە بۇعان دەيىن تۇرعىندارعا ەسەپ قۇرالدىڭ قۇنىن ءبولىپ تولەۋگە 1 جىل ۋاقىت بەرىلىپ كەلسە، ءقازىر 4 جىل كولەمىندە ءبولىپ تولەۋگە مۇمكىندىك بەرىلگەن، ياعني، ءبىر پاتەردەن ايىنا نەبارى 200-500 تەڭگەدەي شاعادى. الماتى جىلۋ جۇيەسىنىڭ ماماندارى جىل سوڭىنا دەيىن 7597 قۇرىلعى ورناتپاق. دەمەك، ورتاق جىلۋ ەسەپتەگىش قۇرالىمەن قالانىڭ 90 پايىزى قامتىلادى دەگەن ءسوز. تەك ەسكى جانە تەحنيكالىق مۇمكىندىگى جوق ۇيلەر عانا جابدىقتالمايدى.