قوستاناي وبلىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديدات ءابىلعازى قۇسايىنوۆتىڭ ايماقتىق سايلاۋالدى شتابى جۇمىسىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.
بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديدات ءابىلعازى قۇسايىنوۆتىڭ قوستاناي وبلىسىنداعى شتابىنىڭ جۇمىسى تانىستىرىلدى.
سايلاۋ الدى ناسيحات جۇمىسىنىڭ بارىسى تۋرالى شتاب جەتەكشىسى رۇستەم جولامان اڭگىمەلەپ بەردى: «قوستاناي وبلىسىنداعى سايلاۋالدى شتابىمىز ءوز جۇمىسىن باستادى، اقپاراتتاندىرۋ قىزمەتىمەن اينالىساتىن سەنىمدى تۇلعالار بەلگىلەندى.
الداعى كۇندەرى ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر، كوپتەگەن ءىس-شارالار وتكىزىلەتىن بولادى. ونىڭ ىشىندە ستۋدەنتتەرمەن، كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسشى ۇجىمدارىمەن كەدەسۋلەر ۇيىمداستىرماقپىز.
وزگە ايماقتاردا دا ارىپتەستەرىمىز كانديداتىمىزدىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن حالىققا جەتكىزۋمەن اينالىسادى.
قوستانايلىق شتابتاعى كەڭسەمىز جۋرناليستەر مەن باقىلاۋشىلار ءۇشىن اركەز اشىق، ناسيحات جۇمىسى تۋرالى جانە باسقا دا قاجەتتى اقپاراتتاردى وسى جەردەن الۋعا بولادى.
ءابىلعازى قۇسايىنوۆ ءوزىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.
«مەنىڭ ويىمشا، الەمدىك پروبلەمالار رەيتينگىندە ەكولوگيا مەن ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى ءبىرىنشى ورىنعا شىعۋى كەرەك. ەكولوگيانى جەكە ءۇيىڭ تۋرالى عىلىم رەتىندە ءتۇسىنىپ، قابىلداۋ ماڭىزدى.
ءبىز ەكولوگيالىق ءقاۋىپسىز دامۋعا كوشۋ مىندەتتەرىن ادامزات دامۋىمەن قاتار قاراستىرۋدى ماقسات تۇتامىز.
اتاپ ايتقاندا، ەكونوميكانى ەكولوگيالىق تازا، قورشاعان ورتاعا زيانى جوق از شىعىندى تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن تۇرلەندىرۋ دامۋدىڭ باستى نەگىزىنە اينالۋى ءتيىس.
جاڭا قۇرىلىستى باستاردا، ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى ىسكە قوساردا، كەز كەلگەن شارۋاشىلىقتى جۇرگىزۋ كەزىندە ەكولوگيالىق ماسەلەلەر ەسكەرىلىپ، بىرەگەي تابيعي لاندشافتتاردىڭ، فلورا مەن فاۋنانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كوڭىل ءبولىنۋى كەرەك.
جاعىمدى ەكولوگيالىق ورتا – ادام دەنساۋلىعىنىڭ كەپىلى»، - دەدى كانديدات.
بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى الەمدىك ساراپشىلار قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى مەن تابيعي رەسۋرستار پروبلەماسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋمەن اينالىسىپ جاتىر. جىل سايىن جاعداي ناشارلاپ بارادى، ەگەر ادامزات تابيعاتقا دەگەن قارىم-قاتىناسىن وزگەرتپەسە، ونىڭ سوڭى ۇلكەن اپاتقا، وركەنيەتتىڭ قۇلدىراۋىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنە سۇيەنگەن ءا.قۇسايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا، اسىرەسە، عالامشاردىڭ 1/3 بولىگى تۇراتىن الەمنىڭ حالقى اسا كوپ ەلدەرىندە ەكولوگيالىق جاعداي مۇلدە مۇشكىل. اۋانىڭ، سۋدىڭ لاستانۋى، ساپاسىز ازىق-تۇلىك ادامزاتقا ۇلكەن ءقاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر. ساراپشىلاردىڭ بولجامىنشا، 30-35 جىلدان كەيىن لاستانعان اۋا 3،6 ملن ادامنىڭ ءولىمىنىڭ باستى سەبەبىنە اينالادى، ولاردىڭ باسىم بولىگى – جوعارىدا اتاپ وتكەن ايماقتاردىڭ تۇرعىندارى.
تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت، قازىرگى زامانعى ەكولوگيالىق قولايسىز ورتا ادامنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە عانا ەمەس، جالپى عالامشاردىڭ تابيعي ەكوجۇيەسىنىڭ قالىپتى جۇمىسىنا اسەر ەتىپ، سۋ رەسۋرستارىنىڭ، كليماتتىڭ وزگەرۋىنە الىپ كەلۋدە.
بيوسفەرا مەن جالپى جەر شارىنىڭ تاعدىرى ادامزاتتىڭ بۇدان ارعى ونەركاسىپتىك قىزمەتىنىڭ ەكولوگيالىق ءتيىمدى ءارى راسيونالدى جۇرگىزىلۋىنە تىكەلەي تاۋەلدى. ول ءۇشىن ەكولوگيالىق مادەنيەت دەڭگەيىن كوتەرۋ ماڭىزدى، ءار ادام ورمانداردىڭ، وزەن-كولدەردىڭ، جانۋارلار مەن وسىمدىك الەمىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ءتيىستى دەڭگەيدە كوڭىل ءبولىپ، سۋ مەن قۋات كوزدەرىنىڭ ىسىراپشىلدىعىنا جول بەرمەۋى ءتيىس.
ادامنىڭ بيوسفەراعا ىقپالىنان عالامشاردىڭ جىلۋ رەجيمى ءوسىپ، راديواكتيۆتى اينالا كەڭىدى، الەم مۇحيتتارى لاستانىپ، جاڭارتىلمايتىن شيكىزات قورى ازايدى. تابيعاتتىڭ ەكولوگيالىق جۇيەسى ءوزىن-وزى تازارتىپ ۇلگەرمەي جاتىر. ال ادامزات وركەنيەتىنىڭ قىسىمى تومەندەر ەمەس.
«جاھاندىق ونەركاسىپتىك جوبالار تابيعاتقا ۇلكەن زيان كەلتىرۋدە، سەبەبى ولاردىڭ جۇمىسىندا تابيعاتتى قورعاۋعا نەگىزدەلگەن وڭدەۋ ادىستەرى ەسكەرىلمەيدى.
الەمنىڭ ءىرى قالالارىنا جۇرگىزىلگەن گەوحيميالىق جانە ەپيدەميولوگيالىق تالداۋلار نەگىزىندە انىقتالعانداي، مۇنىڭ ءبارى جالپى اۋرۋ-سىرقاۋدىڭ 30-70 پايىزىنا، ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ 40 پايىزىنا سەبەپ بولىپ وتىر. الەمدىك ستاتيستيكاعا سايكەس، تۋا بىتكەن دەنساۋلىق اقاۋلارىنىڭ 17 پايىزى سىرتقى حيميالىق فاكتورلاردىڭ جاعىمسىز ىقپالىمەن بايلانىستى.
قورىتا ايتقاندا، تابيعاتتى قورعاۋ مەن ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە ۇلكەن ماڭىز بەرىلۋى كەرەك»، - دەدى ءا.قۇسايىنوۆ.
