الماتىداعى «سەليننىي» كينوتەاترى ءىرى مادەني ورتالىق بولىپ قايتا اشىلدى

/uploads/thumbnail/20181112111719832_small.jpg

جارتى عاسىردان استام تاريحى بار «سەليننىي» كينوتەاترى 2020 جىلى قايتا اشىلادى. زاماناۋي مادەنيەت ورتالىعى بولىپ جۇمىسىن باستايتىن نىسان وسى ۋاقىتقا دەيىن ءتۇرلى ماقساتتا جۇمىس ىستەپ كەلگەن. ەندى جاۋاپتىلار عيماراتتىڭ رۋحاني قۇندىلىعىن ارتتىرماق نيەتتە. قاراشا ايىندا كۇردەلى جۇمىس باستالادى، ال وعان دەيىن الماتىلىقتار مەن قالا قوناقتارى وسى عيماراتتا ورىن تەپكەن كەرەمەت كورمەنىڭ كۋاگەرى بولادى.  

الماتىنىڭ ءىنجۋ-مارجانى سانالعان «سەليننىي» كينوتەاترى ءوز زامانىندا ميلليونداعان كورەرمەن جيناعان. ءبىر مەزەتتە 1536 ادام ۇلكەن ەكرانعا كىرىپ كەتەتىندەي اسەر قالدىرعان. دەرەكتەرگە سەنسەك، 82ء-شى جىلى كينوكورسەتىلىمدەردى 2 ميلليوننان استام ادام تاماشالاپتى. 1964 جىلى تيپتىك جوبا ارقىلى سالىنعان نىسانعا كەڭەستىك ساۋلەتشى ۆلاديمير كاسيەۆ وزگەرىس ەنگىزگەن. ايتپاقشى ۆلاديمير كاسيەۆ سول ۋاقىتتا الماتىداعى ايشىقتى نىساندار: الماتى سيركى، «مەدەۋ» مۇز ايدىنى، بالۋان شولاق سپورت كەشەنى بوي كوتەرگەندە، قۇرىلىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن نەگىزگى مامانداردىڭ ءبىرى بولعان.

«بۇل عيمارات ماسكەۋدەن جىبەرىلگەن تيپتىك جوبا بويىنشا سالىنعان. ونى قازاقستانعا بەيىمدەپ سالۋ مەنىڭ اكەمە تاپسىرىلىپتى. سودان بولار، ول ءوزىنىڭ دوسىن، تانىمال سۋرەتشى ەۆگەنيي سيدوركيندى شاقىرىپتى. ونىڭ قولىنان مىنا ادەمى سگراففيتو شىققان. «سەليننىي» ۇلكەن زالى بار ءىرى كينوتەاتر بولاتىن. زالعا لىق تولعان حالىقتى كورگەنىم ەسىمدە»، – دەدى كەڭەستىك ارحيتەكتور ۆ.كاسيەۆتىڭ قىزى مارياننا پوكروۆسكايا.

ەۆگەنيي سيدوركيننىڭ اۆتورلىق سگراففيتوسى جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان. ول 2000-شى جىلدارى جوعالعان سۋرەتتەردىڭ قاتارىندا ەدى. سول كەزدە ۇلكەن كينوزال ەكىگە ءبولىندى، كىرەبەرىستى جوندەپ، قوسقاباتتى ەتىپ جاساعان.

«عيماراتتىڭ وڭتۇستىك جاعىندا اتالمىش سگراففيتونىڭ كوشىرمەسى قويىلعان. ءبىراق دايىندىق جۇمىستارىن باستاعان كەزدە سيدوركيننىڭ ءوز قولىنان شىققان تۋىندىسىن تاپقاندا، قاتتى قۋاندىق. جوسپارىمىزدا بۇل پاننونى وسى قالپىندا ساقتاپ قالۋ تۇر. ءتىپتى، كەم كەتىك جەرلەرىن قالپىنا كەلتىرۋىمىز مۇمكىن»، – دەدى «سەليننىي» زاماناۋي مادەنيەت ورتالىعىنىڭ» جوبا جەتەكشىسى ءجاميلا نۇرقالييەۆا.  

سوڭعى ەكى ونجىلدىقتا بۇل عيمارات قوجايىنىن بىرنەشە رەت اۋىستىرعان. سايكەسىنشە، ءارقايسىسى وزىندىك وزگەرىستەردى الىپ كەلۋگە تىرىسقان. بۇل جەردە مەيرامحانا دا، ءتىپتى تۇنگى كلۋب تا ءوز ۋاقىتىندا قىزمەت اتقارعان. ەندى زاماناۋي مادەنيەت ورتالىعىنداعىلاردىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەت – عيماراتتىڭ رۋحاني قۇندىلىعىن ارتتىرىپ، باستاپقى كەيپىن قالپىنا كەلتىرۋ.

«سەليننىي» زاماناۋي مادەنيەت ورتالىعى – قازاقستانداعى العاشقى جوبالاردىڭ ءبىرى. كۇردەلى جوندەۋدىڭ الدىندا، قىركۇيەكتە مۇندا ءۇش بولىمنەن تۇراتىن «باستاۋ» كورمەسى ءوز جۇمىسىن باستادى. بۇرىنعى كينوزالدا «اشىق ارحيۆ: الماتى» ەكسپوزيسياسى قويىلعان. بۇل جەردەن قالاداعى ايشىقتى دەگەن 20 عيماراتتىڭ ساۋلەتىمەن، تاريحىمەن، تاسپاعا تۇسكەن بەينەلەرمەن تانىسۋعا بولادى. ال بۇرىنعى تۇنگى كلۋبتىڭ ورنىندا ورتالىق ازيا ەلدەرى سۋرەتشىلەرىنىڭ تۋىندىلارى ورىن تەپكەن.

«ءبىز عيماراتتى بارلىق ساۋلەتتىك قىرىنان كورسەتكىمىز كەلدى. 64ء-شى جىلعى كەيپىنەن باستاپ، ءتۇرلى وزگەرىسكە تۇسكەن كەزەڭدەرىن قامتىساق دەيمىز. ارتىنشا تابىلعان سگراففيتونى تاۋىپ، ەكىنشى قاباتتىڭ باعانالارىن قالدىردىق. عيمارات پايدالانۋعا بەرىلگەننەن باستاپ قانداي وزگەرىسكە تۇسكەنىن، قاسبەتى قالاي وزگەرگەنىن مىناداي سىزبالارمەن كورسەتتىك»، – دەيدى كورمە كۋراتورى، ارحيتەكتور (ماسكەۋ) ەكاتەرينا گولوۆاتيۋك.

«سەليننىي» كەڭىستىگى كەلەشەكتە ناعىز مادەنيەت وشاعى رەتىندە پايدالانىلادى. ونى جوبالاۋمەن بريتاندىق سالەتشى اسيف حان اينالىسپاق. نىسان امبەباپ باعىتتا قىزمەت ەتەدى. ال باستى مىندەت – كينوتەاتردىڭ مادەني باعىتى مەن ەسكى كەلبەتىن قالپىنا كەلتىرۋ.

قاتىستى ماقالالار