قوڭىر ۇنىمەن ءوز تىڭداۋشىلارىن قالىپتاستىرا بىلگەن مايتالمان راديوجۋرناليست ءوز سالاسىنىڭ جەتىستىگىمەن كەمشىن تۇستارىن ورتاعا سالدى.

 - ءبىر كەزدە راديو ەڭ شۇعىل اقپارات جەتكىزۋ قۇرالى دەۋشى ەدىك، ونىڭ ورنىن ينتەرنەت وراپ كەتكەنىنە كەلىسەسىز بە؟

   -وعان كەلىسپەسكە بولماس. بۇگىنگى اقپاراتتىق تەحنولوگيا كوز ىلەسپەس قارقىنمەن دامىپ بارا جاتقان تۇستا ينتەرنەتتىڭ تالاي دۇنيەنى شاڭ قاپتىرعانى راس. دەي تۇرعانمەن، راديو - ول قاشان دا راديو بولىپ قالا بەرمەك.

اراگىدىك سىني پىكىرلەر ايتىلىپ قالىپ جاتادى دەسەك تە،  قازاق راديوسى مەن «شالقار» راديوسىن جانىنا سەرىك ەتىپ، ۇزبەي تىڭدايتىندار جەتەرلىك. بۇعان ەل الدىندا جۇرگەن اعالارىمىز، اقىن-جازۋشىلار، قوعام، مادەنيەت قايراتكەرلەرى مەن الىس ەلدى مەكەندەردەن حابارلاسىپ، العىستارىن، جاقسى نيەتتەرىن ءبىلدىرىپ جاتاتىن تىڭدارماندارىمىزدىڭ پىكىرلەرى دالەل. كەيدە «سىزدەردىڭ راديولارىڭىزدى جاستار تىڭدامايدى» دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلىپ قالىپ جاتادى. قازىرگىدەي زامان كۇن سايىن مىڭ قۇبىلىپ، كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن ءوتىپ بارا جاتقان ۋاقىتتىڭ كوشىنە ازەر ىلەسىپ وتىرعان كەزدە جاستاردى ۇيىتىپ تىڭداتا قويۋ دا قيىن ەكەنى راس. ءقازىر جۇرتتىڭ بارىنە عالامتور قولجەتىمدى. اقپارات دەگەن اعىلىپ جاتىر. ءبىراق راديو - ۇلتتىڭ ءۇنى ەكەنىن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. كۇن سايىن راديودان حالقىمىزدىڭ قانشاما ءانى مەن كۇيى بەرىلەدى؟ قانشاما عيبراتتى سوزدەر ايتىلادى؟ وسىنىڭ ءبارىن قازاق راديوسى ناسيحاتتاماسا، كىم ناسيحاتتايدى؟ ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا كىم قۇيادى؟ ۇلتتىڭ رۋحىن وياتاتىن، ونىڭ قۇندىلىقتارىن دارىپتەيتىن اڭگىمەلەردى قازاق راديوسى ايتپاعاندا كىم ايتادى؟! وسى تۇرعىدان كەلگەندە قازاق راديوسىنىڭ ورنى ەرەكشە. قالاي ايتساڭىز دا، ازىرگە قازاق راديوسىنىڭ كوتەرىپ وتىرعان جۇگىن ەشقانداي راديونىڭ ارقالاي الماعانى حاق.

راديونىڭ ەفيرىنەن ءبىر عانا تاۋلىكتىڭ ىشىندە بەرىلەتىن حابارلاردى گازەت ەتىپ شىعاراتىن بولسا نە بولار ەدى؟!  راديو تۋرا ءبىر كونۆەيەر سياقتى دۇنيە عوي. كۇن سايىن قانشاما اقپارات، قانشاما پىكىر، قانشاما تانىمدىق  دۇنيەلەر بەرىلىپ جاتادى. كەيدە سونىڭ ءبارىن جوققا شىعارىپ، جاس جۋرناليستەر تاراپىنان كەتكەن كەيبىر قاتەلىكتەر ءۇشىن وسىندا جانىن سالىپ ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ادامداردىڭ جۇمىسى  جوققا شىعارىپ جاتاتىن پىكىرلەردى وقىعاندا جانىم اۋىرادى. ەڭبەگىمىز ەش كەتىپ جاتقانداي بولادى.

 - بۇگىنگى بۇقارا راديوجۋرناليستيكانى اقپارات تاراتۋ مەن ويىن-ساۋىقتىق باعدارلامالار دەپ قانا تۇسىنەتىن سەكىلدى. ونىڭ سەبەبى نەدە؟ وسىلاي قابىلداۋىنا راديوجۋرناليستەردىڭ ىقپالى بار ما؟

-بۇنىڭىزعا ەندى كەلىسە المايمىن. راديونى تەك اقپارات پەن ويىن-ساۋىقتىق باعدارلامالاردان تۇرادى دەۋ استە قيسىنسىز اڭگىمە دەر ەدىم. راديودا قىزمەت ەتەتىن ادامداردىڭ ءبارى اي قاراپ وتىر ەكەن عوي سوندا؟! قانشاما اقپاراتتىق، تانىمدىق دۇنيەلەر بەرىلىپ جاتىدى. زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن، ساياساتتانۋشىلارمەن، ونەر مەن مادەنيەتتىڭ بەلدى-بەلدى وكىلدەرىمەن وتكىزىلەتىن سۇحباتتاردا قانشاما رۋحاني اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتادى؟ وسىنىڭ ءبارىن جوققا شىعارىپ، راديو تەك ويىن-ساۋىقتىق باعدارلامالاردان تۇرادى دەگەنگە مەن كەلىسپەيمىن. بۇل راديو تىڭدامايتىن ادامنىڭ ءسوزى. راس ويىن-ساۋىقتىق فورماتتاعى  باعدارلامالار دا بار. ولاردىڭ دا ءوز تىڭدارماندارى بار ەكەنى ءسوزسىز.ويتكەنى ولارعا حابارلاسىپ، قاتىسىپ جاتاتىن تىڭدارمانداردىڭ كوپتىگى وسى سوزىمىزگە دالەل بولا الادى. ءبىز تىڭدارمانعا قىزمەت ەتىپ وتىرعاندىقتان ولاردىڭ دا تالاپ-تىلەگىن  ەسكەرمەسكە قاقىمىز جوق دەپ ويلايمىن.

- ءسىز باسىلىم سالاسىندا قىزمەت ەتتىڭىز، تەلەارنادا دا ەسىمىڭىزدى قالىپتاستىرعانسىز، ءبىراق راديوعا دەگەن ماحابباتىڭىز بولەكشە سەكىلدى؟ الدە راديودا جۋرناليست بولعان باسقا سالاداعى ارىپتەستەرىڭىزدىڭ جۇمىسىنا قاراعاندا جەڭىل مە؟

– ولاي دەپ ايتا الماس ەدىم.  ءارقايسىسىنىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى، سوعان قاراي قيىنشىلىعى بار عوي. ماسەلەن مەن، ءوزىڭىز ايتىپ وتىرعانداي،  راديوعا الدىمەن تەليەۆيدەنيەدە، ودان كەيىن گازەتتە قىزمەت ىستەپ اجەپتاۋىر ىسىلعان، جازۋ-سىزۋدىڭ قىر-سىرىن ءتاپ-تاۋىر مەڭگەرىپ، قالىپتاسقان جۋرناليست بولىپ كەلگەن ەدىم. الايدا  راديو - مەن ءۇشىن اشىلماعان ساندىق بولاتىن. ويتكەنى ونىڭ گازەت پەن تەليەۆيدەنيە جۋرناليستەرى بىلە بەرمەيتىن «قىزىق-شىجىقتارى» كوپ ەدى. ماسەلەن، گازەتتە بىرەۋدەن سۇحبات الدىڭىز دەلىك. ول ادام ىسكەر، ءوز سالاسىنىڭ ناعىز مايتالمانى، بىلىكتى مامانى دەلىك. ءبىراق ول سوزگە جوق ادام بولۋى مۇمكىن. الايدا ءسىز ونى ءوزىڭىزدىڭ جۋرناليستىك تاجىريبەڭىزگە سۇيەنە وتىرىپ، سوزگە تارتىپ، سۋىرتپاقتاپ  بارلىق اقپاراتتاردى ءبىلىپ، ءمان-جايدان قانىق بوپ الاسىز. بۇندا سۇحبات بەرۋشىنىڭ ايتپاق ويىن، نەنى مەڭزەپ تۇرعانىن  بىلسەڭىز بولعانى. قالعانىن فاكتىلەردى ويناتا وتىرىپ، ءوزىڭىز جازىپ شىعاسىز.  بۇرىندارى ديكتوفون جوق كەزدە ءبىز ماقالانى وسىلاي جازاتىنبىز. ءقازىر ديكتوفون دەگەن دۇنيە جاقسى بولدى عوي. ءقازىر ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىندا بار.  كەيدە ديكتوفون ارقىلى الىنعان سۇحباتتار سول كۇيى، قاز-قالپىندا بەرىلىپ جاتادى. سودان كەپ وراشولاق سويلەمدەر، قيسىنسىز اڭگىمەلەر ەش ەلەپ ەكشەلمەستەن كوپشىلىككە ۇسىنىلىپ جاتاتىن كەزدەر از بولمايدى. ال تەليەۆيدەنيەدە تالاي جۇكتى بەينەكورىنىس كوتەرىپ تۇرادى. بۇل- جۇرتتىڭ ءبارى بىلەتىن اقيقات. ال راديودا بارلىعى تەك ءۇن ارقىلى عانا جەتكىزىلەدى. سول سەبەپتى راديوحابارلاردىڭ ساپاسى دا كوپ دۇنيەگە بايلانىستى بولادى. ول جۇرگىزۋشىنىڭ داۋىسىنا، حاباردا قولدانىلاتىن مۋزىكاعا، تىپتەن سۇحبات بەرگەن ادامىڭىزعا دا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. الدىن الا تاسپامەن جاسالىناتىن حابارلاردا سوزدەن قۇراق قۇراپ وتىراتىن كەزدەرىمىز كوپ بولادى. مونتاجدىڭ ارقاسىندا تالاي ادامدى شەشەن قىلدىق قوي! راديو ءتىلىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى-  ونىڭ اۋىزەكى ءتىل مەن كوركەم ادەبي ءتىلدىڭ اراسىندا بولاتىندىعى. سول سەبەپتى كەيدە گازەتتەگىدەي ۇزىن-سونار قۇرمالاس سويلەمدەر راديوعا ونشا  «وتپەي» قالىپ جاتادى. ءبىراق سولاي ەكەن دەپ تىم قارابايىر سويلەۋگە تاعى بولمايدى عوي. راديودا مەيلىنشە ۇعىنىقتى، حالىققا جاقىن تىلمەن سويلەۋ قاجەت-اق. ال تىكەلەي ەفيردىڭ ءجونى مۇلدە بولەك. تابان اۋدارماي تالاي جىل قىزمەت ىستەگەن كەزدە نەبىر ازۋىن ايعا بىلەپ، ۇلكەن-ۇلكەن مەكەمەلەردىڭ تۇتقاسىن ۇستاعان «باستىق» كوكەلەرىمىزبەن، اكىم-شەنەۋنىكتەرمەن تىكەلەي ەفيردە حابار جۇرگىزدىم. سولاردىڭ بارلىعى دەرلىك تىكەلەي ەفيردەن جۇرەكسىنەتىنىن جاسىرمايدى. ەفير كەزىندە ەكى ءسوزدىڭ باسىن قۇراپ ايتا الماي، تىزەسى دىرىلدەپ، اسىپ-ساسقانداردى دا  تالاي كوردىك. جالپى «ميكروفوننىڭ مىسى» دەگەن دۇنيە دە تالاي مىقتىمىن دەگەندەردىڭ ءوزىن ساستىرىپ جىبەرەدى.  سودان كەيىن ونسىز دا قالتىراپ-دىرىلدەپ وتىرعان اداممەن قانداي ماردىمدى سۇحبات بولا قويسىن؟! بۇل دا ءسوز جوق، ەفيردىڭ ساپاسىنا اسەر ەتەدى. سول ءۇشىن دە تىكەلەي ەفيرگە قوناق شاقىرعاندا راديو جۋرناليستەرىنىڭ سويلەۋگە توسەلىپ قالعان ادامداردى شاقىرۋعا تىرىساتىنى سودان. ال جاڭادان كەلىپ، تىكەلەي ەفيرگە شىعاتىن جۋرناليستەر ءۇشىن ەڭ الدىمەن ءوز بويىنداعى قورقىنىشتى جەڭۋ كەرەك بولادى. Cوسىن ونى تىڭداۋشىنىڭ كوڭىل كوكجيەگىنەن ورىن الاتىنداي ەتىپ جۇرگىزۋ شەبەرلىگى جىلدار بويعى ىزدەنىستىڭ، تاجىريبەنىڭ ارقاسىندا عانا كەلەتىن نارسە دەر ەدىم. تىكەلەي ەفير – نە بولسا سونى  جوسىلتا سويلەپ، قىزىل تىلگە ەرىك بەرۋ ەمەس. ول – ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ماسەلەن ءبىر تەلەحاباردى ەفيرگە شىعارۋ ءۇشىن وعان تولىپ جاتقان ادام قىزمەت ەتەدى. قوناقتاردى شاقىرۋمەن اينالىساتىن ارنايى رەداكتورلار بولادى. ءبىر ادام قوناقتارعا قويىلاتىن سۇراقتاردى دايىنداپ، سەنارييىن جازىپ، جۇرگىزۋشىنىڭ قولىنا ۇستاتادى. كەلەتىن قوناقتاردى كۇتىپ الىپ، ولاردى شىعارىپ سالاتىن ادمينيستراتورلار مەن رەجيسسەرلارىڭىز، ونى تۇسىرەتىن وپەراتورلارىڭىز تاعى بار.  جۇرگىزۋشىنىڭ بەتىن ارلەپ، كيىمىن ساندەپ بەرەتىندەرىن ايتپاعاندا حابارعا قاتىستى سيۋجەتتەر جاساپ، تۇسىرىلگەن حاباردىڭ ارتىق كەم-جەرىن قىرناپ، جونىپ، «زاڭعا تومپاق» كەلەتىن جەرلەرىن قيىپ تاستاپ وتىراتىن رەداكتورلارى تاعى بولادى. ال راديودا وسىنىڭ بارلىعىن ءبىر عانا رەداكتور-جۇرگىزۋشى ءوزى اتقارادى. سوندا قايسىسىندا قىزمەت ىستەگەن قيىن؟ ءوزىڭىز ويلاي بەرىڭىز.

- ءسىزدىڭ الدىڭىزداعى تولقىن مەن سىزدەردىڭ بۋىندا ەفيرگە شىققان ءجۋرناليستىڭ ءستيلى مەن داۋسىن بىردەن تانۋشى ەدىك. كەيىنگى شىققان جۋرناليستەردى بىرىنەن ءبىرىن اجىراتۋ قيىن. نەگە؟ ولاردى ارنايى ستاندارت بويىنشا دايىنداپ جاتىرسىزدار ما؟

 -  كەيىنگى جاستارعا دا بىردەڭە دەپ كىنا ارتۋ قيىن شىعار. ءبىز بالا كەزىمىزدەن راديونىڭ ۇنىمەن ويانىپ، راديودان ەرتەگى تىڭداپ وسكەن ۇرپاقپىز. بالا كەزىمىزدە اۋىلداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ جانىنداعى راديو تورابىنان ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن راديونىڭ داۋىسى ساڭقىلداپ شىعىپ تۇراتىن. كىپ-كىشكەنتاي عانا «بەس سومدىق» راديوسى جوق ءۇي بولمايتىن. ال ءسىز ايتىپ وتىرعان بۋىن ءوسىپ كەلە جاتقان كەزدە شالعايدا جاتقان اۋىلدار تۇرماق قالالى جەرلەردىڭ وزىندە راديو تىڭداۋعا مۇمكىندىك جوق زامان بولدى. ايتپاعىم، ءبىزدىڭ بۋىن راديو ونەرىنىڭ، ءۇن ارقىلى اقپارات تاراتىپ، حابار بەرۋ تاسىلدەرىنىڭ جاڭاشا سيپاتتا دامىعان تۇسىندا تاربيەلەنگەن ۇرپاق. ءبىز كوپ نارسەنى ءدال وسى راديو ارقىلى سانامىزعا ءسىڭىرىپ، قۇلاعىمىزعا قۇيىپ وستىك. ال بىزدەن كەيىنگىلەر بۇنىڭ ءبىرىن دە كورگەن جوق. ولاردىڭ ەستىپ-بىلگەنى بىزدەر بولدىق. ال ولارعا ءوزىمىز كوكەيىمىزگە توقىعاندى سىڭىرە الماساق، ول- ءبىزدىڭ  دە كىنامىز شىعار، بالكىم. ءبىراق بىرەۋ قۋىپ كەلە جاتقانداي « ءبالدىر –باتپاق» سويلەپ، نە بولسا سونى ءسوز ەتەتىن، قازاعىمىزدىڭ مەنتاليتەتىنە، ۇلتتىق بولمىسىمىزعا ءتان ەمەس دۇنيەلەردى ەش سۇزگىسىز ەفيرگە وتكىزىپ جىبەرىپ وتىرعان كوممەرسيالىق ارنالاردىڭ دا ىقپالى از بولماعانى داۋسىز. سول سەبەپتى بۇل جەردە راديو ماماندارىن ءبىر عانا قازاق راديوسى تاربيەلەپ وتىر دەگەن تۇسىنىك بولماسا كەرەك.

ال جالپى العاندا ارىپتەستەرىمنىڭ، مەيلى ول وزىمنەن جاسى كىشى بولسىن، ۇلكەن بولسىن، جۇمىسىنا باعا بەرەتىن ادام مەن ەمەس، تىڭدارمان بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. ال ءبىراق قازىرگى جاس جۋرناليستەرگە ايتارىم، التى الاشتىڭ التىن قازىعى، بۇكىل قازاق جۇرتىنىڭ ءۇن بايراعى بولعان قاسيەتتى ورىندا قىزمەت ەتىپ، قازاقتىڭ اتىنان ءسوز سويلەۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ ماڭدايىنا جازىلا بەرمەيتىن ب ا ق ەكەندىگىن تۇيسىنە بىلسە دەر ەدىم. راديودا جان تازالىعىڭدى، جۇرەك جىلۋىڭدى سەزىنگەندە عانا تىڭدارمان سەنىڭ سوزىڭە يلانادى. قازاقتىڭ تالاي-تالاي دۇلدۇلدەرىنىڭ تابانى ءتيىپ، حالىققا ءۇنى جەتكەن قارا شاڭىراق. سول سەبەپتى وسىندا قىزمەت ەتكەن ءاربىر جۋرناليست الدىمەن قازاقى بولمىستى، ۇلتتىق مىنەزدى سەزىنۋگە ءتيىس دەپ ويلايمىن. سوندا عانا ونىڭ ءاربىر ءسوزى قازاقى تىڭدارمانىنىڭ جان دۇنيەسىنە ساۋلەسىن ءتۇسىرىپ،  جۇرەگىنە جەتەدى. قازاق راديوسىندا ءبىزدىڭ وكشەمىزدى باسىپ كەلە جاتقان جۋرناليستەر بارشىلىق. ولاردىڭ داۋىس ىرعاعىنا، ءسوز ساپتاۋىنا قاتىستى سىني پىكىرلەردىڭ ارا-تۇرا ايتىلىپ قالىپ جۇرگەنى دە راس، ارينە.  الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە راديو جۇرگىزۋشىلەرى ءجيى سىنعا ۇشىراپ جاتادى. بۇل ءبىر جاعىنان ولاردىڭ دا كىناسى ەمەس شىعار دەپ ويلايمىن. ويتكەنى ءبىز راديوعا العاش كەلگەن كەزدە ۇلكەن كىسىلەر كوپ ەدى. ءبىز بۇتىندەي ءبىر ديكتورلىق مەكتەپتى قالىپتاستىرىپ ، ءسوز ونەرى مايتالماندارىنىڭ شوعىرىن تاربيەلەپ شىعارعان مينا سەيىتوۆا، بۇكىل قازاق دالاسىن ۇنىمەن الديلەگەن انۋاربەك بايجانبايەۆ سىندى الىپتاردىڭ الدىن كورگەن الدىڭعى بۋىن اعالارىمىزدان،  اپايلارىمىزدان ءتالىم الدىق. سولاردىڭ قاسىندا وتىرىپ، داۋىس ىرعاعىن، ەفيردە قالاي سويلەپ، قاي ءسوزدى قالاي ايتۋ كەرەكتىگىن، قاي سوزگە قالاي ەكپىن ءتۇسىرۋ كەرەكتىگىن مەڭگەردىك. ال ءقازىر سول كەرەمەت ءبىر ساباقتاستىق ءۇزىلىپ قالدى. ءبىر جاعىنان قازىرگى جاستار شەتىنەن وزدەرى بىلەرمەن عوي. امبيسيالارى  جەتەرلىك. جاسىراتانى جوق، سولاردىڭ كەيبىرى ءبىزدىڭ اقىلىمىزدى قاجەت ەتە قويمايدى. مەن ءبىر مىسال ايتايىن. كەزىندە جاڭالىقتاردى ءبىر ەر ادام، ءبىر ايەل ادام بولىپ، ەكى داۋىسپەن الماسىپ وقيتىن. امانجان ەڭسەبايەۆ، ومارحان قالمىرزايەۆ، لاسكەر سەيىتوۆ، بۇركىت بەكماعامبەتوۆ سياقتى اعالارىمىزبەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەدىم. مەن كەستە بويىنشا كوبىنە ومارحان اعامەن بىرگە ءتۇسىپ قالاتىن ەدىم. ول كىسى كەيدە تاڭعى ەفيرگە كەلمەي قالاتىن. ءبىر جاعى ماعان سەنەتىن شىعار. كىم ءبىلسىن، بالكىم، ەفيرگە جالعىز ءوزى شىعىپ بويىن ۇيرەتسىن، توسەلسىن دەي مە ەكەن؟ ەفيرگە ساناۋلى ساتتەر قالعاندا قالالىق تەلەفونمەن حابارلاسىپ، «ءاي جاكەن-ەي، سەن ءوزىڭ قاتىرا سال. سەن دەگەن مىقتىسىڭ عوي. اعاڭ ارىقتان وتە بەرەم دەپ... اياعى تايىپ كەتىپ...» قىسقاسى ەفيرگە جالعىز شىعۋعا تۋرا كەلەدى. الدىن-الا ماتىندەردى ەكىگە ءبولىپ قويىپ، وزىمە تيەسىلىسىنە عانا دايىندالىپ وتىراتىن مەن ونداي كەزدە قاتتى ساساتىن ەدىم. سونداي كۇندەردىڭ بىرىنەن كەيىن ومارحان اعا مەنى قاسىنا وتىرعىزىپ الىپ «جانارجان، سەنىڭ داۋىسىڭ –قۇلاققا جاعىمدى، كادىمگى قازاقي قوڭىر داۋىس. جاڭالىقتى وسى داۋىسىڭمەن ءبىر ادامعا عانا اڭگىمە ايتىپ وتىرعانداي ەتىپ جەتكىزسەڭ جەتىپ جاتىر. راس، ءدال ءقازىر سەنى التى ميلليون ادام تىڭداپ وتىرۋى مۇمكىن. ءبىراق ولاردىڭ ءبارى سەنى ءبىر عيماراتتا نەمەسە ۇلكەن ءبىر ستاديوندا بىرگە وتىرىپ تىڭداپ وتىرعان جوق قوي. ولردىڭ ءارقايسىسى جەكە-جەكە، ءوز ۇيىندە وتىرىپ تىڭداپ وتىر ەمەس پە؟! سوندىقتان راديودا ايتىلاتىن ءاربىر ءسوزىڭدى تەك ءبىر ادامعا عانا قاراتىپ ايتساڭ جەتكىلىكتى. قاتتى داۋىس كوتەرىپ سويلەۋدىڭ قاجەتى جوق» دەپ اعالىق اقىلىن ايتقان ەدى. مارقۇم ومارحان اعامىزدىڭ وسى ءبىر ءسوزى ماڭگىلىك جادىمدا جاتتالىپ قالدى. كەيدە جاس جۋرناليستەردەن ورەسكەل قاتەلىكتەردى بايقاپ قالعاندا ەرىكسىز «اتتەگەن-اي» دەيسىڭ. وسىنىڭ ءبارى الگى مەن ايتقان ۇرپاق ساباقتاستىعىنىڭ بولماۋىنان دەپ ويلايمىن. بۇل ەفير جۇرگىزۋ تەحنيكاسىنا قاتىستى. ال جالپى ەفيردە حابار جۇرگىزۋگە قاتىستى ايتارىم، كەيدە جاس جۋرناليستەرىمىز ەفيرگە كۇندە شىعىپ، ەتىن ۇيرەتىپ العان سوڭ وعان ەش دايىندىقسىز شىعۋدى ادەتكە اينالدىرىپ الىپ جاتادى. ەڭ جامانى وسى. ارينە، «جاڭىلمايتىن جاق، سۇرىنبەيتىن تۇياق جوق» كەيدە كوپ نارسە سول كۇنگى كوڭىل-كۇيىڭە دە بايلانىستى بولىپ جاتادى. دەي تۇرعانمەن ەفير ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن جادىمىزدان شىعارماۋىمىز كەرەك. «مەن ەفيرگە شىعا سالىپ، سويلەي بەرەم» دەيتىندەرگە تۇسىنبەيمىن. ءوزىم قانشا جىلعى تاجىريبەم بولسا دا ەفيرگە الدىن –الا جازىلىپ، دايىندالعان ءماتىنسىز، سەنارييسىز شىقپايمىن.

تىكەلەي ەفير دەمەكشى رەتى كەلىپ تۇرعاندا تاعى ءبىر نارسە ايتا كەتكىم كەپ تۇر. بۇنى ءقايسىبىر ۇلكەن كىسىلەر ءۇشىن قۇلاققاعىس دەسەڭىز دە، ناز دەسەڭىز دە بولادى. جاسىراتىن جوق. تاسپامەن، الدىن الا جاسالىناتىن حاباردىڭ ساپاسى جاقسى بولىپ شىعادى. ونىڭ ماشاقاتى دا جەتەرلىك. ول جايىندا جوعارىدا توقتالىپ وتتىك. دەي تۇرعانمەن تىكەلەي ەفيردەگى حابارلارعا دەگەن جۇرتتىڭ ىقىلاسى، ىنتاسى  ەرەكشە بولاتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن سوعان قاراماستان تىكەلەي ەفير جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ ەڭبەگى ەلەنە بەرمەيدى.  تىپتەن قالام ۇستاعاندارعا ارنالعان تولىپ جاتقان سىي-سياپات، قۇرمەت-ماراپاتتاردىڭ ىشەندە تىكەلەي ەفير جۇرگىزۋشىسىنە ارنالعان بىردە ءبىر اتالىم جوق ەكەن. ارا-تۇرا ءبىر سىيلىققا ۇسىنۋ كەرەك بولسا وعان دا تىكەلەي ەفير جۇرگىزۋشىسى ىلىكپەي قالادى. سەبەبى تىكەلەي ەفيردە ايتىلعان ءسوز-سول جەردە قالادى! ەش جەردە جازىلىپ الىنبايدى. ەشقانداي قوردا ساقتالىنبايدى. كوبىنە ءوشىپ كەتەدى. ونى سارالاپ، سالماقتاپ، جۇرگىزۋشىنىڭ شەبەرلىگىنە، ويىنىڭ تەرەڭدىگىنە،تىكەلەي ەفيردە تىڭدارماندى ۇيىتىپ، تاقىرىپتى اشۋ تاسىلىنە باعا بەرىپ، باعامداپ جاتقان ەشكىم جوق.

اڭگىمەلەسكەن: اينۇر تولەۋ