الەم ليدەرلەرى نازاربايەۆ تۋرالى نە ويلايدى؟

/uploads/thumbnail/20170708181928468_small.jpg

جاقىندا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى المازبەك اتامبايەۆ قازاق كوشباسشىسىنا ءوزىنىڭ جىلى لەبىزىن بىلدىرگەن سوزدەرى قازاقستاندىق باق-تا جارىق كوردى. بۇل وزگە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ساياسي بەدەلىنە قاتىستى ايتىپ وتىرعان العاشقى لەبىزى ەمەس. بۇعان دەيىن دە الەم كوشباسشىلارى قازاق وعلانى تۋرالى ويلارىن اشىق ايتىپ كەلەدى. «قامشى» پورتالى سولاردىڭ ءبىر سىپىراسىن نازاردارىڭىزعا ۇسىنادى.

المازبەك اتامبايەۆ، قىرعىزستان پرەزيدەنتى:

«مەن قىرعىح حالقى اتىنان، وسى ەلدىڭ پرەزيدەنتى رەتىندە، قازاقستان پرەزيدەنتى - ءبىزدىڭ اقساقالىمىز، اسا مارتەبەلى نۇرسۇلتان ءابىشۇلىنا كورسەتىپ وتىرعان كومەگى مەن قولداۋى ءۇشىن ۇلكەن العىسىمدى ايتامىن. مەنىڭ بۇل ءسوزىم كەيبىرەۋلەرگە ۇناماي قالۋى مۇمكىن. دەگەنمەن نازاربايەۆ مىرزا تەك قازاقستاننىڭ عانا كوشباسشىسى ەمەس، ول - الەم ليدەرلىرىنىڭ ءبىرى. ول بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ ماقتانىشى. ونىڭ ەڭبەك جولى بۇكىل الەمدە بەيبىتشىلىك ورناتۋعا باعىتتالعان»

دجوردج بۋش، اقش پرەزيدەنتى (1989-1993جج.):

« ءسىزدىڭ «يادروسىز الەم» جوباڭىز بۇل – جاھاندىق ساياساتتاعى ەشكىم قايتالاي المايتىن قادام بولدى. مەن جانە امەريكا حالقى سىزگە جانە قازاقستان حالقىنا قاشاندا ءىلتيپاتىمىز ەرەكشە. ءسىزدىڭ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردەگى ۇستانعان ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالارىڭىز – الەمدىك ساياساتتاعى ۇلكەن جەتىستىك دەپ بىلەمىز. بۇدان ءارى دە قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى دوستىق، ىنتىماقتاستىق بايلانىس نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىمىم كامىل.

باراك وباما، اقش پرەزيدەنتى:

«پرەزيدەنت نازاربايەۆ الەمدىك ساياساتتاعى ەڭ بەدەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ «يادرولىق قارۋسىز الەم» جوباسى- الەم كوشباسشىلارىن تاڭ قالدىرعان جوبا بولدى. قازاقستان – يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتا وتىرىپ، الەمدەگى ەڭ بەيبىت، تۇراقتى مەملەكەت قۇرۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولدى. يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ ارقىلى – قازاقستاندىقتار الەم ەلدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەپىلىنە يە بولدى. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستاندى الەمدەگى ەڭ تۇراقتى مەملەكەتكە اينالدىردى».

ۆلاديمير پۋتين، رەسەي پرەزيدەنتى:

«نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ساياساتقا ەرتە كەلگەن. ول سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭدەگى بيلىكتىڭ وكىلى. مەنىڭ تاڭ قالدىراتىنى – ەرتە ۋاقىتتان بەرى ساياساتتا جۇرگەنىمەن – ول وتە جاڭاشىل ادام. مەن كۇنى بۇگىنگە دەيىن ونىڭ وسى جاڭاشىلدىعىنا قايران قالامىن. مەن جاقىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جاڭا قاسيەتىن تانىدىم. ول داۋلى، شەشىمى قيىن جاعدايلاردا – سەنتيمەنتالدى ادام بولا الادى. ول ۇقىپتى ءارى ءادىل باسشى. قازاقستان ءۇشىن نازاربايەۆ – تاريحي تۇلعا. ول قازاق حالقى ءۇشىن تۇڭعىش پرەزيدەنت قانا ەمەس، ول قازاق مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى».

كوفي اننان، بۇۇ باس حاتشىسى (1997-2006جج.):

«قازاقستان- وزگە دە تمد ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا ەرەكشە مەملەكەت. وندا تۇراقتىلىق، بەيبىتشىلىك جانە ەكونوميكالىق ءوسىم بار. 1991 جىلى پرەزيدەنت نازاربايەۆتىڭ باستاماسىمەن، قازاقستان ءوز ەركىمەن يادرولىق قارۋدان باس تارتقاندا، ءبىز نازاربايەۆتىڭ وسى ءبىر باستاماسىنا قايران قالعان بولاتىنبىز. ويتكەنى بۇۇ الەم ەلدەرىن يادرودان باس تارتۋعا ۇندەپ كەلە جاتقانىنا 60 جىلدان استى. ءبىراق ناتيجە جوق ەدى. مۇنىڭ ءبارى پرەزيدەنت نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگى».

پان گي مۋن، بۇۇ باس حاتشىسى:

«پرەزيدەنت نازاربايەۆ الەمدىك ساياساتتاعى بىتىمگەر ساياساتكەر. ونىڭ ساياسي شەشىمدەرى الەم باسشىلارى ءۇشىن ۇلگى بولۋى ءتيىس».

مارگارەت تەچەر، ۇلىبريتانيا پرەەر-مينيسترى (1979-1990جج.):

«ءقازىر جاھاندىق ساياساتتا 5-6 ءىرى ساياسي ويىنشىلار بار. سولاردىڭ ءبىرى – نۇرسۇلتان نازاربايەۆ. مەن وعان قاتتى سەنەمىن جانە ونىڭ باستامالارىن قولدايمىن». ابدوللا گۇل، تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى:

«ءبىز قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتىن قۇرۋداعى تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگىن نىعايتۋداعى ەڭبەگىن جوعارى باعالايمىز. وسى ورايدا ءسىزدى «تۇركى ەلدەرىنىڭ اقساقالى» دەي كەلە ۇستىڭىزگە اق شاپان جاۋىپ، باسىڭىزعا اق باس كيىم كيگىزۋگە، قولىڭىزعا كيەلى اسا تاياق ۇستاتۋعا رۇقسات ەتىڭىز. ءسىز بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ ليدەرىسىز!» رەجەپ تايىپ ەردوعان، تۇركيا پرەزيدەنتى:

«اسا قادىرمەندى پرەزيدەنت مىرزا، مەنىڭ اياۋلى باۋىرىم! الدىڭعى جىلى تۇركياداعى پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ راسىمىنە ءسىز ارنايى كەلىپ قاتىستىڭىز. مەن مۇنى ءسىزدىڭ ماعان عان ەمەس، بارشا تۇرىك جۇرتىنا قۇرمەتىڭىز دەپ تۇسىنەمىن. ءسىز تۇركى جۇرتىنىڭ اقساقالى رەتىندە قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى باۋىرلاستىقتى نىعايتۋعا ايانباي تەر توگىپ كەلەسىز. مەن ءسىزدى ۇلگى تۇتاتىنىمدى جاسىرمايمىن».

يسلام كاريموۆ، وزبەكستان پرەزيدەنتى:

«مەن بىلەمىن، دۇنيەدە ەرەكشە جاراتىلعان ادامدار بولادى. ولاردىڭ اقىلى جىل ۇزارعان سايىن ارتا بەرەدى. قاراپايىم ادامداردا قارتايعان سايىن جادىنان جاڭىلىپ، قارتتىقتىڭ كولەڭكەسىنە سۇيەنەدى. ال دارا تۋعاندار كەرىسىنشە بولادى. ولارعا اللا تاعالا دانالىق بەرگەن. ولار اللانىڭ ەرەكشە سۇيگەن قۇلدارىنان بولسا كەرەك-تى. پرەزيدەنت نازاربايەۆ وسىنداي ازامات!

اعىلشىن جانە تۇرىك تىلدەرىنەن اۋدارعان نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى

قاتىستى ماقالالار