قازاقستانداعى عىلىمي جوبالار قازىنا قارجىسىنان مۇلدەم قاعىلۋى مۇمكىن. زەرتتەۋ ورتالىقتارىن تەكسەرگەن ەسەپ كوميتەتىندەگىلەر جاعدايدى كورىپ، جاعاسىن ۇستاپ وتىر. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى كتك ارناسىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.
www.nur.kz پورتالىنىڭ جازۋىنشا، ءبىلىم جانە عىلىم، اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ينۆەستيسيالىق دامۋ مينيسترلىگى عىلىمي-تەحنيكالىق زەرتتەۋگە بولىنگەن 51 ميلليرد تەڭگەنى ۇشتى-كۇيلى جوق قىلعان. ال جوسپارلانعان جوبالار جۇزەگە اسپاي، سول كۇيى اياقسىز قالىپتى. سوندىقتان كوميسسيا مۇشەلەرى عىلىم سالاسىنا بەرىلەتىن قىرۋار قارجىنى توقتاتىپ، ورنىنا بالاباقشا، جاتاقحانا سالايىق دەگەن ۇسىنىس جاساعان.
ەسەپ كوميتەتى تەكسەرگەن عىلىمي ورتالىقتىڭ 90 پايىزىنان زاڭبۇزۋشىلىق فاكتىلەرى انىقتالعان. «مۇنداي رەكوردتىق كورسەتكىشتى ەشبىر مەملەكەتتىك ورگاننان كورگەن جوقپىز» دەيدى كوميسسيا مۇشەلەرى.
ەسەپ كوميتەتى تەكسەرىس جۇرگىزگەن ءۇش مينيسترلىك بويىنشا بيۋدجەتتىك زاڭبۇزۋشىلىقتىڭ بارلىق سومماسى 51 ميلليارد تەڭگەنىڭ قۇراپ وتىر. بۇل تۋرالى ەسەپت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى سوۆحوزبەك قۇلماعامبەتوۆ مالىمدەگەن.
قارا ءتىزىمدى ءبىلىم مينيسترلىگى باستاپ تۇر. عىلىمي زەرتتەۋلەرگە بىردەن ءبىر جاۋاپتى ۆەدومستۆوعا ۇشتى-كۇيلى جوعالعان قارجىنىڭ 37 ميللياردى تيەسىلى ەكەن.
مينيسترلىككە قاراستى عىلىمي ورتالىقتاردا 86 جوبا وندىرىسكە تۇسپەك تۇگىلى مۇلدەم توقتاپ قالعان. ونى شەنەۋنىكتەردىڭ وزدەرى دە موينىداپ وتىر.
“مى پريزناەم، پوەتومۋ ۆوت تە يزمەنەنيا، كوتورىە مى ۆنوسيم ۆ زاكونوداتەلستۆو دليا توگو، چتوبى نە بىلو تاكوگو. 10 ميلليارد 200 ميلليون تەڭگەنى بيۋدجەتكە كىم قايتارادى؟”، – دەيدى ءبىلىم جانە عىلىم ۆيسە-مينيسترى ەسەنعازى يمانعالييەۆ.
ءبىلىم مينيسترلىگىندەگى بىلىق مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. عىلىمي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ قىلىعى مۇلدەم كۇلكىلى. مۇنداعىلار مەملەكەتتەن گرانت بولىنەتىن 41 عىلىمي جوبانى ءوزارا ءبولىپ الىپ، ماي شەلپەككە اينالدىرعان.
“قارجىلاندىرۋدىڭ تالابى بويىنشا مەكەمە باسشىسى كوپ دەگەندە ەكى جوباعا جەتەكشىلىك ەتە الادى. ال سىزدەردەگى مەرۋەرت قۋات قىزى عىلىمي كەڭەسكە مۇشەسى بولا تۇرا ءۇش جوبانى يەلەنىپ العان. سوندا وزدەرىڭىز ماقۇلدايسىزدار، وز-وزدەرىڭىزگە ەسەپ بەرەسىزدەر مە؟”، – دەيدى ەسەپ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى قوزىكورپەش جاڭبىرشين.
اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ينۆەستيسيالىق دامۋ مينيسترلىگىندە دە ءدال وسىلاي جوسپارلانعان ونداعان عىلىمي جوبا اياقسىز قالعان.
“پرەزيدەنت گوۆوريل اقشا جەتپەي جاتىر، كريزيس. ۆى بيۋدجەتنىمي سرەدستۆامي راسپرەدەلياەتەس كاك، يا نە زنايۋ… داجە سۆويمي سوبستۆەننىمي دەنگامي تاك نە راسپرەدەلياەتەس…”، – دەيدى ەسەپ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى قوزىكورپەش جاڭبىرشين.
سوندىقتان، ەسەپ كوميتەتىندەگىلەر جىل سايىن قازىنانىڭ ميللياردتارىن ەش پايداسى جوق عىلىمي جوبالارعا قۇيعانشا، جۇرتقا جاتاقحانا، باسپانا، بالاباقشا سالۋعا جۇمساۋدى ۇسىندى.
ال قازىنا قارجىسىن نەگىزسىز جۇمساعانداردىڭ ءاتى-جونىن رەسمي سايتتارىنا جاريالاپ، جۇرتقا ماسقارا قىلامىز دەپ وتىر. ارينە، قارا ءتىزىم اقوردا مەن قۇزىرلى ورگاندارعا دا جىبەرىلەدى.