زەرگەرلىك – جىلدار بويى تاجىريبەمەن قالىپتاساتىن بەكزات ونەر. سوندىقتان بۇل ونەردىڭ يەلەرى – ورتا جاستى ەڭسەرگەن ازاماتتار. ال ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز، تالانتتى زەرگەر مەرحات جۇماحانوۆ جيىرمادان ەندى عانا استى. بۇل تۋرالى قامشى پورتالى ايقىنعا سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.

سوعان قاراماستان، ونىڭ قولىنان شىق­قان قو­ل­ونەر بۇيىمدارى رەسەي، جۇڭگو تۇركيا اسىپ ۇلگەرىپتى. «ءبىز تەك ەكسپورتقا عانا جۇ­مىس ىستەپ كەلدىك، ەلدە ءبىزدى كوپشىلىك تا­ني بەرمەۋى مۇمكىن» دەپ تۇسىندىرەدى مەر­حات. جاراتىلىسىنان سوزدەن ءىستى ءتاۋىر كو­رەتىن جاس جىگىت اۋەل باستا «زەرگەرلىكتى كاسىپ كوزىنە اينالدىرايىن» دەپ ويلاماعان، تەك حوب­بي دەپ قاراعان. اعايىن-تۋىس، قالابەر­د­ءى دوستارىنىڭ تاپسىرىسىن ورىنداۋ­مەن عانا شەكتەلگەن. قولدارىنان شىققان زەر­گەر­لىك بۇيىمدارىنىڭ ەلگە تانىلماي جا­تىپ، «ەكسپورتتالىپ كەتۋىنە» دە جۇڭگو حا­لىق رەسپۋبليكاسىنداعى تۋىسقان­دا­رى­نىڭ ۇيىنە قوناققا بارعان تانىستارىنىڭ ءبىرى سەبەپ بولىپتى. 
– ءبارى سودان باستالدى. سودان ەل-جۇرت قۇ­لاقتانىپ، رەسەي مەن موڭعوليا قازاق­تا­رىنان سۇرانىس تۇسە باستاعان. سودان بەرى تەك ەكسپورتقا عانا جۇمىس ىستەيمىز، – دەيدى مەرحات.
ۇلكەن ونەر جولىنا ەندى قادام باسقان جاس جىگىت ءوز قولىنان شىققان تۋىندىلاردى جارنامالاۋعا ازىرگە دايىن ەمەس. باسەكەدەن ەمەس، ەفيردەن نەمەسە كۇندەلىكتى باسى­لىم­داردان سۋرەتىن كورىپ قالسا، «قولدى» بولىپ كە­تە مە» دەپ قورقادى. ءقازىر قارا بازار­لار­دا، دۇكەندەردە سىناماسى بەلگىسىز كۇمىس­تەن جاسالعان، باعاسى 2-3 مىڭ تەڭگەدەن اس­پايتىن كوشىرمە بۇيىمداردان كوز ءسۇرى­نە­ءدى. ال مەرحاتتىڭ قولىنان شىققان بۇيىم­دار، بىرەگەي، تاراتىپ ايتقاندا، «ەكسكليۋزيۆ». جاس جىگىت كوشىرمە دۇنيە كو­بەيگەن سايىن ونىڭ قۇندىلىعى دا تومەن­دەي بەرەدى دەگەن ويدا. جانە ءوزىنىڭ تالعا­مى­نا قۇرمەتپەن قارايتىندار ەكىنىڭ ءبى­ءرى­ءنىڭ بويىنان تابىلاتىن اشەكەيلەردى سا­تىپ الۋعا ىقىلاس تانىتا قويمايتىنى انىق. مىسالى، ماقپال ءجۇنىسوۆا نەمەسە قاراقات ءابدىلدينالاردىڭ ءاربىر سىرعا، القا-جۇزىگى بىرەگەيلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. 
– ءبىزدىڭ ءبىر سىرعا-القانى دايىنداپ شى­عۋعا 1 اپتا، كەيدە 2 اپتا كەتەدى. ەگەر تاپ­سىرىس بەرۋشى قالاسا، ءبىر رەت جاسالعان بۇيىم­نىڭ بالاماسى بولمايدى، ءبىز ول ءۇل­گىگە قايتا ورالمايمىز. كەيدە تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ قالاۋىمەن التىنمەن اپتاۋعا تۋرا كەلەدى. ارينە، بۇل ونىڭ باعاسىنا اسەر ەتەدى. تىرلىگىمىزدە ىلگەرىلەۋشىلىك بار. وسى­دان 3 جىل بۇرىن كىشكەنتاي عانا زەرگەرلىك ۇستا­حانا ارمان ەدى. وعان دا قول جەتتى، ءبىر اپتا بۇرىن عانا الماتىداعى ارباتتان كىش­كەنتاي دۇڭگىرشەك اشتىق. كليەنتتەر ال­عاشقىدا باعاسى قىمباتتاۋ ەكەن دەپ كە­تەدى، ءبىراق كوپشىلىگى اينالىپ كەلىپ ساتىپ الا­دى. ەندى ءوزىمىز دايىنداعان بۇيىمداردى «مەر­حات» دەگەن برەندپەن شىعارعىمىز كەلەدى. بۇل ونىمدەرىمىزدى كوشىرمەدەن قورعايدى. الەمدە جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ اتىمەن اتالاتىن زەرگەرلىك بۇيىمدار كوپ قوي. ءبىز كىمنەن كەمبىز؟ «شىركىن، قازاقتىڭ وسىنداي ونەرى ماڭگىلىك بولۋى كەرەك قوي» دەپ كەز كەلگەنىمىز ارماندايمىز. الەمدىك برەندتەردىڭ قاسىنان قازاقتىڭ قولونەر بۇيىمدارىن كورگىمىز كەلەدى. بۇعان جەتۋ وڭاي ەمەس. سوندىقتان قولدا بارمەن شەك­تەل­مەي، ونى زاماناۋي ۇلگىلەرمەن جەتىل­ءدى­ءرىپ وتىرساق، ۇتارىمىز كوپ. ءبىراق تۇپ-نەگىز قازاقى ويۋ-ورنەكتەن الىس كەتپەۋ كەرەك، – دەيدى مەرحات. 
قولونەر، زەرگەرلىك ونەر شىدامدىلىق­تى، توزىمدىلىكتى قاجەتسىنەدى. سودان با، ەل ىشىندە زەرگەر بولامىن دەپ تالپىنعان جاس­تار از. كەشەگى داركەمباي شوقپار ۇلى، تۇر­سىنباي شايانوۆ باستاپ كەتكەن حا­لىقتىق ءداستۇردى وسى مەرحاتتار عانا ساق­تاپ قالادى. ونى ساقتاندىرۋدىڭ بىردەن-بىر جولى – زەرگەرلىك، ۇستالىق، قولونەرگە تاربيەلەيتىن ورتالىقتار اشۋ. قاجەت بول­سا، مەكتەپ باعدارلاماسىنا ءپان رەتىندە ەن­گىزىپ، وقىتۋ. سونىمەن قاتار زەرگەرلىك بۇيىمداردىڭ مۇراجايىن اشۋ. ءقازىر بىزدە مۇنداي باعىتتاعى مۇراجايلار جوق. نەگە اشپاسقا؟ ۇلكەن مۇراجايلارىمىز بار. ءبى­راق زەرگەرلىك، قولونەر مۇراجايلارى ءبىزدىڭ ەلىمىزگە وتە كەرەك. ءبىز قازاقتىڭ قولونەر شە­بەرلىگىن بارشا الەمگە تانىتۋىمىز كە­رەك. ول ءۇشىن ارنايى مۇراجاي اشۋىمىز قا­جەت.
– قازاقتىڭ قولونەر تۋىندىلارى وزگە جۇرت­تاردىڭ قولونەرى تۋىندىلارىنان ار­تىق بولماسا كەم ەمەس. ەندىگى جەردە بارى­مىز­دى باعالاپ، ساقتاۋدىڭ قامىن ويلاس­تىر­عانىمىز ابزال. بۇگىنگى جانە كەلەشەك ۇرپاق ءبىلىپ، حاباردار بولىپ، وسى ونەردىڭ جالعاستىعى، ساباقتاستىعى ۇزىلمەسىن دەسەك، قو­لونەر مۇراجايلارى وتە كەرەك. ول مۇرا­جايلاردىڭ جانىنان قولونەر شەبەرلىگىنىڭ قىر-سىرىنا ۇيرەتەتىن ارنايى ورتالىقتار اشىلسا، بىلىكتى ۇستالار قىزمەت ىستەسە، ءشا­كىرت تاربيەلەسە، ۇلتتىق ونەردى ساقتاۋ­دىڭ بىردەن-بىر جولى وسى بولار ەدى. ونەر – ءماڭ­گىلىك. ءبىراق وعان ءتيىستى دارەجەدە ءمان بەر­مەسەك، ول ماڭگىلىك بولماي قالۋى دا ابدەن مۇمكىن. تۋماتالانتتار بولادى. ءبى­راق ولاردىڭ ونەرگە دەگەن ىقىلىسى بالا كە­زىندە-اق باسىلىپ قالادى. قولونەرگە دە­گەن حالىقتىق قولداۋ بولماعان سوڭ، اتا-انا­لاردىڭ باسىم كوپشىلىگى بالالارىنىڭ دا­رىنىن دەر كەزىندە بايقامايدى. بايقاپ قال­سا، باعىتىن وزگەرتىپ جىبەرۋگە تىرى­سا­دى. سە­بەبى كوپتىڭ ۇعىمىندا زەرگەرلىك ءباسى با­­سىم ونەردىڭ ءتۇرى. ال بۇدان كەيىن ول بالا زەر­­گەرلىك ونەرگە مۇلدەم جۋىماي كەتۋى ءمۇم­كىن، – دەيدى مەرحات.