وسى ساۋال توڭىرەگىندە قوردالانعان پروبلەمالاردى گازەت وقىرماندارى ورتاعا سالىپ، شەشىلۋ جولدارىن دا ءسوز ەتتى

ءداۋقاراداعى دىلگىرلىك

ايىرتاۋ اۋدانى نەبىر ءدۇلدۇل اقىن-سازگەرلەردى ءوسىرىپ، ەلىمىزدىڭ اتاعىن شارتاراپقا اسپانداتقان ءوڭىر سانالادى. وسى جەردە قونىستانعان ءداۋقارا اۋىلىنىڭ تاريحى دا باي. وتكەن جولىنا ۇڭىلەتىن بولساق، ۇشقىر ۋاقىت بەدەرلەگەن كەزەڭدەردىڭ ىزدەرى سايراپ جاتىر. شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماعان سۋىرىپسالما اقىن ورىنبايدى اتاقتى اقان سەرى ءپىر تۇتقان.

ب ا ق قونسا، ءبىز دە سىزدەي نار بولارمىز،

ءبىز قايتسەك كەمەڭگەرگە پار بولارمىز؟

باسىڭ – بۇلبۇل، اياعىڭ ءدۇلدۇلىم-اي،

ءبىر كۇنى سىزگە داعى زار بولارمىز،–دەپ جىرعا قوسقان. ءداۋقارالىقتار سوسياليستىك ەڭبەك ەرى، قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى جانىباي يگىبايەۆ، وڭىردەن شىققان تۇڭعىش گەنەرال قىدىرعالي نۇرماعامبەتوۆ، العاشقى قازاق اسكەري ءجۋرناليسى، پولكوۆنيك ساپارعالي جاعىپاروۆ سەكىلدى ەڭبەكتىڭ اششى تەرىن شۇمەكتەتە توگىپ، ۇلكەن ابىروي-بەدەلگە بولەنگەن جەرلەستەرىن دە ماقتان تۇتادى.

اۋداندىق مامانداندىرىلعان شارۋاشىلىق بىرلەستىگىنىڭ ورتالىعى بولعان، ءتورت تۇلىكتى مىڭداپ ورگىزگەن ەلدى مەكەندە ءبىر كەزدەرى 200 ءۇيدىڭ ءتۇتىنى شالقي ۇشتى دەگەنگە سەنگىڭ كەلمەيدى. «باسقا تۇسكەن باسپاقشىل» دەگەندەي، تۇرعىنداردىڭ زامان اعىمىنا بەيىمدەلىپ قالعانى بىردەن بايقالادى. ۇساق شارۋا قوجالىقتارىنا پايلارىن ۇلەستىرىپ، قاتارلاستارىنان قالىسپاي ءوز كۇندەرىن وزدەرى كورىپ وتىرعان جايلارى بار. بەلسەنىپ شىققان جەكە كاسىپكەرلەر اراسىندا ءوز ىستەرىن دوڭگەلەتىپ اكەتكەندەرى جوق ەمەس. 250 ورىنعا ارنالعان ەكى قاباتتى مەكتەپ ۇيىندە 72 شاكىرتتىڭ وقىپ جاتقاندارىنا شۇكىرشىلىك ەتەدى. كوڭىلدەرىنە دەمەۋى–وسى. وقۋشىلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن ءبىلىم ۇيلەرى جابىلىپ، اۋىلدار تاراپ جاتىر دەگەن جاعىمسىز حاباردى ەستىگەن سايىن اۋدان جاققا قاراپ ەلەڭ ەتە قالادى.

گازەت وقىرماندارى الدىندا ءسوز العان وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى، حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى جەرگىلىكتى بولىمشەسىنىڭ ءتوراعاسى كارىباي مۇسىرمان جينالعاندارعا الدىمەن ەلىمىزدىڭ ىشكى-سىرتقى جاعدايىن بايانداپ بەردى.

– الەمدى بىرنەشە مارتە دۇرلىكتىرگەن قارجىلىق داعدارىس وزگە ەلدەر سەكىلدى قازاقستاندى دا شارپىپ، مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى، كورشى رەسەيگە قارسى قولدانىلىپ جاتقان سانكسيالىق شارالار ەلەۋلى اسەر ەتىپ وتىرعانىن كوزىقاراقتى، قۇلاعى تۇرىك وزدەرىڭىز دە اڭعارىپ وتىرعان بولارسىزدار. الايدا، ۋاقىتتىڭ كۇردەلىلىگىنە قاراماستان ەلباسىمىز جاھاندىق داعدارىستى ەڭسەرۋدىڭ، الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى مۇلتىكسىز ورىنداۋدىڭ، ەڭ باستىسى، حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن اۋىرلاتپاۋدىڭ باعدارلامالارىن بەلگىلەپ، ۇكىمەت الدىنا ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. تەڭگەنىڭ ەركىن اينالىمعا جىبەرىلۋى جەرگىلىكتى ءوندىرىستى ورگە باستىرۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى ىلگەرىلەتۋ، سىرتقى نارىققا ساپالى تاۋارلار ءوندىرۋ باعىتىندا جاسالىپ جاتقان تەگەۋرىندى قادام ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن رەسپۋبليكا حالقى اراسىنداعى بىرلىكتى، تاتۋلىقتى، اۋىزبىرلىكتى باستى مۇرات ەتكەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ سارابدال ساياساتى ارقاسىندا تالاي تىعىرىقتاردان امان-ەسەن وتكەنىمىزگە ءبارىمىز كۋامىز. «بۇدان جامان كۇنىمىزدە دە تويعا بارعانبىز» دەگەندەي، جاعدايدىڭ تۇزەلەرىنە، كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەلدەنەرىنە سەنەيىك! «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى، «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى قاعيداتتارىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى جايلى وتانىمىزدىڭ باس گازەتى – «ەگەمەن قازاقستان»، وبلىستىق «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتتەرى جۇيەلى تۇردە جازىپ كەلەدى. بۇل باسىلىمدار بەتتەرىندە باسقا وزەكتى تاقىرىپتار مەن ماسەلەلەر دە جان-جاقتى كورىنىس تاپقان. ۇلتتىق گازەت-جۋرنالداردىڭ نەگىزگى وقىرمانى–سىزدەرسىزدەر. سول سەبەپتى باسپا ءسوز ناۋقانى بارىسىندا ەلدى مەكەندەردى ارالاۋ ءداستۇرىن جالعاستىرا وتىرىپ، كوپشىلىكتىڭ ۇسىنىس-تىلەكتەرى مەن باعالى ۇسىنىستارىنا نازار اۋدارۋ قالام يەلەرىنىڭ پارىزى بولىپ تابىلادى. «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەن.

ءبىرىنشى بولىپ اۋىلدىڭ بايىرعى تۇرعىنى اقمولدا جانىسوۆ ءسوز الىپ، بالا-شاعا ءناپاقاسىن ايىرىپ وتىرعان مال باعاسىنىڭ قۇنسىزدانىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ونىڭ بىردەن-بىر سەبەپكەرى– دەلدالدار. جۇزىكتىڭ كوزىنەن وتەتىن جىلپوس جىگىتتەر سيىردى نەبارى 80-90 مىڭ تەڭگەگە باعالاپ، جۇمىرتقادان ءجۇن قىرقىپ ءجۇر. ال، بازارداعى ەت باعاسىنا قاراساڭ، اراداعى ايىرما جەر مەن كوكتەي. اۋىلدىقتاردى سۇلىكشە سوراتىن وسىنداي ءجونسىز­دىكتەرگە ءتيىستى ورىندار تىيىم سالعانى ءجون سەكىلدى. جاعداي وسىلاي سوزىلا بەرسە، قولداعى بار مالدىڭ پىشاققا ىلىگەتىن ءتۇرى بار.

وقىرماندارمەن جۇزدەسۋدە ءداۋقارادا 100 ءتۇتىن عانا قالسا، كەڭشاردىڭ بولىمشەسى بولعان كورشىلەس بىرلەستىكتە، كەرىسىنشە، ۇيلەردىڭ دە، تار مەكتەپتەگى وقۋشىلاردىڭ دا، ءتورت تۇلىكتىڭ دە سانى كوبەيگەنى ايتىلىپ، ولاردان كەمبىز بە، نەگە ۇلگى الماسقا دەگەن نامىس وتىن جانيتىن جالىندى ۇندەر ەستىلمەي قالمادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا وزبەكستاننان اتاجۇرتقا قونىس اۋدارعان جاڭاباي ءپىرمانوۆ شالقار كولىنىڭ جاعاسىندا جىلقى، قوي، سيىر، تۇيەگە دەيىن وسىرەدى. ونداعان وتباسىنىڭ كوشىپ كەلۋىنە ۇيىتقى بولدى. ىسكەر ازاماتتىڭ جاسامپازدىق ىستەرى مەن تاجىريبەسى «ەگەمەن قازاقستان»، «سولتۇستىك قازاقستان» باسىلىمدارى بەتىندە جازىلدى. ءمۇعالىم امانتاي سەردالين ەلەكتر شامدارى ورناتىلماعاندىقتان ءتۇن قاراڭعىلىعىندا كوشەلەرمەن ءجۇرۋ مۇمكىن ەمەستىگىن، جاستار بوس ۋاقىتتارىن مازمۇندى وتكىزەتىن ورىننان قيىندىق كورىپ وتىرعانىن قىنجىلا ايتتى. ەسكى كلۋب ەرتەرەكتە ورتەنىپ كەتكەن. ال، يەسىز قالعان اسحانانى قالپىنا كەلتىرۋگە ەشكىمنىڭ جۇرەگى داۋالامايتىن كورىنەدى. اۋىلدىقتاردىڭ جەر ۇلەستەرىن پايدالانىپ وتىرعان «جارقىن سك» ج ش س دە كومەككە اسىعار ەمەس. اۋىلعا جاقىنداۋ تۇستا اعىن سۋ كولشىككە اينالىپ، گرەيدەر جولدىڭ وپىرىلىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن ەكەنى العا تارتىلدى.

بەدەلدى ۇستازداردىڭ ءبىرى قاسىم نۇرعالييەۆ ۇلتتىق باسىلىمداردىڭ باسىلۋ ساپاسى، ماسەلەلەردى قامتۋ اۋقىمدىلىعى جاعىنان ۋاقىت ۇردىسىنەن قالمايتىنىن، قوعامدىق پىكىر قالىپتاستىرۋدىڭ بيىك مىنبەرىنە اينالعانىن ايتا كەلىپ، پوشتا تاسىمالىن شيراتا ءتۇسۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس تاستادى. قولىمىزدان كەلەتىن ىستەرگە ءوزىمىز بىلەك سىبانا اتسالىسساق، الدىمەن جاستارعا ۇلگى بولار ەدى. كوشەلەردى، اۋلالاردى تازا ۇستاۋ ءۇشىن جوعارىنىڭ بۇيرىعىن كۇتۋىمىز كەرەك دەگەن اششى بولسا دا شىمبايعا باتاتىن ءۋاجى تالايلاردى ويلاندىرعان ءتارىزدى. اقساقالدىڭ ايتۋىنشا، جۋىردا وسى اۋىلعا اۋدان اكىمى اعزام تاستەمىروۆ ارنايى كەلىپ، ءبىرقاتار پروبلەمالاردى قولما-قول شەشىپ بەرىپتى.

عابيت مۇقاجانوۆ «جارقىن» سەرىكتەستىگىنىڭ ەگىس القاپتارىنا جايىلعان بيەلەر جاپپاي قۇلىن تاس­تادى. ودان ءتيىستى ورىندار قۇلاعدار بولعانىمەن، ەش شارا قولدانباي كەلەدى. تىم بولماسا سەبەبى انىقتالسا دەيمىن. مەنىڭ جەكە پىكىرىم بويىنشا، مينەرالدى تىڭايتقىشتار شامادان تىس سىڭىرىلگەن سياقتى دەسە، مەكتەپ ديرەكتورى الدان نۇرپەيىسوۆ كەلەسى جىلى دا ۇلتتىق باسىلىمداردىڭ وقىرماندار قاتارى كەمىمەيتىنىنە سەندىردى. «سىباعا»، «التىن اسىق»، «قۇلان»، تاعى باسقا اۋىل ومىرىنە تىكەلەي قاتىستى باعدارلامالار جايلى جان-جاقتى اقپارات الاتىندارىن، ۇلتتىق تاريحقا، مەملەكەتتىك وي-ساناعا قاتىستى ماسەلەلەرگە دە ءجيى قالام تارتىلاتىنىن، كەي ادامدار كاسىپكەرلىك ءىستى قالاي باس­تاۋدى بىلمەگەندىكتەن قۇلشىنا قويمايتىندارىن، سوندىقتان جاڭا ايدار اشىلىپ، جۇيەلى كورسەتىلسە دەگەن تىلەكتەرىن جەتكىزدى.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ءداۋقارا ورتا مەكتەبىنە الاشقا اتى ءماشھۇر ورىنباي بەرتاعى ۇلىنىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۋاعدالاستى.

بالۋاننىڭ «باس اۋرۋى»

شال اقىن اۋدانى بالۋان اۋىلى تۇرعىندارىمەن ۇيىمداستىرىلعان وقىرماندارمەن جۇزدەسۋ دە پروبلەمالىق ماسەلەلەردىڭ العا تارتىلۋىمەن ەستە قالدى.

وبلىس ورتالىعىنان شالعاي جاتقان ەلدى مەكەن تابىسى كول-كوسىر كەڭشاردىڭ بەلدى بولىمشەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ، بەرتىنگە دەيىن 100-دەن اسا ءۇيدىڭ قاتارى سەلدىرەمەي كەلگەن. ەسىمى ەلىمىزگە تانىمال ۇستاز، اقىن، جازۋشى سەيتەن ساۋىتبەكوۆ، بەلگىلى قالامگەرلەر جاراسباي سۇلەيمەنوۆ، توقتار زىكىرين – وسى اۋىلدىڭ تۋمالارى. وكىنىشكە قاراي، تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن ءجونى ءتۇزۋ باسشىعا جارىماي، باسىنداعى باعى ۇشقان اۋدانمەن بىرگە بۇل اۋىلدىڭ دا ىرگەسى سوگىلىپ، بۇگىندە 38-اق شاڭىراق قالعان. سوعان وراي سەيتەن اعامىزدىڭ ەسىمى بەرىلگەن ءبىلىم ورداسى امالسىز نەگىزگى مەكتەپكە اينالدىرىلعان. كەزدەسۋ بارىسىندا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى كارىباي مۇسىرمان قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاراشاڭىراعى – «ەگەمەن قازاقستاننىڭ»، ىلە-شالا «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتتەرىنىڭ 95 جىلدىق مەرەيتويلارى لايىقتى جەتىستىكتەرمەن اتاپ وتىلگەنىن، ءورىستىلدى باسىلىمدارعا قاراعاندا تيراج جاعىنان وزىپ تۇرعانىن، جىل وتكەن سايىن وقىرماندار قاتارى قالىڭداپ كەلە جاتقانىن، مۇنىڭ ءوزى ۇلتتىق رۋحتىڭ ويانۋىمەن، قازاقشا گازەت-جۋرنالدارعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتا تۇسكەنىمەن بايلانىستىردى. ول وقىرمانداردى اشىق سۇحباتقا شاقىرىپ، وزدەرىن تولعاندىراتىن ماسەلەلەر جايلى بۇكپەسىز ايتۋلارىن سۇرادى. ال بالۋاندىقتاردىڭ كوكەيلەرىندە جۇرگەن تۇيتكىلدى جايلار از بولماي شىقتى.

جەكەشەلەندىرۋ جاڭا باستالعان كەزدە جاراسباي اعامىزدىڭ كەڭشاردان ءبولىنىپ شىعىپ، جەكە كووپەراتيۆ قۇرۋ جايلى ايتقان ۇسىنىسىن دەر كەزىندە تىڭداعانىمىزدا جاعدايىمىز باسقاشا بولاتىن با ەدى؟ اتتەڭ، قولىمىزدى مەزگىلىنەن كەش سەرمەپ، اقىرى ورتاق مەنشىكتەگى مال-مۇلىك تۇگىل ەنشىمىزدەگى جەرىمىزدەن دە ايىرىلىپ قالدىق، دەدى مەكتەپ ديرەكتورى تورعىن ابدراحمانوۆا. سويتسە، الدەكىمدەردىڭ ايلا-شارعىسىمەن قولدان-قولعا ءوتىپ كەتكەن 4400 گەكتار جەرگە ءقازىر كورشىلەس عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋداننىڭ «الما» فەرمەرلىك شارۋاشىلىعى يەلىك ەتەدى. كوكتەمگى ەگىس پەن كۇزگى وراق كەزىندە عانا توبە كورسەتەتىن سەرىكتەستىك باسشىسىنا بالۋاندىقتار وكپەلى. وزدەرىنە تيەسىلى جەرلەرىن زاڭدى جولمەن قايتارىپ الۋعا قانشا ارەكەتتەنسە دە، تەگەۋرىندى قارسىلىققا كەزدەسىپ كەلەدى. جاقىندا اۋىلعا اۋداننىڭ جاڭادان تاعايىندالعان اكىمى ەربول ساعدييەۆ كەلىپ، تۇرعىنداردىڭ مۇڭ-مۇقتاجدارىن تىڭداعاننان كەيىن «جەرلەرىڭىزدى پايدالانىپ وتىرعان فەرمەردىڭ ۇستىنەن اۋىزشا ايتقان ارىزدارىڭىزدى قاعازعا ءتۇسىرىپ، قولدارىڭىزدى قويىپ بەرىڭىزدەر. سوندا عانا ونى زاڭدى قۇجات رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى»، دەگەن ەكەن. مۇنداي ءسوزدى بالۋاندىقتارعا وسىدان بىرەر جىل بۇرىن حالىق قالاۋلىسى دا ايتقان ەدى. الايدا، ەشقايسىسى ارىز جازۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ءوز موينىنا العىسى كەلمەيتىن سىڭايلى. ال «المانىڭ» باسشىلىعى جەر ۇلەستەرى ءۇشىن كۇزدە 1-2 قاپتان ۇن بەرۋمەن عانا شەكتەلەتىن كورىنەدى.

اۋىل تۇرعىنى قايرات تانىبايەۆ سىرتتان كەلىپ مال ساۋ­دالاۋشىلار ءىرى سيىردى نەبارى 100 مىڭ تەڭگەگە باعالايتىنىن، ال بالۋانداعى 20 شاقتى ۇيدەن ءسۇت ساتىپ الاتىن سەرگەيەۆكا ءسۇت زاۋىتىنىڭ وكىلدەرى ءبىرجارىم ايدان بەرى وتكىزىلگەن ءونىمنىڭ اقىسىن تولەمەي وتىرعاندىعىن نازالانا جەتكىزدى. ول ءوزى عانا 1،5 توننا ءونىمىنىڭ اقىسىن الا الماعاندىقتان، اتالمىش كاسىپورىنعا ءسۇت تاپسىرۋدى دوعارىپتى. شاعىم اۋدان باسشىسىنا جەتكەننەن كەيىن ءوز ورتالارىنان ءسۇت جيناپ، وتكىزۋمەن اينالىساتىن ءبىر ادام شىعارۋ قاجەتتىگى جونىندە كەڭەس بەرگەن. وسىندايدا الىسقا بارماي-اق سوسيال اۋىلىنىڭ ءبىر ازاماتى ءوز اۋىلداستارىنان مال ونىمدەرىن جيناپ الىپ، وتكىزۋدى تۇراقتى تابىس كوزىنە اينالدىرىپ جۇرگەندەي نەگە ىس-ارەكەت ەتپەسكە دەگەن زاڭدى سۇراق تۋادى. «الما ءپىس، اۋىزعا ءتۇستىڭ» كەرىمەن وتىرا بەرسە، تۇرمىستىڭ وڭالماسى انىق.

ت.ابدراحمانوۆا اۋىلدا جەكە كاسىپپەن اينالىسىپ وتىرعان ەشكىم جوقتىعىن ايتا كەلىپ، «اۋدان ورتالىعىنا بارعان سايىن اۋىلداستارىمنىڭ سۇراۋىمەن 30-40 بولكە نان ساتىپ اكەلىپ بەرىپ ءجۇرمىن. ناۋبايحانا، دۇكەن اشۋ جايلى تالاي رەت ايتىلعانىمەن، قۇلشىنىس تانىتۋشىلار ازىرگە تابىلماي تۇر»، دەپ قىنجىلىس ءبىلدىردى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، ەندىگى بار ءۇمىت – پەتروپاۆل قالاسىنان بىلتىر كوشىپ كەلگەن جانىبەك يسەنوۆتە. ول جاقىندا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا بەرىلەتىن جەڭىلدىكتى نەسيە ارقىلى ءىرى قارا ساتىپ الۋعا ءوتىنىش بەرىپتى. زايىبى سايا وكسىكبايەۆا «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسى اياسىندا مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ جۇمىسقا ورنالاسقان. جاس وتباسىلار مەملەكەت بەرگەن قارجىعا اۋىلداعى بوس تۇرعان ءبىر ءۇيدى ساتىپ الىپتى. مىنە، «قولى قيمىلداعاننىڭ اۋزى قيمىلدايدى» دەگەننىڭ جارقىن ءبىر ۇلگىسى وسى! جوعارىعا الاقان جايا بەرگەنشە مەملەكەت جاساپ جاتقان مۇمكىندىكتەر مەن جەڭىلدىكتەردى قالت جىبەرمەگەننىڭ اتى وزارى انىق.

– اۋىلىمىزدا ءالى 10 شاقتى ءۇي بۇزىلماي بوس تۇر. باسقا جاقتان كوشىپ كەلەتىن اعايىنداردى جىبەرۋگە جاردەمدەسسەڭىزدەر، قۇشاعىمىزدى جايا قارسى الار ەدىك، – دەپ زەينەتكەر ەسكەن مەڭدىبايەۆ كوكەيىندە مازا بەرمەي جۇرگەن ارمانىن قۇلاققاعىس ەتتى.

بالۋان – بولاشاعى بار اۋىل. ويتكەنى، شاعىن ەلدى مەكەندە كوپبالالى جاس انالار سانى از ەمەس. ولاردىڭ 5ء-ۋى كەيىنگى جىلدارى وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلعان «ۇرپاق قورى» باعدارلاماسى بويىنشا بالالارىنا ارنايى دەپوزيت اشىپتى. ءتورتىنشى ءسابيىن دۇنيەگە اكەلسە دە، قارجى جەتپەگەندىكتەن، كوپ ۇزاماي جابىلىپ قالعان باعدارلاماعا ۇلگەرمەي، رەنجىپ قالعان انالار دا بار ارالارىندا. ەلدى مەكەننىڭ ىرگەسى سوگىلۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – جولدىڭ ناشارلىعى. سەميپولكا اۋىلدىق وكرۋگىنەن اۋدان، وبلىس ورتالىقتارىنا قاتىناۋ قيىن. ماسەلەن، اۋىلعا بىلتىر عانا كوشىپ كەلگەن يسەنوۆتەر وتباسى جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭعى كۇنىندە سەميپولكا اۋىلىنان بالۋانعا شىعاتىن جولدى قالىڭ جاۋعان قار باسىپ قالعاندىقتان، جاڭا جىل مەيرامىن جول ۇستىندە قارسى الۋعا ءماجبۇر بولعان. «تۋعان اۋىلىم!» دەپ اتاجۇرتىنا ورالعان جاستاردىڭ سونداعى كوڭىل-كۇيلەرى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. «جول ازابىن جۇرگەن بىلەر» دەمەكشى، بيىل دا قار باسىپ قالعان جول ماشاقاتىن تالاي كورىپتى. جابىلا كۇرەكپەن تازالاعان كۇندەرى دە كەزدەسكەن. وسىلايشا ماشاقات شەگىپ، ۇنجىرعالارى ءتۇسىپ جۇرگەن اۋىل ازاماتتارىنىڭ «شاباداندىق» كوڭىل-كۇيلەرىن اۋداننىڭ جاڭا اكىمى ەربول ساعدييەۆ ءبىر كوتەرىپ تاستاپتى. ول جەرگىلىكتى بيلىك تىزگىنىن قولىنا الىسىمەن شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىن اۋداننىڭ ىشكى جولدارىن قالپىنا كەلتىرۋگە جۇمىلدىرعان. وسىلايشا بالۋانعا باراتىن جول دا ءبىرشاما تۇزەلىپ قالىپتى. اۋدان باسشىسى اۋىل تۇرعىندارىمەن وتكىزگەن كەزدەسۋىندە الداعى قىستا جول ازابىن كورمەيتىندىكتەرىنە سەندىرىپتى. بۇعان قوسا، اۋىلداعى بىرنەشە جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەي جاتقان سۋ قۇبىرىن جوندەتىپ بەرىپتى. وسىندايدا «ءبارى دە باسشىعا بايلانىستى» دەگەن قاعيدانىڭ دۇرىستىعىنا كوز جەتكىزگەندەي بولاسىڭ.

كەزدەسۋگە قاتىسقاندار ۇلتتىق باسىلىمدارعا ءبىر كىسىدەي جازىلامىز دەگەن بەرىك ۋادەمەن تاراستى.

"قامشى"سىلتەيدى

دەرەككوز: "ەگەمەن قازاقستان"