الماتىدا ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، اۆياسيا گەنەرال-مايورى تالعات بيگەلدينوۆكە مەموريال تاقتا اشىلدى
سالتاناتقا ەلىمىزدىڭ ءار بۇرىشىنان كەلگەن قوعامدىق ۇيىمدار مەن عىلىم جانە شىعارماشىلىق قىزمەتتەگى ينتەلليگەنسيا وكىلدەرى، مايدانگەرلەر، تالعات اعانىڭ تۋعان-تۋىستارى قاتىستى.
جيىندا ءسوز العان قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك اسكەري ۇشقىشتىڭ ءومىرىنىڭ سوڭعى ون جىلىندا تۇرعان ءۇيدىڭ قابىرعاسىنا ورنا­لاستىرىلعان مەموريالدىڭ شىمىلدىعىن ءوز قولىمەن ءتۇسىرىپ، ءسوز سويلەدى.
– ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازاربايەۆ وتكەنى­ءمىزدى سارالاپ، تاريحىمىزدى تالداپ ءتيىستى باعا بەرۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ قاسيەتتى بورىشى دەپ ءاردايىم اتاپ كورسەتىپ كەلەدى. بۇگىنگى تالعات بيگەلدينوۆ اعامىزعا ارنالىپ اشىلعان مەموريالدى تاقتا حالىق باتىرىنىڭ وشپەس ەرلىگىنە جاسالىنعان زور قۇرمەت، قاسيەتتى رۋحىنا جاسالعان تاعزىم دەپ ۇعۋىمىز كەرەك، – دەدى قالا اكىمى. ودان ءارى باۋىرجان بايبەك قازاق قىرانى تالعات بيگەلدينوۆتىڭ سۇراپىل سوعىس جىلدارىنداعى جاۋىنگەرلىك ەرلىك ىستەرىنە توقتالدى.
داڭقتى قازاق ۇشقىشىنىڭ كوزسىز ەرلىگى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ تاريحىنا التىن ارىپتەرمەن جازىلدى. ايرىقشا باعا­لاندى. قان مايداننىڭ ەڭ قىزعان شاعى – 1943 جىلعا دەيىن «يل-2» شتۋرموۆيگىمەن جاۋ شەبىنە 20 رەت كىرىپ، جەرگە امان ورالعان ءاربىر ۇشقىشقا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلگەن. ويتكەنى، اۋەدەن اجال وعىن سەبەتىن كەڭەستىك «يل» ۇشاعى اۋىرلىعىمەن ءارى مانيەۆرگە قولايسىزدىعىمەن «كوزگە تۇسكەن». بۇل شتۋرموۆيكتەردى «ۇشاتىن تانك» دەپ بەكەر اتاماعان. تالعات بيگەلدينوۆ سول «اۋە كەمەسىمەن» جاۋ شەبىنە 305 (!) رەت كوكتەي كىرىپ، اتوي سالعان. تاريحتان بىلەتىنىمىز، سوعىس كەزىندە اۋەگە 20 رەت كوتەرىلىپ، امان ورالعان شتۋرموۆيك-ۇشقىشتار باتىرلىقتى بىلاي قويىپ، ءتىپتى، باسىنىڭ امان قالعاندىعىن وزىنە باقىت ساناعان. بالكىم، سودان دا بولار، ونسىز دا ۇرەي قۇشاعىندا جۇرگەندەر بۇيىرىندە «13» سيفرى جازىلعان مۇنداي ۇشاققا ەسكادريليا بويىنشا ونشا ۇيىرسەك بولا قويماعان ەكەن. ال ءبىزدىڭ جاۋجۇرەك اعامىز سول «ۇشاقپەن-اق» ءوز ەسىمىن ماڭگىلىككە تاريح بەتىنە وشپەستەي ەتىپ جازىپ كەتتى.
تاقتا تالگات بيگەلدينوۆ (3)3 (1)سالتاناتتى شارا بارىسىندا باتىردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتۋشىلەر ەسكەرتكىش تاقتاعا گۇل شوقتارىن قويدى. جينالعاندارمەن وي ءبولىستى.
كيم سەرىكبايەۆ، اسكەري عالىم، پولكوۆنيك: تالعات اعامىز ومىردە قاراپايىمدىلىقتى قاتتى قادىرلەگەن ازامات. الايدا، ادىلەتسىزدىككە توزبەس ەدى. مەكتەپكە باۋكەڭنىڭ اتىن بەرۋدەگى قولدان جاسالعان قيىندىقتارعا تاپ كەلگەن ساتتە مەن بيگەلدينوۆ اعاما جۇگىنگەن ەدىم. ول كىسى سول كۇنى مەنىمەن بىرگە مەكتەپ تا­بال­­­دىرىعىن اتتاپ، وقۋ ورنىنا مايدانداس دوسىنىڭ اتاعىن الىپ بەرىپ ەدى.
توقتار اۋباكىروۆ، تۇڭعىش قازاق عارىشكەرى، اۆياسيا گەنەرال-مايورى: ءبىزدىڭ بۋىن وكىلدەرى اتى اڭىزعا اينالعان باتىردىڭ داڭقى مەن رۋحىنان كۇش الىپ، ۇشاققا وتىر­دىق. داڭقتى قازاق قىرانىنىڭ ءىزىن باساتىن جاستارىمىزدىڭ قاتارى ەلىمىزدە جىل سايىن ءوسىپ كەلەتىنى كوڭىلدى مارقايتادى. ولاردىڭ بارلىعى دا ۇشاققا العاش وتىرعاندا ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى، جاۋجۇرەك مايدانگەر-ۇشقىش تالعات بيگەلدينوۆ اتاسىن ەسكە الارى داۋسىز. ويتكەنى – باتىردىڭ اتى ولمەيدى.
اياگۇل ميرازوۆا، قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى، ىبىراي التىنسارين اتىنداعى №159 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ ديرەكتورى: ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى تالعات بيگەلدينوۆ اعامىزدىڭ سوعىستاعى ەرلىگى بۇگىنگى ۇرپاق ءۇشىن تاريح ساباعى ىسپەتتى دەپ ويلايمىن. ءاربىر جاس بۋىن وكىلىنىڭ باتىر تۇرعان وسىناۋ ءۇيدىڭ جانىنان ءوتىپ بارا جاتىپ، بۇگىنگى قويىلعان مىنا ەسكەرتكىش تاقتاعا كوز توقتاتارى ءسوزسىز. ۇرپاق جالعاستىعى دەگەن وسى. مەن مۇنى بارىمىزدى باعالاۋ، باتىرلارىمىزدى قۇرمەتتەۋ دەپ ۇعىنامىن. نەبارى 21 جاسىندا ءبىرىنشى، 22 جاسىندا ەكىنشى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان اعامىزدىڭ ەرلىگىنە قالايشا باس يمەيسىڭ! ەكى عاسىردىڭ قاھارمانى اتانعان باتىر اعامىزعا بۇگىن لايىقتى قۇرمەت كورسەتىلدى.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قازاق حال­قىنىڭ اتاعىن شىعارىپ، داڭقىن اسپانداتقان تالعات جاقىپبەك ۇلى بيگەلدينوۆ اعامىزدىڭ ەرلىك ىستەرى بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ جادىندا ماڭگىگە ساقتالادى. باتىردىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتىپ كەلگەن كوپشىلىكتىڭ جۇزىنەن رياسىز سول ءىلتيپات مەنمۇندالاپ تۇردى. حالىق باتىردىڭ – قاھارمان ۇشقىشتىڭ رۋحىنا قۇرمەت كورسەتتى.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان