كەشە ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيسە-مينيسترى قايىربەك وسكەنبايەۆ باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. ول اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى پايدالانۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە اڭگىمەلەپ، وسىعان قاتىستى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەن زاڭ تۋرالى ايتتى.
ەلىمىزدىڭ جەر قورلارىن تۇگەندەپ، قانشا بولىگى قانداي ماقساتقا پايدالانىلاتىنىن تۇگەندەپ شىققان ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ورىنباسارى، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قاجەتىن وتەپ كەلە جاتقان جەر قورلارىنىڭ جالپى جاعدايىنا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ءسوزىن نازارعا الار بولساق، قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى جەر-انامەن دۇرىس جۇمىس ىستەمەي وتىر. جەردىڭ جاعدايىن ويلاپ، جاڭا تەحنولوگيا ەنگىزىپ جاتقاندار مەن پايدالى تىڭايتقىشتاردى ۋاقتىلى پايدالاناتىنداردىڭ سانى از. وسىنىڭ سالدارىنان قۇيقالى جەرلەردىڭ ساپاسى سوڭعى 15-20 جىلدا كادىمگىدەي ناشارلاي باستاعان. مۇنى ويلاپ، ەرتەڭگى ىرىزدىعىنىڭ كۇيىنە باس قاتىرماعان شارۋالاردى تارتىپكە شاقىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت ءتيىستى زاڭدى زامانعا ساي جەتىلدىرىپ، ءبىرقاتار باپتارىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىپتى. قازىرگى تاڭدا بۇل زاڭدى ءماجىلىس پەن سەنات ماقۇلداپ تا قويىپتى. سوعان قاراعاندا، جاڭارعان زاڭ جەردى پايدالاناتىن بارلىق تاراپقا دا ءتيىمدى بولعانى. وسىنى جەتكىزگەن ۆيسە-مينيستر بىرنەشە وزەكتى ماسەلەنىڭ بەتىن اشتى.
ماسەلەن، قازاقستاندا پايدالا­نىل­ماعان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەر كولەمى 7،3 ملن. گەكتاردى قۇرايدى ەكەن. «قازاقستاندا ەگىستىك جەرلەردىڭ كولەمى 24 ملن. 268 مىڭ گەكتار، تىڭايعان جەرلەر 2،5 ملن. گەكتار، شابىندىقتار 2 ملن. گەكتار، جايىلىم جەرلەر 66،2 ملن. گەكتار. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2012-2014 جىلدار ارالىعىندا ينۆەنتاريزاسيا ءوتتى. ياعني اۋىل شارۋاشىلىعىنا قارايتىن جەرلەر تۇگەندەلىپ شىقتى. ونىڭ ىشىندە جەردىڭ ساپاسى قانداي، قانشا سۋبەكتىلەر پايدالانىلماي بوسقا تۇر. وسىنىڭ بارلىعى تاپتىشتەلدى. ەڭ وكىنىشتىسى، 15-20 جىلدىڭ ىشىندە جەردىڭ ساپاسى تومەندەي باس­تادى. ەلباسىنىڭ جەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ، جاقسارتۋ تۋرالى تاپسىرماسى بويىنشا ۇكىمەت جۇمىس ىستەپ جاتىر. اتاپ ايتارلىعى، 2007 جىلدان باستاپ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتار ەنگىزىلگەن اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارى جىل سايىن ارتا باستادى. ءبىراق، ءالى كوڭىل تولاتىنداي جاعدايعا جەتە قويعان جوقپىز. وسى ماسەلەلەر ۇكىمەتتىڭ باستى نازارىندا تۇر»، دەدى ق.وسكەنبايەۆ.
باسپا ءسوز ءماسليحاتى بارىسىندا ۆيسە-مينيستر 2012-2014 جىلدارداعى تۇگەندەۋ كەزىندە پايدالانىلماي جاتقان اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىنىڭ كولەمى انىقتالعانىن دا ايتتى. ءسويتىپ، بۇل جاعدايدا قاي وبلىستىڭ كوش باستاپ تۇرعانىن دا جاسىرمادى. سونىمەن، ونىڭ كەل­تىرگەن دەرەگى بويىنشا رەس­پۋب­لي­كا­مىزدا پايدالانىلماي جاتقان جەردىڭ كولەمى 7،3 ملن. گەكتاردى قۇراعان. ەڭ ۇلكەن القاپ قاراعاندى وبلىسىندا تىركەلگەن، ونىڭ اۋماعى 1 ملن. 800 مىڭ گەكتارعا تەڭ. سونداي-اق، اقمولا وبلىسىندا 1 ملن. 100 گەكتار، شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 985 مىڭ گەكتار جەر قاجەتكە جاراماي بوس تۇر. بۇل رەتتە جەرگىلىكتى ازاماتتار دۇرىس جۇمىس ىستەمەي جاتىر دەپ ايتۋعا بولمايدى. ءار وبلىستا ونداي جەرلەر كەزدەسەدى»، دەدى ول.
بۇعان قوسا، اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى مەملەكەتتىك بوسالقى جەرلەر نارىقتىق اينالىمعا تارتىلماعان كۇيدە قالىپ وتىرعان كورىنەدى. «بۇگىنگى تاڭدا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردىڭ 97،4 ملن. گەكتارى، ياعني 98،8 پايىز ۇزاق مەرزىمگە جالعا بەرىلگەن. ال جەكەمەنشىككە تيەسىلى جەر ۇلەسى 1،2 پايىزدى عانا قۇرايدى»، دەگەن ۆيسە-مينيستر ءجۋرناليستىڭ قويعان سۇراعىنا وراي، جاڭا زاڭ بويىنشا قازاقستاندا شەتەلدىكتەرگە جەر ساتىلمايتىنىن كەسىپ ايتتى. ەسەسىنە شەتەلدىكتەر جاڭا، پايدالى تەحنولوگيالار الىپ كەلسە جەر 25 جىلعا عانا جالعا بەرىلەتىنىن تاپتىشتەپ جەتكىزدى. ونىڭ وزىندە جالعا بەرىلگەن جەرلەردىڭ اركەز مۇقيات باقىلاۋدا بولاتىنىن نىقتاپ ءوتتى.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان